خرید و فروش نوزاد حتی با رضایت، آدم ربایی است

انگشتان کوچکش را دور انگشتانش حلقه می‌کند و با تمام توانی که دارد می فشرد؛ انگار این طفل شیرخواره با آنکه چند روزی بیشتر نیست به این دنیا وارد شده معنای جدایی را درک می کند. انگار می فهمد قرار است در ازای مبلغی فروخته شود؛ مبلغی که شاید چند وقتی کفاف هزینه های مواد مخدر مادرش را بدهد و شاید پول پیش آلونکی شود که بناست سرپناه خانواده اش باشد. دلال نوزاد فروش قول داده بچه را به خانواده ای که بچه دار نمی شوند واگذار کند اما حتی خود این دلال هم نمی داند سرنوشت این بچه چه خواهد بود و بناست تا نازدانه ای خانواده ای در حسرت داشتن فرزند شود یا مثل خیلی از بچه هایی که سر چهار راه به پشت نوجوانی بسته شده اند

تا دل رهگذران را به درد بیاورند و راحت تر دست در جیبشان کنند، این بچه هم بناست تا به باندهای تکدی گری واگذار شود. هر چه که هست این بار با هوشیاری پلیس یکی از باندهای خرید و فروش نوزدان شناسایی شده و با دستگیری اعضای این باند چند تن از نوزدانی که بنا بود متاعی برای تجارت این افراد شوند کشف و فعلا به سازمان بهزیستی واگذار شده اند اما این ماجرا حکایت دیروز و امروز نیست و زیر پوست شهر و در مناطقی همچون دروازه غار و زایشگاه های جنوب شهر تهران همین حالا هم نوزدان شیرخواره ای خرید و فروش می شوند و حتی هستند جنین هایی که پیش از به دنیا آمدن پیش فروش شوند؛ بچه هایی که آنقدر خوش شانس نیستند تا با ورود به موقع پلیس جلوی معامله شدنشان گرفته شود و قانون به دادشان برسد. اما آیا واقعا قانون پیش بینی های لازم برای حمایت از شیرخوارگانی که خرید و فروش می شوند را داشته و چه مجازاتهایی در انتظار مجرمان این جرمهایی است؟
ماجرای خرید و فروش نوزدان شیرخواره موضوع تازه ای نیست و سالها بود این ماجرا زیر پوست شهر در جریان بود و کسی از تریبونهای رسمی این قصه را فریاد نکرده بود. نخستین بار سال ۹۴ فاطمه دانشور رئیس کمیسیون اجتماعی شورای شهر تهران و مدیر خیریه مهرآفرین این ماجرا را رسانه ای کرد. بعد از رسانه ای شدن این ماجرا هیچ کس آنرا تکذیب نکرد و این بار شهیندخت مولاوردی معاون وقت زنان و خانواده رئیس جمهور از زنانی سخن گفت که جنینهایشان را پیش فروش می کنند. سال گذشته هم ماجرای فروش یک دختربچه نوزاد به قیمت ۱۰۰ میلیون و با واسطه گری زن آرایشگری در اینستاگرام مطرح شد و در نهایت بادستگیری این زن از سوی پلیس ماجرا به پایان رسید. این بار هم پلیس فتا توانست یکی از شبکه‌های خرید و فروش نوزادان را دستگیر کند. متهمان این پرونده نوزادان را در ازای دریافت ۴۰ تا ۵۰ میلیون تومان به فروش رسانده بودند.
برای پیگیری ماجرای خرید و فروش نوزدان به سراغ
حبیب ‌الله براتی فرید معاون اجتماعی سازمان بهزیستی می روم تا درباره این جرم و چگونگی وقوع آن با وی گفتگو کنم. اینکه چرا چنین پدیده ای رخ می دهد و سازمان بهزیستی به عنوان یکی از متولیان موضوع کودکان بی سرپرست و بد سرپرست برای مقابله با خرید و فروش نوزدان چه تدبیری داشته و دارد.
معاون اجتماعی سازمان بهزیستی در این باره می گوید:” چند سالی می‌شود پدیده نوزادفروشی مطرح شده است. بر این اساس هم سازمان بهزیستی با همراهی وزارت بهداشت تدابیری برای این مسئله در نظر گرفته‌اند. به همین دلیل معاونت بهداشتی وزارت بهداشت به همه بیمارستان‌ها ابلاغ کرد: «چنانچه مادر معتادی برای زایمان به بیمارستان‌ها مراجعه کند و نوزاد معتادی به دنیا بیاید، حق ترخیص مادر و نوزاد را ندارند تا زمانی که گزارش مددکاری تکمیل شود و باید به بهزیستی ارجاع و با اورژانس اجتماعی تماس گرفته شود.»
وی تاکید می کند: “اورژانس اجتماعی نیز با همکاری مددکار بیمارستان مداخله را آغاز و پیگیری می‌کند، به طوری که در جریان گزارش مددکاری ممکن است خانواده صلاحیت پذیرش کودک خود را نداشته باشند و مددکاری تشخیص دهد در صورت واگذاری نوزاد به خانواده آن‌ها خارج از بیمارستان اقدام به فروش نوزاد خود کنند. طبق گزارشی که از بیمارستان‌ها گرفتیم و گزارشی که سازمان‌های مردم‌نهاد مثل «مهرآفرین» به ما می‌دهند نوزادفروشی تا ۸۰درصد کاهش یافته است.”
فرید با پذیرش خرید و فروش نوزاد توسط برخی زنان معتاد درباره نقش احتمالی پرستاران و کادر بیمارستانها و زایشگاه ها در شکل گیری این پدیده تاکید می کند:” قطعاً کادر و پرسنل بیمارستان در این خرید و فروش‌ها نقشی ندارند، چراکه در صورت بروز چنین جرمی از سوی پرسنل بیمارستان، نهاد‌هایی همچون دادستان عمومی انقلاب تهران به این مسئله ورود خواهند کرد و از آن جلوگیری می‌کنند. بنابراین در بیمارستان‌ها اصلاً چنین چیزی وجود ندارد و چنانچه نوزادی از مادر دارای اعتیاد به دنیا بیاید، گزارش مددکاری‌اش تکمیل می‌شود. حتی مادر احراز هویت می‌شود تا کسی خودش را به جای مادر نوزاد جا نزند و هم دوستان ثبت احوال و هم وزارت بهداشت در این‌باره همکاری دارند.”
قانون حمایت از کودکان ونوجوانان حامی کودکان بزه دیده
برای پیگیری موضوعات حقوقی پیرامون ماجرای نوزاد فروشی به سراغ یک وکیل دادگستری می روم تا از او بپرسم آیا قانون از نوزادانی که اینگونه خرید و فروش می شوند حمایت می کند؟ چه قانون یا قوانینی حامی این کودکان است؟
حمیدرضاگودرزی وکیل دادگستری درباره قوانین موجود در حوزه حمایت از کودکان و نوجوانان در برابر وقوع جرائمی همچون خرید و فروش نوزادان به «حامی» می گوید:” ما قبلا در قبال هر نوع بزهی که نسبت به کودکان انجام شود چند قانون داشتیم؛ یکی قانون حمایت از کودکان و نوجوانان مصوب سال ۱۳۸۱ بود. تبصره یک ماده ۳ قانون مبارزه با قاچاق انسان و قانون مبارزه با دخانیات هم از دیگر موارد قانونی در حمایت از کودکان و نوجوانان است اما قانون جدید حمایت از حقوق کودکان و نوجوانان مصوب ۲۴خرداد ۹۹ طبق ماده ۵۱ تمام قانونهای قبلی را ملغی اعلام کرد. این قانون جدید در حال حاضر لازم الاجراست و قانونی است که به شکلی وسیع تر، عمیق تر و دقیق تر مسائل روز کودکان و نوجوانان را مطرح کرده است. گرچه هنوز برای حل بسیاری از مشکلات ناقص است امّا بهرحال گامی به جلو تلقی میشود به طور نمونه در این قانون با تعریف دقیقی از طفل یا نوجوان مواجهیم و با نگاه وسیعی که در این قانون وجود دارد به نظر می رسد مسائل و مشکلات مرتبط با کودکان ونوجوانان را مرتفع کند. “
به گفته وی در ماده یک این قانون عناوین مجرمانه پیش بینی شده در قانون را تعریف کرده است و حتی در ماده ۲ این قانون تمام افرادی که زیر ۱۸ سال هستند را شامل این قانون دانسته است.

مجازات خرید و فروش کودکان
این وکیل دادگستری با اشاره به بند ج ماده یک قانون حمایت از کودکان و نوجوان با عنوان معامله به موضوع خرید و فروش کودکان می افزاید:” بر اساس این بند قانونی خرید و فروش یا هرگونه اقدام غیرقانونی که به موجب آن طفل یا نوجوان در ازای پرداخت وجه یا امتیاز و سایر موارد در اختیار دیگری قرار می‏گیرد. همچنین ماده ۱۱ این قانون می گوید

مطالعه بیشتر بستن