ادامه از صفحه قبل :

اهداف این سامانه عبارتند از:

۱-متمرکز‌سازی درخواست‌های صدور دسته چک
یکی از مهم‌‌ترین ویژگی‌های سامانه صیاد کاهش تنش اعتباری و افزایش قدرت نظارت بر فرآیند صدور چک‌ها است. با فعال شدن این سامانه عملا در بخش اعتبار پرداختی، امکان رصد جریان

چک‌ها وجود دارد. در سال‌های گذشته فقدان یک سامانه جامع درباره اطلاعات ارقام چک‌ها و سوابق افراد، باعث کاهش کارآیی این ابزار شده و در نتیجه از اعتبار این ابزار کاسته بود. با فعال شدن سامانه صیاد امکان ارزیابی رفتار بانک‌ها و مشتریان از سوی مقام ناظر به راحتی صورت خواهد گرفت. به گفته مسئولان، اطلاعات و عملکرد هر کسی که متقاضی دسته چک باشد از طریق یک سامانه متمرکز در صیاد استعلام می‌شود و در صورتی که اهلیت لازم را برای گرفتن دسته چک داشته باشد، فرآیند صدور دسته چک برای وی اتفاق می‌افتد.
عملکرد سامانه صیاد به ‌این صورت است که با مراجعه مشتری به شعبه، ثبت اولیه درخواست صدور دسته‌چک از سوی کاربر شعبه انجام می‌پذیرد و در صورت تایید از سوی رئیس شعبه، درخواست مورد نظر به منظور استعلام، به سامانه صیاد بانک مرکزی ارسال می‌شود. چنانچه درخواست‌دهنده از نظر بانک مرکزی، واجد شرایط دریافت دسته چک باشد، درخواست مذکور از سامانه صیاد به گروه صدور دسته چک به‌منظور شخصی‌سازی و چاپ چک ارسال خو هد شد.
در این سامانه دیگر شعب بانکی مرجع صدور دسته چک نیستند، بلکه فرد درخواست‌کننده دسته‌چک از طریق سامانه بانک مرکزی اعتبارسنجی شده و دسته چک برایش صادر می‌شود.

۲-حذف قدرت صدور دسته چک توسط بانک‌های مختلف
( ارتباط متقاضی با سامانه به جای بانک )

۳-جلوگیری از اختصاص دسته چک به افراد فاقد صلاحیت و بد سابقه
در سال‌های گذشته، امکان صدور دسته‌چک براساس روابط شعب و مشتریان شکل گرفته شده بود و راستی‌آزمایی شفافی برای فرد دارای چک وجود نداشت. در نتیجه این امکان وجود داشت که افراد پرریسک با سوابق نامناسب از مزیت این ابزار پرداخت بهره‌مند می‌شدند.

۴-امکان استعلام اعتبار و شناسایی صاحبان حساب و امضاء

۵-اختصاص شناسه منحصر به فرد به هر برگ چک
به نام شناسه یکتا
شماره یکتا یک شماره منحصر به فرد برای هر برگ چک است. این شماره به گیرنده چک امکان می‌دهد تا تنها با یک پیامک از میزان اعتبار فرد صادر‌کننده چک مطلع شود. با پیامک شماره یکتا به شماره‌ای که اعلام می‌شود، اطلاعات پایه فرد صادر‌کننده چک برای گیرنده چک ارسال می‌شود. هدف از این کار کاهش تنش‌های ناشی از صدور چک‌های بالامحل توسط افراد کم‌اعتبار است. همچنین با این سامانه ابعاد چک‌های مختلف دولتی و خصوصی در یک استاندارد مناسب قرار می‌گیرد و در نتیجه امکان جعل این چک که کمتر خواهد شد. در این خصوص وجه تمایز، هریک از چک‌ها تنها درج نام و آرم بانک صادر‌کننده است. با صدور این نوع چک‌ها به محض آنکه اولین چک شخص برگشت بخورد، به‌دلیل وجود امکان استعلام و مطلع شدن افراد مبنی بر فاقد بودن اعتبار، بنابراین از دریافت چک از افراد بدحساب اجتناب می‌شود و این می‌تواند بسیاری از پرونده‌های قضائی مرتبط را کاهش دهد.

۶-قابلیت پیگیری آنی هرچک واعتبار صادرکننده آن
با سیستم پیامکی
در صورتی که دارنده چک به اینترنت دسترسی نداشته باشد برای استعلام وضعیت چک‌های بانکی تنها با (ارسال پیامک شناسه‌ی استعلام ۱۶ رقمی*۱*۱) به سرشماره‌ی ۷۰۱۷۰۱ وضعیت چک مورد نظر خود را استعلام کند. پاسخ برای ایشان ارسال خواهد شد که براساس رنگ‌های رتبه‌بندی‌شده‌ی بانک مرکزی وضعیت صاحب چک را برایشان مشخص می‌کند. رنگ‌بندی وضعیت چک‌های صیادی براساس میزان اعتبار صادرکنندگان آن‌ها به شرح زیر است:
= سفید: صادرکننده‌ی چک هیچ سابقه‌ا‌ی در داشتن چک برگشتی ندارد.
= زرد: صادرکننده‌ی چک در سوابق خود دارای یک فقره چک برگشتی با حداکثر مبلغ ۵ میلیون تومان است.
=نارنجی: صادرکننده‌ی چک در سوابق خود دارای دو تا چهار فقره چک برگشتی با حداکثر مبلغ ۲۰ میلیون تومان است.
=قهوه‌ای: صادرکننده‌ی چک در سوابق خود حداقل پنج تا ده فقره چک برگشتی با حداکثر مبلغ ۵۰ میلیون تومان دارد.
= قرمز: صادرکننده‌ی چک در سوابق خود دارای بیش از ده فقره چک برگشتی با مبلغ بیش از ۵۰ میلیون تومان است.

۷-فرمت و اندازه یکسان چک برای همه بانک‌ها
در فرمت جدید چک‌های صیادی برای همه بانک‌های دسته چک‌های واحدی تعبیه و طراحی شده است. فقط در قسمت لوگوی بانک باهم متفاوت می‌باشند. با استقرار سامانه صیاد، اندازه و فرمت برگ چک برای همه بانک‌ها یکسان شده و ضمناً، اطلاعات هویتی صاحب چک به‌همراه شناسه استعلام در قالب یک بارکد دوبعدی روی چک درج شده که این موضوع، امکان سوءاستفاده‌های احتمالی را کاهش می‌دهد.

شاخص‌های امنیتی چک‌های صیادی
= طراحی خط: طراحی کلیه نقوش چک‌های صیاد به‌صورت خطی و با استفاده از نرم‌افزارهای امنیتی انجام گرفته به‌صورتی که هر خط حامل اطلاعات مربوط به رنگ خود است. در حالی که در نمونه‌های جعلی، خطوط از ترکیب نقاط رنگی تشکیل شده‌اند و به‌راحتی به‌وسیله ذره‌بین قابل‌تشخیص هستند.
= ریزنوشته: نوشته‌های بسیاری ریزی که ابزار بزرگ‌نمایی قابل‌مشاهده هستند و تنها به وسیله دستگاه‌های چاپ امنیتی مشاهده می‌شوند.
= واتر مارک: در خمیر کاغذ چک‌های صیاد نیز از تصویر سه بعدی نشان و عبارت چاپخانه دولتی(ایران) استفاده شده که در مقابل نور قابل رویت است.
= شماره سریال: در چک‌های صیاد، چاپ شماره سریال‌ها با استفاده از مرکب مشکی فلورسنت بوده و تحت تابش نور ماوراء بنفش به رنگ سبز تیره دیده می‌شود.
= حساسیت کاغذ به مواد شیمیایی: علاوه‌بر این در فرآیند ساخت کاغذ این چک‌ها از موادی استفاده شده که در صورت تماس با مواد شیمایی از خود واکنش نشان داده و تغییر رنگ می‌دهد.
= الیاف فلورسنت: استفاده از الیاف فلورسنتی که در سطح کاغذ پراکنده شده‌اند دیگر ویژگی امنیتی چک‌های صیاد است. این الیاف در زیر نور ماوراء بنفش در چهار رنگ سبز، زرد، قرمز و آبی قابل‌مشاهده‌اند.
= چاپ نامرئی: بخش‌هایی از تصویر با مرکب نامرئی چاپ شده است که زیر نور ماورا بنفش با رنگ‌های قرمز و سبز نمایان است. بانک مرکزی تاکید کرده است که سامانه صدور یکپارچه الکترونیکی (چک صیاد) به‌منظور یکپارچه‌سازی فرآیند صدور دسته چک‌های بانکی از سوی بانک مرکزی پیاده‌سازی شده است. این سامانه با متمرکز‌سازی درخواست‌های دسته چک، امکان اعتبارسنجی صاحبان حساب و امضا را فراهم ساخته و از اختصاص دسته چک به افراد فاقد صلاحیت و بد‌سابقه جلوگیری می‌کند. همچنین با اختصاص یک شناسه منحصربه‌فرد به هر برگ چک امکان استعلام و پیگیری وضعیت چک از طریق پیامک برای گیرنده چک را تسهیل و باعث افزایش اعتبار دسته چک در تبادلات مالی کشور می‌شود. با استفاده از این سامانه در دو بعد شکلی و فرآیندی، تحولات مهمی از جمله اعتبارسنجی یکپارچه، کنترل دقیق اهلیت متقاضی دسته چک پیش از صدور و استعلام وضعیت عملکرد صادرکننده چک را ایجاد خواهد داشت. با اجرایی شدن کامل سامانه صیاد، چک‌های غیرصیادی از شهریورماه امسال پذیرش نخواهند شد.

مراحل اخذ دسته چک صیادی
۱-مراجعه مشتری به بانک
۲- درخواست صدور دسته چک
۳-تایید رئیس شعبه
۴ – ثبت در سامانه صیاد بانک مرکزی
۵-در صورت تایید صدور دسته چک

اقدامات در صورت برگشت خوردن چک
۱-ثبت برگشتی به صورت آنی در بانک مرکزی
۲-مسدودی تمام حساب‌های کارت‌ها و وجوه تحت هر عنوان به نام صاحب حساب در کلیه شعب بانکی و موسسات به میزان مبلغ چک
۳-ممنوع شدن افتتاح هرگونه حساب، اعتبار اسنادی ارزی و ریالی و صدور کارت بانکی و اعطای هرگونه تسهیلات و ضمانتنامه برای صاحب حساب

مطالعه بیشتر بستن