تجارت اسلحه ایران نیازی به موافقت شورای امنیت ندارد

سرانجام ایران و جامعه جهانی به روز ۱۸ اکتبر که پایان محدودیت‌های تسلیحاتی ایران برای خرید و فروش سلاح است، رسیدند
سازمان ملل متحد هفت قطعنامه مرتبط با برنامه هسته‌ای و تسلیحاتی ایران به تصویب رسانده‌ بود که اکنون فقط یک قطعنامه در حال اجراست؛ آن هم قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت است.

در ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۵ (۲۹ تیر ماه ۱۳۹۴)، قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت با هدف تأیید برجام به رأی گذاشته شد و تصویب گردید.به موجب این قطعنامه ایران به مدت ۵ الی ۱۰ سال از زمان عقد برجام دارای محدودیت در تجهیز، فروش یا انتقال مستقیم و غیرمستقیم هر گونه سلاح یا کالا مرتبط با آن و آموزش مرتبط می‌باشد و کشورهای دیگر تنها در صورت تأیید و اجازه شورای امنیت می‌توانند با ایران مبادله داشته باشند. بعد از پایان مدت، مبتنی بر تأیید آژانس تمام قطعنامه‌های تسلیحاتی قبلی ایران لغو خواهد شد.
اکنون با گذشت پنج سال محدودیت‌های غیرقانونی تسلیحاتی علیه ایران ازیکشنبه ۲۷مهر ماه مطابق قطعنامه ۲۲۳۱شورای امنیت سازمان ملل خاتمه یافته است. هر چند آمریکا سعی کرد مانع این امر شود، ولی در عمل موفقیتی حاصل این کشور نشد، چرا که شورای امنیت سازمان ملل تلاش‌های آمریکا را مردود دانست.
وفق قطعنامه‌ی ۲۲۳۱ شورای امنیت ملل متحد، از ۲۷مهرماه ۱۳۹۹، دولت‌ها دیگر ملزم به اخذ مجوز موردی از شورای امنیت برای انجام مراودات مندرج در بندهای ۵ و ۶(ب) قطعنامه ۲۲۳۱ از جمله عرضه، فروش و انتقال تسلیحات و تجهیزات مربوطه به و از ایران نیستند. مضافا، محدودیت‌های مسافرتی برای افراد مندرج در فهرست ۲۲۳۱ لغو گردیده است.
در چند ماه گذشته، ایالات متحده در نقض قطعنامه ۲۲۳۱ برای تحمیل تحریم تسلیحاتی جدید بر ایران تلاش کرده بود که راه به جایی نبرد چرا که شورای امنیت سازمان ملل هم این اقدام خلاف قانون آمریکا را رد کرد.
با‌ پایان محدودیت‌های تسلیحاتی ایران برای خرید و فروش سلاح، هر کشوری می‌تواند قراردادهای تسلیحاتی با ایران را امضا کند. همچنین جمهوری اسلامی ایران می‌تواند هرگونه سلاح و تجهیزات لازم را، از هر منبعی، بدون محدودیت قانونی و براساس نیازهای دفاعی خود تهیه کند و همچنین می‌تواند بر مبنای سیاست‌های خود تسلیحات دفاعی صادر کند.
جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک عضو جامعه‌ی بین‌المللی با دیگر کشور‌ها تجارت مشروع – درچارچوب حقوق بین‌الملل و براساس منافع ملی‌اش – از جمله در حوزه تجارت اسلحه صورت داده و می‌دهد. همچنین از این پس ایران می‌تواند در این صنعت سرمایه‌گذاری هم انجام دهد.
آمریکا برای جلوگیری از رفع محدودیت تسلیحاتی ایران،شکایتی علیه ایران به رئیس دوره‌ای شورای امنیت ارائه نمود و در آن خواستار استفاده از مکانیسم ماشه برای بازگشت تمام تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران شد. بر طبق برجام درصورت استفاده کشوری از مکانیسم ماشه، شورای امنیت یک فرصت ۳۰ روزه برای تصویب قطعنامه‌ای درباره تمدید تحریم‌های هسته‌ای دارد، در غیر این صورت تمامی تحریم‌ها خود به خود بازخواهند گشت.بر اساس سازوکار ماشه در قطعنامه ۲۲۳۱ یک کشور عضو برجام در خصوص نقض گسترده تعهدات برجام به شورای امنیت شکایت می¬کند. سپس هر کشور عضو شورای امنیت میتواند قطعنامه‌ای برای رفع شکایت ارائه دهد. اگر ظرف ۱۰ روز از طرف هیچ کشوری اقدامی صورت نگرفت شورای امنیت باید قطعنامه‌ای با همان مضمون ارائه کند، درغیر این صورت پس از ۳۰ روز تمامی قطعنامه‌های قبلی سازمان ملل علیه ایران باز خواهند گشت.
با در نظر داشتن این توضیحات، ۱۳ کشور از ۱۵ کشور عضو شورا امنیت مخالفت خود را با استفاده آمریکا از مکانیسم ماشه طی نامه‌هایی به شورا امنیت اعلام کردند.
به‌رغم تمام تلاش‌های دولت ترامپ برای تمدید تحریم‌ها از جمله اقدام واشنگتن برای فعال کردن مکانیسم موسوم به ماشه، روز ۲۷ مهر تمامی محدودیت‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد بر تجارت سلاح‌های متعارف توسط ایران پایان یافت.
البته ناگفته نباید گذاشت که پیش از این هم به موجب قطعنامه ۲۲۳۱ ایران تحریم تسلیحاتی نداشت و می‌توانست هرگونه تسلیحات متعارف را با درخواست مجوز از شورای امنیت، خرید کند، اما با اتمام مهلت مقرر در برجام و قطعنامه ۲۲۳۱، ایران از ۲۷ مهرماه به طور رسمی می‌تواند وارد این عرصه شود.

مطالعه بیشتر بستن