ادامه از صفحه قبل :

داعش مورد تعقیب قرار گیرد. درصورتی که به هر علتی، تشکیل مرجع ویژه(ad hoc) بین‌المللی میسر نگردد، پیشنهاد می‌شود تا دادگاهی با مشارکت دولت‌های ایران، عراق، سوریه و درصورت صلاحدید روسیه تعریف نمود تا جنایات انجام شده ی مرتبط با حوزه صلاحیت قضائی دو دولت سوریه و عراق و خسارات ناشی از آن، در آن دادگاه رسیدگی شود. بدیهی است آراء چنین دادگاهی در عرصه بین‌الملل قابلیت اجرا ندارد، لیکن صرف صدور رأی در این بخش نیز حائز اهمیت است.


۵-۲-دادگاههای ایالات متحده آمریکا
همچنین پیگیری قضائی بر اساس ضوابط حقوق داخلی ایالات متحده آمریکا نیز مورد توصیه قرار می گیرد. در حقیقت، با توجه به اینکه از یک طرف اقدامات تروریستی دولت آمریکا واجد اوصاف متعدد زیانبار و تخلف از قوانین داخلی آمریکا به نظر می‌رسد زیرا نه تنها امنیت ملی آمریکا را به مخاطره انداخته است بلکه انگیزه اعلام شده توسط ترامپ برای حضور سردار شهید در جلسه پارلمان عراق، از سوی نخست وزیرعراق صراحتا تکذیب شده و ترامپ نیز برمدعای خودش سندی ارائه نکرده است. از آن گذشته، برخلاف موافقت نامه امنیتی با عراق بوده است و درحوزه سرزمینی عراق انجام شده است. مضاف اینکه موافقت کنگره اخذ نشده است و از طرف دیگر اقدام مزبور در داخل آمریکا مخالفان زیادی دارد و احتمال عدم رعایت ترتیبات داخلی حقوق آمریکا از سوی ترامپ بسیار محتمل است و در نمونه‌های بسیار کوچک شاهد نقض مکرر دستورات اجرایی ترامپ از سوی مراجع قضائی آمریکا بودیم بر این اساس می‌توان ازطریق همکاری مشترک با کشور عراق پیگیری قضائی این اقدام تروریستی را بر اساس ضوابط حقوق داخلی آمریکا نیز در دستور کار قرار دارد.از سوی دیگر ترور مقامات رسمی یک کشور نه تنها از منظر قوانین بین‌المللی فاقد وجاهت است، بلکه طبق قوانین داخلی کشور ایالات متحده آمریکا نیز امری غیرقانونی تلقی می‌شود. این اقدام بدون اطلاع رسمی کنگره ایالات متحده صورت گرفته است و منتقدان سؤالاتی درباره صلاحیت ترامپ به عنوان یک مقام اجرایی برای ترور فرماندهان نظامی، طبق قانون ایالات متحده را مطرح می‌کنند. همچنین اقدام تروریستی اخیر دولت آمریکا علیه یک مقام ارشد دولتی مستقل، دستورالعمل داخلی و اجرایی آمریکا مصوب سال ۱۹۷۶ را نقض کرده است. این دستورالعمل اجرایی۱۹۷۶، ایالات متحده را از انجام هر گونه ترور سیاسی منع می‌کند. دستورالعمل مذکور پس از علنی شدن نقش سازمان اطلاعاتی سیا برای ترور رهبران خارجی از جمله فیدل کاسترو (کوبا) تنسیق یافت. بنابراین از زاویه قوانین داخلی آمریکا نیز حذف فیزیکی مقامات رسمی دیگر کشورها فاقد وجاهت حقوقی است.

۶-۲- دادگاههای کشورهای اروپایی
با توجه به این که در برخی از کشورهای اروپایی همانند بلژیک اجازه اقامه و رسیدگی این نوع جرایم و دعاوی داده شده است، می‌توان مرتکبین این جرایم را در کشورهای اروپایی مورد تعقیب قرار داد، هر چند که در این خصوص امیدی چندانی وجود ندارد اما این امر به طور قطع در ایجاد مباحث حقوقی و جو روانی علیه اقدامات و جنایات مذکور رژیم آمریکا و روشنگری افکار عمومی موثر خواهد بود.

پ ) ایجادکانون وکلای داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی
وزارت خارجه، قوه قضائیه و کانون وکلای دادگستری ضرورت دارد با تشکیل کانونی در سطح داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی و تشکیل دبیرخانه‌ای در قوه قضائیه موارد جنایات آمریکا و ابعاد این جنایت را مورد رسیدگی و تحلیل قرار داده تا ابعاد حقوقی آن در سطح بین‌المللی روشن‌تر و در مجامع دانشگاهی موضوع رساله‌ها و پایان نامه‌های دانشگاهی شود. ایجاد فضای نقض حقوق بین‌الملل و کشتار وحشیانه مردم ملل مختلف از سوی رژیم آمریکا و ابعاد حقوقی آن در سطح بین‌المللی از جمله رسالت‌های این کانون خواهد بود.

ت) اقدامات شورای امنیت
لازمه صحت حمله نظامی و توسل یا حتی تهدید به زور مطابق این فصل، وجود مصوبه شورای امنیت است، در حالیکه این حمله با دستور مستقیم رئیس جمهور آمریکا بدون داشتن مصوبه شورای امنیت یا حتی طرح آن در دستور کار شورای امنیت و یا حداقل بدون داشتن تایید کنگره آمریکا صورت پذیرفته، با این حساب، عملیات مسلحانه نیروهای امریکایی در خاک عراق، «تجاوز» به تمامیت ارضی این کشور محسوب می‌شود و مطابق مواد ۱ و ۲ طرح مسئولیت بین‌المللی دولت ۲۰۰۱، دولت آمریکا از این بابت مسئول فعل متخلفانه بین‌المللی خود است.
با توجه به نقض حاکمیت عراق و ترور فرماندهان ارشد عراق و ایران، باید هر دو کشور گزارش این جنایت را به شورای امنیت ببرند و درخواست تشکیل مجمع عمومی سازمان ملل را ثبت کنند. هرچند آمریکا با حق وتو ممکن است مانع صدور قطع نامه شود، اما فارغ از نتیجه، باید رفتار حقوقی و سیاسی مناسب انجام شود. بر اساس آنچه گفته شد، ترور دولتی آمریکا نقض آشکار حاکمیت دو کشور ایران و عراق است و باید دید تلاش ایران و عراق، برای این کشور و شخص ترامپ چه پیگرد قضائی‌ای در پی خواهد داشت.

مطالعه بیشتر بستن

همه مجرمان ترور سردار سلیمانی

بامداد سیزدهم دی ۱۳۹۸ مصادف با سوم ژانویه۲۰۲۰، رسانه‌های جهان خبر غیرمترقبه‌ای را مخابره کردند که قاطبه مردم ایران و جمعیت‌های کثیری از سایر ملل منطقه را در بهت و اندوهی ژرف فروبرد، و البته نگرانی عمیق بسیاری از مقامات سیاسی و امنیتی را حتی در ایالات متحده امریکا برانگیخت. ترور مؤثرترین فرمانده جبهه‌ی مبارزه با تروریسم تکفیری در منطقه به دست نیروهای امریکایی و به فرمان مستقیم رئیس‌جمهور این‌کشور، سبب طرح بحث‌هایی گوناگون از جمله در میان حقوق‌دانان گردید.

اصل احترام به رعایت حقوق بشر و حق حیات از قواعد حقوق بین‌الملل است که در اسناد حقوق بشری از جمله اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاق حقوق مدنی و سیاسی و کنوانسیون آمریکایی حقوق بشر مقرر شده است که محرومیت افراد از حق حیات، در زمان مخاصمه مسلحانه نیز ممنوع است.
مطابق طرح مسؤلیت بین‌المللی دولت‌ها هر فعل متخلفان بین‌المللی دولت موجب مسؤلیت بین‌المللی وی می‌گردد. لذا احراز مسئولیت دولت خوانده از نگاه حقوق بین‌الملل، مشروط به اثبات ٢عنصر قابلیت انتساب عملیات و نقض تعهد یین المللی ناشی از عمل قابل انتساب به آمریکا می‌باشد. با توجه به بیانه وزارت دفاع آمریکا در ترور سپهبد قاسم سلیمانی که بر اساس دستور مستقیم رئیس جمهوری آمریکا، انجام شده است نقض حقوق بین‌الملل و انتساب عمل به دولت‌های ذی ربط محرز و مسلم است.
اقدامات و تلاش‌های بسیاری جهت مقابله با ترور و تروریسم از سوی شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل متحد صورت گرفته است و دولت‌ها متعهد شده‌اند که طبق حقوق بین‌الملل از ساماندهی یا ترغیب و تقویت عملیات تروریستی در سایر کشور‌ها امتناع ورزند و نیز کمک یا مشارکت یا بی‌توجهی به فعالیت‌هایی که به منظور انجام‌ چنین عملیاتی در سرزمین آن‌ها صورت گیرد خودداری نمایند.
این عملیات تروریستی با مساعدت و همکاری و حمایت‌ها و تشویق‌های اشخاص حقیقی و حقوقی دولتی و خصوصی دولت ایالات متحده انجام شده است که مطابق حقوق بین‌الملل و ماده ٨ طرح مسولین بین‌المللی دولت ها، رفتار ارگان‌های دولت یا رفتار اشخاص یا نهاد‌هایی که عناصری از اقتدارات دولتی را اعمال می‌کنند، فعل آن دولت تلقی می‌شود و موجب مسولیت بین‌المللی دولت می‌گردد.
تروریسم و اقدامات تروریستی از مهمترین تهدیدات فراروی جامعه بین‌المللی است، پدیده ایی که برای رسیدن به اهداف خود هر روز با شیوه‌های جدید، زندگی افراد زیادی را در معرض خطر قرار داده است. در حال حاضر مجموعه ایی از اسناد بین‌المللی لازم الاجرا وجود دارد که مطابق آنها دولت‌ها متعهد به مبارزه با تروریسم هستند. لذا مبارزه با تروریسم یکی از اولویت‌های جامعه بین‌المللی است.
سردار حاج قاسم سلیمانی که در ماه می‌۱۹۸۰ میلادی (اول خرداد سال ۱۳۵۹) به عضویت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در آمد و در طول دوران فعالیت خود در چهار حوزه‌ی مختلف به مقابله با تروریسم مبادرت نمود که شامل مبارزه با رژیم تروریست و جنایتکار جنگی صدام در طول جنگ تحمیلی، مبارزه با گروه‌های تروریستی وابسته به القاعده در شرق ایران، مبارزه با رژیم تروریست و اشغالگر اسرائیل و مبارزه با گروه تروریستی داعش است. قابل توجه است که در این دوران سردار حاج قاسم سلیمانی با سه تن از بزرگترین تروریست‌های تاریخ یعنی صدام، اسامه بن لادن و ابوبکر البغدادی به مبارزه پرداخت.
پس از ترور سپهبد قاسم سلیمانی ترامپ در نشستی خبری در ۱۴ دی ۱۳۹۸ اقدام تروریستی خود را به صورت رسمی پذیرفت، متن سخنرانی او به قرار زیر است: « به عنوان رئیس جمهور مهم‌ترین و اصلی‌ترین وظیفه من، دفاع از کشور و شهروندان کشورم است. شب گذشته، ارتش ایالات متحده، تحت فرمان من، توانست با موفقیت حمله هوایی را انجام دهد که به موجب آن تروریست شماره یک، حتی در سطح جهانی، قاسم سلیمانی، کشته شد. سلیمانی حملات مهم و خطرناکی علیه دیپلمات‌های امریکایی و نیروهای نظامی امریکا برنامه ریزی کرده اما ما جلوی او را گرفتیم.»
ترامپ به عنوان شخص اصلی و نهایی در تصمیم‌گیری برای انجام این عملیات است. هر چند طبق قوانین داخلی آمریکا این تصمیم بدون اطلاع کنگره صورت گرفته و قانونی نبوده است، اما آنچه اهمیت دارد این است که دستور وی برای انجام عملیات به اجرا در آمده است و شخص ترامپ و به تبع آن دولت آمریکا بابت این رفتار مسؤل قلمداد می‌شود.
ناگفته نباید گذاشت که بنابر اظهارات مقامات ایالات متحده در طراحی ترور سپهبد قاسم سلیمانی، یکی از افرادی که در تحریک دونالد ترامپ برای تصمیم‌گیری در خصوص ترور نقش موثری داشته مایک پمپئو بوده است. بعد از ترور سردار قاسم سلیمانی پمپئو ترور سپهبد قاسم سلیمانی را بخشی از فشار حداکثری علیه مردم ایران دانست و گفت من روی این پروژه کار کرده‌ام و مطمئن هستم مغایرتی با مقررات ندارد. وزیر دفاع آمریکا، مارک اسپیر و رئیس ستاد ارتش مشترک آمریکا، مارک میلی هم از دیگر افراد دخیل در ترور سردار سلیمانی هستند.
اقرار، اخبار به حقی است، برای غیر بر ضرر خود. همچنین اقرار به عنوان ادله اثبات دعوی، در دعاوی مدنی قاطع دعوی است. بنابراین با توجه به اقاریر رئیس جمهور آمریکا، دونالد ترامپ مبنی بر دستور ترور سپهبد قاسم سلیمانی، انجام عملیات تروریستی به نامبرده محرز، مسلم و قابل انتساب می‌باشد.
حداقل ارزش حقوقی این اقدام پیام به افکار عمومی در داخل و خارج از کشور است که این عمل را مجرمانه می‌دانیم و حتی حاضر هستیم از بودجه عمومی ایران این خسارت را به قربانیان بپردازیم و خود را طلبکار دولت خارجی کنیم که این اقدام را انجام داده است. اکنون به فاصله کمتر از ۱۰ ماه، یکی دیگر از مهمترین شخصیت‌های عرصه دفاعی ایران به دست استکبار جهانی ترور شده و نیاز است نسبت به این جنایت‌ها اقدام بازدارنده‌ای صورت گیرد.

مطالعه بیشتر بستن