ادامه از صفحه قبل :

وی خاطرنشان می‌کند: «در مراجع قضایی، فصل خصومت نمی‌شود و اختلافات طی حکم مورد قضاوت به نفع یکی و به ضرر دیگری خاتمه می‌یابد، در حالی که وکیل با تمسک به روش مذاکره، فصل خصومت می‌کند، و ریشه‌های اختلاف را با کمک طرفین و وکلای طرف مقابل از بین می‌برد.»

علی نجفی توانا یادآور می‌شود: «حقوقدان به جای قضاوت بر روی خواسته‌های افراد، موجب حل و فصل دوستانه و جلوگیری از خصومت و رفتارهای خصمانه می‌شود و این بزرگ‌ترین برآیند یا نتیجه‌ از طریق صلح و سازش است. همواره افراد شاکی با مراجعه به مراجع قضایی می‌خواهند به نفع خود حکمی بگیرند، در این صورت بالاخره یکی از دو طرف ناراضی خواهد بود و این عدم رضایت، ممکن است موجب برخورد کشمکش، کینه‌جویی و حتی جنایت نیز بشود، که به خودی خود بر افزایش جرم در جامعه اضافه خواهد کرد.»

مطالعه‌ی کتاب‌های خودشناسی
به نظر می‌رسد درستکاری خالص‌ترین راهی است که می‌توان به وسیله‌ی آن مدینه‌ی فاضله‌ی بی‌جرم و تخلفی را ساخت که انسانی در آن از دست دیگری ظلمی نبیند، ستیزی تجربه نکند و دردی از سر بی‌مبالاتی خود و یا دیگری به زندگی‌اش نفوذ نکند. عرفا با راه‌هایی که همگی انسان را به نور و پروردگار عالمیان هدایت می‌کند، همواره راه درستی و درستکاری را پیش پای آدمیان گذاشته‌اند. آیا می‌توان تاریکی را در قلب داشت و به منشا نور علاقه‌ی اتصال نشان داد؟ وجود سایه‌ها و تاریکی‌ها همان‌هایی است که با گره‌ها و گرفتاری‌ها، پای تخلف را به زندگی باز می‌کند. برای رسیدن به این خلوص که هر کسی دیر یا زود با کمی و زیادی متفاوت، نیاز به آن را در خود احساس می‌کند، می‌توان به مدینه‌ی فاضله و ناکجاآبادی که بسیاری در جست‌ و جویش هستند، نزدیک‌تر شد.
در این میان مطالعه و عمل به مواردی که بلدان راه نشانمان می‌دهند، می‌تواند کمک بزرگی برایمان باشد، کتاب‌هایی که روح و درون بشر را جلا می‌دهد، تا حتی برای عمل به قوانین اساسی و حقوقی کشوری که در آن زندگی می‌کند هم پذیرش بیشتری داشته باشد. یکی از این کتاب‌ها نیمه‌ی تاریک وجود اثر دبی فورد است که با ارائه‌ی مطالب و تمریناتی شگفت‌انگیز می‌تواند نور بیشتری را به قلب و زندگی‌مان بتاباند. در بخشی از تمرینات این کتاب به پیدا کردن مواردی پرداخته شده است که ممکن است وجود آن‌ها خشم را در فرد بیدار کند. دبی فورد که بنا بر تعریفی از آن‌ها به «سایه» نام می‌برد، با تمریناتش به مخاطب کمک می‌کند که با پیدا کردن و بررسی آن‌ها در وجود خود، آن‌ها را تعدیل کرده و یا پاک و بی‌اثر کند. در این کتاب درواقع نویسنده، تلاش می‌کند تا مخاطب با خودشناسی و پیدا کردن خود، به نقاط ضعف و نقاط قوت خود دست پیدا کند. از این رو مخاطب با شناختی عمیق از خود، خود را از هر آن‌چه که زمینه‌ساز خطا و نادرستی است، دور می‌شود.
مطالعه‌ی کتاب‌هایی از این دست می‌تواند برای هر یک از ما مفید باشد و کمک‌مان کند تا زندگی بهتری داشته باشیم. شاید بتوان گفت با توجه به زندگی امروز که بشر با انواعی از خشم، درد، بیماری، جرم، جنایت، بی‌انگیزگی، افسردگی و … دست و پنجه نرم می‌کند، که خود می‌تواند عاملی برای بروز جرم باشند، مطالعه و عمل به کتاب‌هایی از این دست یک نیاز محسوب شود.

تاثیر دین در کاهش جرم
وقتی مشکلی رخ می‌دهد، از ابعاد مختلف نیز می‌تواند مورد بررسی قرار بگیرد. جرم نیز می‌تواند مانند هر مورد قابل تاملی، از ابعاد مختلف مورد ارزیابی و کند و کاو قرار بگیرد. یکی از ابعادی که می‌توان جرم را مورد بررسی قرار داد تا به پاک کردن آن از جوامع کمک شود، دیدگاه دینی و معنوی است.
با درنظر گرفتن رهنمون‌های دین اسلام می‌توان به راهی برای رهایی از سایه‌ی تاریک جرم و پیشگیری از آن دست یافت. در این راه مبلغین و پژوهشگرانی که با مطالعه، تحقیق و شناخت به مسائل مختلف روز در جوامع، درک بیشتری از موضوع پیدا کرده‌اند، راه درست‌تر و مناسب‌تری را در اختیار افراد قرار می‌دهند.
مریم عباسی سیجانی مبلغ و پژوهشگر دینی، که تحصیلات حوزوی و کارشناسی ارشد دانشگاهی را پشت سر گذاشته است، در این‌باره می‌گوید: «دین به مجموعه‌ای از باورها، احکام و اخلاقیات اطلاق می شود. هر انسانی برای رسیدن به مقام عبودیت و تقرب الهی نیازمند آگاهی نسبت به این عرصه‌ها و عمل بر اساس آموزه‌های دین مبین اسلام است. آموزه‌های دینی به عنوان کارآمدترین و کم‌هزینه ترین عامل پیشگیری از جرم به شمار می‌آیند. تحقیقات و آمارها نشان داده است که در ایام ماه مبارک رمضان و ماه محرم آمار جرم کاهش چشمگیری دارد.»
وی باور وجود خدا را عاملی برای بازدارندگی از جرم و تخلف می‌داند و می‌گوید: «در حوزه باورها یاد خداوند متعال مهم‌ترین عامل بازدارنده از گناه است. اعتقاد بر حضور دائمی خداوند از سویی و شرم حضور در پیشگاه پروردگار از سوی دیگر عوامل باز دارنده از معاصی به شمار می‌روند. قرآن کریم نیز به این نکته اشاره می‌کند و می فرماید: الم یعلم بان الله یری: آیا انسان نمی داند که در محضر الله است. ایمان به حضور دائمی خداوند انسان را از انجام گناه در خلوت و جلوت باز می دارد.»
پژوهشگر و مبلغ دینی با برشماری عاملی دیگر در این‌باره ادامه می‌دهد: «یاد معاد نیز از دیگر عوامل باز دارنده انجام معصیت است. انسان با علم به پاسخگویی اعمال در پیشگاه خداوند و محاسبه اعمال در دادگاه عدل الهی، وجدانش بیدار شده‌ و کمتر دچار غفلت از خود و تکالیفش می‌شود. قرآن کریم در این باره می فرماید: اقرا کتابک کفی بنفسک الیوم علیک حسیبا: نامه عمل خویش را بخوان که امروز خود برای محاسبه خویش کفایت می کنی.»
وی خاطر نشان می‌کند: «دستورات اسلام در حوزه عبادات نیز در حکم تذکر مستمر بر حضور دائمی خداوند و عاملی در جهت دوری از غفلت است؛ انجام واجباتی نظیر اقامه نماز و اقم الصلوه لذکری: و نماز را اقامه کن به جهت ذکر من. فرمان روزه داری به منظور کسب تقوا و سایر دستورات دینی نیز، زمینه‌ساز زدودن غفلت از جان آدمی و انس بیشتر با خالق بی همتا است.»
وی یادآور می‌شود: «لزوم الگوگیری از پیامبر اعظم صلی الله علیه وآله به عنوان اسوه حسنه، و تاسی به اهل بیت علیهم‌السلام به عنوان واسطه فیض پروردگار، انسان‌ها را از سقوط در وادی گناه و در پی آن هلاکت دنیوی و شقاوت اخروی باز می دارد. همچنین امر به معروف و نهی ازمنکر به عنوان ابزارهای مهم نظارت عمومی افراد جامعه بر عملکرد دیگران می تواند عامل موثری در کاهش جرائم به شمار آیند.»
مریم عباسی سیجانی می‌گوید: «رذائل اخلاقی از عوامل بروز جرائم و بزهکاری در جامعه انسانی است. عدم کنترل خشم و غضب منجر به بروز جرائم بزرگی مانند قتل نفس و نزاع‌های خیابانی می‌شود. طمع سیری ناپذیر در انسان موجبات دست‌درازی به اموال دیگران را فراهم می‌کند و کسب اموال نامشروع را در پی دارد. صفت ناپسند حب جاه، به سوء استفاده از قدرت در پیشبرد اهداف نامشروع منتهی می‌شود. بی‌عفتی و عدم پایبندی به پوشش مناسب، زمینه‌ساز فساد و فحشا و همچنین منجر به افزایش خیانت در جامعه می‌شود. به بیان دیگر حب دنیای حرام، منشا هر جرم و جنایتی است.»
وی با برشماری برخی از فضائل اخلاقی توضیح می‌دهد: «یکی از اهداف بعثت پیامبر خاتم صلی الله علیه و آله رساندن انسان‌ها به اوج قله‌های اخلاقی است. اسلام به تحصیل فضائل اخلاقی مانند صبر، محبت به افراد جامعه، قناعت، زهد، دستگیری از مستمندان، انفاق، احسان، رعایت عفت و پاکدامنی و … توجه ویژه‌ای
نموده است.»
پژوهشگر و مبلغ دینی خاطرنشان می‌کند: «مبلغین دین و رسانه‌های جمعی در آشنا کردن اقشار مختلف مردم با آموزه‌های دینی و همچنین نهادینه کردن فرهنگ دین‌داری نقش بسزایی بر عهده دارند. مبلغین در ایجاد ارتباط عمیق افراد جامعه با تعالیم الهی یکی از عناصر کلیدی محسوب می‌شوند. جامعه‌ای که با تعالیم ناب اسلام آشنا شود و در عمل به آموزه‌های آن اهتمام ورزد و همراه حجت خداوند بر زمین به سوی عبودیت و بندگی پروردگار گام بردارد از همه‌ی رذائل و جرائم در امان خواهند ماند و با سلامت رفتار مراحل رشد و تعالی را طی خواهد کرد.»


کاهش جرم با جامعه‌ی حمایتگر
وقتی می‌خواهیم نرخ جرم را کاهش دهیم، با مفهوم بزرگی به نام جامعه سر و کار داریم. مفهومی که در علوم اجتماعی با گستردگی و عمقی چشمگیر رو به روست. جامعه‌شناسان با در نظر گرفتن مسائل و مشکلات موجود در زندگی بشر از طریق علم جامعه‌شناسی همواره به آگاهی رسانی در این باره پرداخته‌اند. دکتر علیرضا محسنی‌تبریزی، جامعه‌شناس و عضو هیئت علمی دانشگاه که نگارش دو عنوان کتاب به نام‌های« وندالیسم» و «جامعه شناسی بالینی» در دو جلد اول و دوم را به عهده داشته است، در رابطه با مباحث جرم در علوم اجتماعی می‌گوید: «برحسب ارزش‌ها و هنجارهای پذیرفته شده و مقبول جامعه می‌توان در نظر گرفت که چه چیزی جرم است و چه چیزی جرم نیست. به طور مثال در جامعه‌ای که حجاب یا پوشش به عنوان ارزش پذیرفته شده است، سرپیچی از آن کج‌روی محسوب می‌شود. ولی برخی از جرایم عمومی در همه جا جرم شناخته می‌شود. به طور مثال سرقت اساسا در بسیاری از جوامع به عنوان یک کج‌روی شناخته شده است چون قیام بر علیه افراد است که جنبه‌ی عمومیت دارد و جزو جرایم عمومی محسوب می‌شود. به طور کلی مفهوم جرم و انحراف یا کج‌روی یا کج‌رفتاری، و آنومی یا بی‌هنجاری در جامعه‌شناسی انحرافات مفاهیم نزدیک به هم است، مترادف و متناظر به کار رفته و با دو مفهوم دیگر بحران و آسیب رابطه‌ی تنگاتنگ دارد. بنابراین لازم است این چند مفهوم را بشناسیم و سپس به سراغ بحران و مسئله اجتماعی برویم و به آسیب‌شناسی بپردازیم. مثلا اعتیاد که کج‌روی تلقی می‌شود، تبعات آن چه در سطح فرد و چه در سطح گروه، مورد بررسی قرار می‌گیرد و این آسیب‌شناسی آن است.»
وی ادامه می‌دهد: «طلاق، فقر، شکاف طبقاتی، بی‌کاری یا حتی آلودگی با هوا مسائل اجتماعی هستند و جرم و کج‌روی محسوب نمی‌شوند. ولی گاهی یک مسئله می‌تواند هم به عنوان مسئله مطرح شود و هم جرم. به طور مثال اعتیاد هم جرم است و هم مسئله و هم بحران و هم آسیب و …»
مدرس دانشگاه توضیح می‌دهد: «بحران، تغییر ناگهانی در وضع موجود است که ریشه‌ی آن زوال تعادل در نظم جامعه است. بحران به صورت طبیعی هم می‌تواند باشد مانند زلزله و سیل
خود بحران می‌تواند مسئله ایجاد کند، مثلا ممکن است در پی بحران سیل، با مسئله‌ و بحران بی‌کاری مواجه شویم. انفجار، انرژی هسته‌ای، رفتارهای پرخطر و محیط زیست از جمله بحران‌ها در جهان امروز هستند. مسئله شاخصی دارد که یکی از آن‌ها هنجارهای پذیرفته از سوی جامعه است. اگر رفتاری رخ دهد که جامعه آن را مغایر با هنجارهای پذیرفته شده‌اش بداند، می‌توانیم بگوییم مسئله پیش آمده است. شاخص دیگر شناخت

مطالعه بیشتر بستن