ادامه از صفحه قبل:

وظایف آن را به یکی از معاونان دیوان واگذار کنیم و یکی از معاونان به عنوان مدعی‌العموم به موضوعات ورود کند.
با اصلاح قانون دیوان عدالت اداری تحول خوبی انجام خواهد شد. به طور مثال سمن‌هایی که درباره حفظ حقوق عامه، محیط زیست، منابع طبیعی و حقوق شهروندی فعالیت می‌کنند، می‌توانند نسبت به غیرقانونی بودن بخشنامه ها، دستورالعمل‌ها و آیین نامه‌ها اقدام کنند و حتی می‌توانند در زمینه ترک فعل‌ها هم ورود کنند.


شاکله دیوان عدالت
دیوان عدالت اداری دارای ۵۶ شعبه بدوی، ۲۳ شعبه تجدید نظر و ۶ شعبه اجرای احکام فعال است که در سه معاونت قضائی تخصصی امور اقتصادی اراضی و شهرسازی، امور اداری استخدامی و فرهنگی و امور کار و تأمین اجتماعی سازماندهی شده اند. دیوان متشکل از ۷ معاونت در بخش‌های مختلف بوده و ۱۲۰ قاضی و حدود ۹۰۰ نفر نیروی اداری و خدماتی در آن ارائه خدمت می‌نمایند.
جلسات هیئت عمومی با شرکت تمامی قضات شاغل در دیوان تشکیل می‌شود و علاوه بر آن ۸ هیئت تخصصی در موضوعات مختلف نیز هر کدام با عضویت حداقل ۱۵ قاضی مسئولیت رسیدگی مقدماتی به پرونده‌های هیئت عمومی را برعهده دارند.

تکالیف دیوان
تکالیف و مسئولیت‌های دیوان عدالت اداری ناظر بر رسیدگی به تظلمات و شکایت‌های مردم از مأمورین و واحدهای حکومتی و همچنین بررسی آیین‌نامه‌های دستگاه‌های اجرایی از حیث انطباق با قانون و شرع است. نقش دیوان عدالت اداری در جلوگیری از پیدایش انحرافات و کجروی‌ها در دستگاه‌های حکومتی و اجرایی بسیار برجسته است.
دیوان عدالت اداری با رسیدگی به موقع به شکایات مردم از مأمورین و واحدهای حکومتی و همچنین با انطباق آیین‌نامه‌های دستگاه‌های اجرایی با قانون و شرع در مقابل پیدایش انحرافات و کجروی‌ها در دستگاه‌های حکومتی و اجرایی می‌ایستد و از این منظر به اقامه حق و اعتلای کشور کمک شایانی می‌کند.
یکی از موارد مهم در این نهاد ضرورت اتقان آرای صادره در دیوان عدالت اداری است که لازمه صدور آرای متقن، عبارت از سهم درست از قوانین و تقریب برداشت‌ها از قانون و همچنین ایجاد ساز وکارهای مدون برای تشخیص درست موضوع و مشورت کردن با کارشناسان خبره است. ابلاغ و اجرای اصولی و درست حکم صادره از سوی دیوان عدالت اداری و نحوه اجرای این حکم می‌تواند در اثربخشی و بازدارندگی احکام صادره بسیار نقش‌آفرین باشد.

هدف تاسیس
هدف از تاسیس و تشکیل دیوان عدالت اداری ایجاد نظم اداری صحیح در کشور است؛ اساسا دیوان عدالت اداری برای آن تشکیل شده که اگر کسی مظلوم واقع شد به دیوان عدالت اداری مراجعه ‌کند.
تشکیلات دیوان عدالت اداری به این منظور است که هر احدی از آحاد جامعه که از تصویب بخشنامه، آیین‌نامه یا دستورالعمل در هر قوه حقی از او ضایع شد می‌تواند براساس قوانین در دیوان عدالت اداری طرح موضوع کند تا دیوان عدالت اداری بررسی و رأی نهایی را صادر کند و آرای صادره از دیوان عدالت اداری برای همه مراجع لازم الاتباع است.
این دیوان باید رصد کند تا آیین نامه، بخشنامه یا دستورالعمل توسط دستگاه‌های اجرایی و سازمان‌های اداری خلاف قوانین تصویب نشود و در صورت تصویب باید ابطال شود همچنین مصوبات هیئت عمومی دیوان عدالت اداری لازم الاتباع است.
چندی پیش حجت الاسلام محسنی اژه‌ای در مقام معاونت اول دستگاه قضا با اشاره به ارجاعات زیاد و کار سنگینی که بر دوش قضات و کارکنان دیوان عدالت اداری است، گفت: مسئولان و قضات دیوان عدالت اداری باید نسبت به عدم ایجاد فاصله زیاد بین صدور دستور موقت و رسیدگی‌های ماهوی، توجه جدی داشته باشند؛ زیرا در صورت ایجاد فاصله زیاد میان دستورهای موقت و رسیدگی‌های ماهوی، عارضه‌های زیادی تحمیل می‌شود.
طبق گفته رئیس پیشین دیوان عدالت اداری سالانه ٢۵٠ هزار پرونده به دیوان عدالت اداری وارد می‌شود که لازم است اقداماتی صورت گیرد تا از تشکیل پرونده جلوگیری شود.
فراوانی موضوعات وارده به دیوان
حجت الاسلام مصدق ۱۰ عنوان اول بیشترین فراوانی موضوعات خواسته وارده به دیوان عدالت اداری را الزام به اعطای مرخصی زایمان، اعتراض به رأی قطعی هیئت حل اختلاف اداره کار و امور اجتماعی، اعتراض به رأی قطعی کمیسیون تجدیدنظر ماده صد قانون شهرداری، الزام به پرداخت حقوق و مزایای معوقه، الزام به پرداخت یارانه، الزام تامین اجنماعی به پرداخت غرامت دستمزد، درخواست احراز وقوع تخلف (ماده ۱۰ قانون دیوان عدالت اداری)، الزام به اصلاح حکم بازنشستگی، الزام به پذیرش و احتساب سوابق بیمه‌ای و اعتراض به رأی قطعی هیئت تشخیص اداره کار و امور اجتماعی عنوان کرده است.

برنامه‌های دیوان در دوران تحول
تخصصی کردن رسیدگی‌ها، تقویت مشارکت‌های مردمی، توجه ویژه به حفظ حقوق عامه، توسعه دادرسی الکترونیک، تقویت ضمانت اجرایی احکام و گسترش اقدامات پیشگیرانه جزو برنامه‌های اصلی دیوان عدالت اداری در دوران تحول است.

ضمانت اجرای احکام دیوان
بد نیست مطلبی را هم در مورد ضمانت اجرای احکام صادره دیوان بدانید. طبق گفته حجت الاسلام مصدق که تا چندی پیش ریاست این نهاد را بر عهده داشته است، ضمانت‌های اجرایی احکام بسیار بد در جامعه منعکس می‌شود به طوری که تصور این است که احکام دیوان عدالت اداری اجرایی نمی‌شود. وی معتقد بوده است: بیش از ٩٠ درصد احکام صادره از دیوان عدالت اداری بدون هیچ تنشی اجرا می‌شود اما برخی احکام از پرونده‌ها که اجرا نمی‌شود علت این است که نهاد مربوطه نیازمند بودجه است و مجبور است تا تعیین بودجه سال بعد صبر کند. یکی از موضوعات مهم در مورد ورود پرونده به دیوان عدالت اداری است و این سوال پیش می‌آید که آیا نمی‌توان در همان سازمان‌ها و ادارات این مشکلات را حل و فصل کرد؟
طبق گفته مسئولان قضائی کشور باید برنامه ریزی جدی برای کاهش ورودی پرونده‌ها به دیوان عدالت اداری داشت که بعضی از این مسائل نیازمند قانون است و گاهی هم ممکن است بعضی از این مسائل با یک آیین نامه و یک دستور رفع شود. کاهش اطاله دادرسی و تسریع در وصول پاسخ‌ها از دیگر برنامه‌های مهمی است که دیوان در دوران تحول به آن پرداخته و است.

مطالعه بیشتر بستن