نقض ساختاری حق حیات و حق بر سلامت ایرانیان در پوشش کرونا

کبری فرشچی: طب کلاسیک در درمان کرونا شکست خورده است. نشانه های این شکست را می توان در افزایش روز افزون آمار ابتلا و فوتی بیماران کرونایی در کشور مشاهده کرد. از این مهم‌تر شکست کارآزمایی بالینی سازمان جهانی بهداشت و رد شدن اثرگذاری داروهای این کارآزمایی در درمان کووید ۱۹ است.

در این میان برخی کشورها و بیمارانشان بیشتر از بقیه ضرر کرده و ایران همانگونه که رتبه نخست جلب مشارکت بیماران برای شرکت در کارآزمایی بالینی سازمان جهانی بهداشت را داشت،‌ حالا گویا بزرگترین متضرر این آزمون است و در حالی که تعداد فوتی های کرونا در ایران به ۳۴ نفر رسیده بود، اکنون وزیر بهداشت مردم را برای چهار رقمی شدن فوتی های کرونا آماده می کند! نکته مهم در این میان اما ابهامات فراوان در خصوص کارآزمایی بالینی سازمان جهانی بهداشت و حضور کشورمان در این کارآزمایی است؛‌ اینکه چرا ۲۷ درصد نمونه‌های تحقیقات بالینی سازمان بهداشت جهانی مربوط به ایران است که تنها ۱ درصد از مبتلایان جهانی کرونا را دارد؟ چرا با وجود تحریم های دارویی علیه ایران کشور ما در پژوهش‌های ناشناخته بر روی سلامت، در ردیف اول قرار میگیرد؟ آیا بیمارانی که در این کارآزمایی بالینی حضور داشته‌اند از اینکه تحت آزمایش قرار دارند خبر داشتند و این حضور با آگاهی از عوارض احتمالی و رضایت آنها انجام شده و آیا مبانی اخلاقی و حقوقی بیماران ایرانی برای حضور در این کار آزمایی رعایت شده است؟ وزارت بهداشت ایران بر اساس چه امتیازات یا قراردادهایی به رغم همه عوارض احتمالی و احتمال شکست این پروژه که همین طور هم بود پذیرفته تا با وجود حضور ۳۰ کشور در این کارآزمایی، چیزی حدود یک سوم از جمعیت مورد مطالعه آن بیماران ایرانی باشند؟ به نظر می-رسد حق حیات و حق بر سلامت ایرانیان در ایام کرونا تقریباً نادیده گرفته شده است، آن هم از سوی مسئولان دولتی!
۹ ماهی میشود کرونا مهمان ناخوانده کشورمان شده و در این مدت ده‌ها هزار نفر از مردم کشورمان ار به کام مرگ فرو برده است. اوضاع روز به روز هم وخیم‌تر می شود و برخی اخبار و شایعات نگرانی‌ها درباره این بیماری و مرگ و میرهای ناشی از آن را بیشتر می کند. در این میان یکی از شبهات پیش رو با رسانه ای شدن یک خبر شکل گرفت. اواخر مهر ماه بود که معاونت تحقیقات وزارت بهداشت، «رضا ملک‌زاده» معاون وزیر بهداشت و عضو کمیته اجرایی مطالعه سازمان جهانی بهداشت برای درمان کووید- ۱۹ از رتبه نخست ایران در «تعداد بیماران مشارکت کننده» در مطالعه کارآزمایی بالینی سازمان بهداشت جهانی برای درمان کرونا خبر داد. بیش از ۱۱ هزار بیمار کرونایی بستری در ۵۰۰ بیمارستان از ۳۰ کشور جهان وارد مطالعه شده‌اند که در این بین، ایران با ثبت نام سه هزار و ۵۰۰ بیمار، موفق به کسب رتبه نخست در «تعداد بیماران مشارکت کننده» شد.
این در حالی است که از منظر حقوقی و اخلاقی، افراد حاضر در این آزمایش باید درباره عوارض احتمالی آن برروی سلامتشان آگاهی داشته باشند و حضور در این آزمایشها با رضایت آنها صورت گیرد و در صورت بروز آسیبهای احتمالی،‌خسارات آنان جبران شود.

سهم ۲۷ درصدی ایران در نمونه تحقیقات بالینی WHO
به گفته ملک زاده همچنین فاصله ایران به عنوان رتبه نخست در ثبت نام بیماران مشارکت‌کننده در مطالعه کارآزمایی بالینی سازمان جهانی بهداشت برای درمان کووید-۱۹ در قیاس با کشورهای پیشرو بعدی، بیش از سه برابر است؛ به طوری که فرانسه به عنوان رتبه دوم، موفق به ثبت نام کمتر از ۱۰۰۰ بیمار مشارکت‌کننده در مطالعه شده است.
در نهایت هم نتایج نهایی شش ماه کارآزمایی بالینی بر روی نخستین گروه از بازوهای درمانی مطالعه سازمان جهانی بهداشت برای درمان کووید-۱۹ را نیز اعلام کرد که بر اساس این نتایج مهم، داروهای «رمدسیویر»، «لوپیناویر»، «اینترفرون» و «هیدروکسی کلروکین» تحت کارآزمایی بالینی بر روی ۱۱ هزار بیمار مشارکت‌کننده از حدود ۵۰۰ بیمارستان ۳۰ کشور در شش منطقه جهان که همگی دارای مشخصه «ضد ویروس» بوده اند، تأثیری بر درمان، کاهش طول مدت بستری، نیاز به تهویه مکانیکی و مرگ و میر مبتلایان به کووید-۱۹ بستری در بیمارستان نشان ندادند.
با رسانه ای شدن این خبر واکنشهای متعددی نسبت به آن شکل گرفت. یکی از پربحث ترین این واکنش‌ها مربوط به زهرا شیخی سخنگوی کمیسیون بهداشت مجلس بود. وی در توئیتی نوشت:” چرا ۲۷ درصد نمونه‌های تحقیقات بالینی سازمان بهداشت جهانی مربوط به ایران است که تنها ۱ درصد از مبتلایان جهانی کرونا را دارد؟ ۲- چرا کشوری که به شدت تحریم دارویی است، در پژوهش‌های ناشناخته بر روی سلامت، در ردیف اول قرار می‌گیرد؟ ۳- چرا تجربه تلخ اعتماد به سازمان‌های ظاهرا جهانی در حوزه جمعیت را دوباره با کرونا تکرار می‌کنیم؟ ۴- چرا ترکیب ستاد ملی مبارزه با کرونا و نحوه تصمیم‌سازی آن شفاف نیست؟ ۵- چرا از نمایندگان ملت در مجلس هیچکس عضو این ستاد نیست و از درون آن خبر ندارد؟”
وی پیش از این نیز از کارشکنی وزارت بهداشت در استفاده از ظرفیت طب سنتی انتقاد کرده بود.

فوت بیماران کرونایی با وجود تجویز داروهای چندین میلیونی
دکتر محمد فصیحی دستجردی متخصص عفونی و از پزشکان فعال در حوزه طب سنتی هم در این باره به خبرنگار «حامی عدالت» می گوید:” وزارت بهداشت همچون سپاهی است که در مقابله با دشمنی همچون کرونا وارد جنگ شده است و مدیران ارشد کشور باید بدانند برای شکست دشمنی مثل کرونا استفاده از یک سپاه به خطا رفتن است. وزارت بهداشت از ارتش قوی و با پشتوانه مردمی بالا قابل‌قبولی همچون طب سنتی چشم پوشی کردند در حالی که از همان ابتدا ما گفتیم وقتی با یک بیماری ناشناخته مواجهیم که طب سنتی و طب کلاسیک در برابر آن در یک سطح قرار دارند و به جای اینکه مردم را با داروهای ناشناخته و جدید تست کنیم، از داروهایی که سالهای متمادی از آنها استفاده شده بهره بگیریم. اما در حالی که بدنه وزارت بهداشت مدیریت اصلی وزارت بهداشت و یعنی شخص وزیر و معاونان وی به جز معاونت پژوهشی، نسبت به طب سنتی دید مثبتی دارند، مدیران میانی یا به سبب نادانی و یا به سبب اینکه منافع خود را در خطر دیده‌اند با این مسئله مخالفت کردند.”
اما این منافع چیست که موجب شد تا نظام سلامت کشور استفاده از ظرفیت طب سنتی برای درمان کرونا را کنار بگذارد؟
از نگاه فصیحی پزشکی که ۱۵ ۱۶ سال درس خوانده و همین حدود کار کرده و تجربه اندوخته حالا در برابر یک بیماری قرار گرفته که او را در سطح کسی قرار داده که اطلاعاتی درباره گیاهان دارویی دارد و ممکن است پزشک هم نباشد. بنابراین برخی پزشکان نمی‌توانند بپذیرد که ممکن است این فرد بتواند برای درمان این بیماری جدید او کمک کند. این مسئله موجب شده تا مقاومت شدیدی در بین برخی پزشکان به دلیل غرور بیجا و شاید به دلیل منافع اقتصادی شکل بگیرد و این مقاومت باعث شد تا لشکر عظیم طب سنتی را کنار بگذارند و با یک سپاه ناقص وارد جنگ با کرونا شدند. به همین خاطر بعد از ۹ ماه ما شاهد شکست این ارتش تنها در میدان مبارزه با کرونا هستیم. در حالی که اگر همان ابتدا از هر دو ارتش استفاده می‌کردیم، می‌توانستیم موفق‌تر باشیم.
وی می افزاید:” من متخصص طب سنتی نیستم بلکه متخصص تب عفونی هستم اما از همان ابتدا و در هفته اول اسفند ماه، توصیه که از طب سنتی استفاده کنیم. اما از ابتدای شیوع بایکوت و جذاب‌سازی علیه طب سنتی اتفاق افتاد و به در حالی که می‌توانستیم از همان ابتدا در کنار توصیه‌های طب کلاسیک همچون استفاده از ماسک و شستن دست‌ها و توصیه‌های طب سنتی را هم به طور رسمی در بین این توصیه‌ها میگنجاندند. مثلا به مردم میگفتند حلق بینی تان را با آب نمک بشویید.”

مطالعه بیشتر بستن