از داور درویشان تا وکیل امروزی

لیلاجعفری: وکالت اصالت دارد؟ وکالت چیست و از چه وقت چشم به جهان گشود؟ آیا نیاکان ایران‌زمین، وکیل داشته‌اند؟ آیا وکالت در ایران و یا جهان، تاریخی دیرینه دارد و یا از شغل‌های مدرن جوامع محسوب می‌شود؟

انسان همواره نیاز به قانون دارد و قانون در هر قسمت از زندگی او وجود دارد. این قوانین در اندازه‌ و اهمیت متفاوتی در زندگی ما وجود دارند. از قوانین وضع شده در خانواده‌ و زندگی شخصی خود گرفته تا گسترش آن و اضافه شدن ابعاد مختلف به آن، در سطح بستگان، جامعه و سطوح فرامرزی و … . این قوانین وقتی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، که دربرگیرندگی بیشتری نیز پیدا کند، مانند رعایت قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی، قوانین ..
و همین دربرگیرندگی و گستردگی قوانین نیاز به متخصصی دارد تا با آگاهی و شناخت کافی از ذره ذره و نقطه به نقطه‌ی آن‌ها بتواند هدایتگر و مشاور خوبی در این زمینه باشد. این شخص که ما امروزه به او وکیل می‌گوییم، در جامعه جایگاهی و منصبی دارد و اعتبار و مسندی. اما وکیل از دیرباز نیز همین جایگاه را در جامعه داشته است؟ آیا قوانین با تمام کوچکی و بزرگی و مقدار اهمیتی که دارد، از گذشته با همین تعریف رو به رو بوده است؟ وکیل از دیرباز در بین مردم شناخته شده بوده و یک شغل یا پیشه‌، در نظر گرفته می‌شده است؟
پاسخ به پرسش‌های مطرح شده در این نوشته، بهانه‌ی خوبی برای گفت و گوی ما با دکتر احسان افکنده، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، و پژوهشگری است که تاریخ ایران باستان را تا درجه‌ی دکترا پیموده. با هم گفت و گوی «حامی‌عدالت» را با این تاریخ‌شناس ایرانی می‌خوانیم.

انسان همواره نیاز به قانون دارد و قانون در هر قسمت از زندگی او وجود دارد. این قوانین در اندازه‌ و اهمیت متفاوتی در زندگی ما وجود دارند. از قوانین وضع شده در خانواده‌ و زندگی شخصی خود گرفته تا گسترش آن و اضافه شدن ابعاد مختلف به آن، در سطح بستگان، جامعه و سطوح فرامرزی و … . این قوانین وقتی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، که دربرگیرندگی بیشتری نیز پیدا کند، مانند رعایت قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی، قوانین ..
و همین دربرگیرندگی و گستردگی قوانین نیاز به متخصصی دارد تا با آگاهی و شناخت کافی از ذره ذره و نقطه به نقطه‌ی آن‌ها بتواند هدایتگر و مشاور خوبی در این زمینه باشد. این شخص که ما امروزه به او وکیل می‌گوییم، در جامعه جایگاهی و منصبی دارد و اعتبار و مسندی. اما وکیل از دیرباز نیز همین جایگاه را در جامعه داشته است؟ آیا قوانین با تمام کوچکی و بزرگی و مقدار اهمیتی که دارد، از گذشته با همین تعریف رو به رو بوده است؟ وکیل از دیرباز در بین مردم شناخته شده بوده و یک شغل یا پیشه‌، در نظر گرفته می‌شده است؟
پاسخ به پرسش‌های مطرح شده در این نوشته، بهانه‌ی خوبی برای گفت و گوی ما با دکتر احسان افکنده، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، و پژوهشگری است که تاریخ ایران باستان را تا درجه‌ی دکترا پیموده. با هم گفت و گوی «حامی‌عدالت» را با این تاریخ‌شناس ایرانی می‌خوانیم.

مطالعه بیشتر بستن

ادامه از صفحه قبل :

خورشیدی، انرژی بادی انرژی زمین گرمایی و انرژی جزر و مدی جزو انرژی‌های نو و پاکی است که همه در ایران قابل دسترسی است و طبق قانون برنامه پنجم و ششم دولت موظف بوده که دست کم ۵ هزار مگاوات برق از این طریق تامین کند اما این مطالبه قانونی تاکنون اتفاق نیفتاده است.

درویش با اشاره به صحبتهای رئیس سازمان حفاظت از محیط‌زیست‌ که مدعی شده که ما می‌خواستیم بر عملکرد نیروگاه‌ها نظارت کنیم و مانع از مصرف مازوت در آنها شویم اما دادستانی دستور داده کسی در این کار دخالت نکند! می‌افزاید:”البته دادستانی این ادعا را تکذیب کرده است. “

شکایت از آلودگی هوا قانون دارد اما قابل پیگیری نیست!
هوای پاک یکی از اصلی‌ترین حقوق شهروندی است و مردم حق دارند هوایی پاک را تنفس کنند.
چند سال پیش هم موضوع شکایت مردم از آلودگی هوا مطرح شد، این مسئله چقدر شدنی است و چنین شکایتی چقدر رسیدگی می‌شود؟
درویش به عنوان یکی از فعالان شناخته شده حوزه محیط زیست درباره قوانین موجود در این زمینه و امکان شکایت از آلودگی هوا به «حامی عدالت» می‌گوید:” طبق تبصره ۳ ماده ۶۶ آیین دادرسی تشکلهای مردم نهاد می‌توانند علی کسانی که اقدام به آلودن و تخریب محیط زیست از جمله آب، هوا و… می‌کنند می‌توانند شکایت کنند اما با تغییری که در این قانون داده شد، تشکلها فقط می‌توانند شکایت کنند اما نمی‌توانند پیگیر این شکایت شوند و در واقع حالت فانتزی دارد و عملی نیست. “

ریاست مشروط سازمان حفاظت از محیط‌زیست‌
درویش در پاسخ به این سوال که نقش کم کاری و بی‌توجهی سازمان حفاظت از محیط‌ زیست‌ در شکل‌گیری بحران آلودگی هوا به رغم آنکه این سازمان مسئول نظارت بر اجرای قانون هوای پاک بوده است تصریح می‌کند:” طبق قانون و روی کاغذ سازمان حفاظت محیط زیست سازمانی قدرتمند است و می‌تواند جلوی هر نوع فعالیت مخرب محیط زیستی را بگیرد. اما از آنجایی که تمام سازمان‌هایی که، سازمان حفاظت محیط زیست طبق قانون می‌تواند جلوی فعالیت آنها را بگیرد زیر مجموعه ریاست جمهوری هستند و رئیس سازمان محیط زیست هم از سوی رئیس جمهور تعیین می‌شود و باید به او پاسخگو باشد،عملا حتی در صورتی که فرض را بر این بگذاریم که فردی دلسوز و دغدغه مند هم در راس این سازمان قرار بگیرد، باز هم نمی‌تواند اگر حمایت رئیس‌جمهور را نداشته باشد در این موارد عکس العمل در خوری نشان بدهد.”
بنا به تاکید درویش دلیل تغییر رئیس قبیل سازمان حفاظت محیط زیست هم مخالفت وی با طرح انتقال آب از خزر به سمنان بود و آقای کلانتری هم با این قول به سازمان حفاظت محیط زیست آمد که بتواند این طرح را اجرایی کند.

معرفی مقصران اجرا نشدن قانون هوای پاک به مردم
اما آیا مجلس برای اجرای قانون و نجات مردم از آلودگی هوا برنامه‌ای دارد؟
سمیه رفیعی رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس با تاکید بر اینکه برخورداری از هوای سالم حق همه مردم است هم به «حامی عدالت» می‌گوید:” امسال شرایط آلودگی هوای شرایط ویژه‌ای است به جهت شیوع ویروس کرونا که باید اقدامات خاص‌تری در زمینه کنترل آلودگی هوا در نظر گرفته می‌شد به همین خاطر هم قبل از شروع فصل سرد سال طی نامه‌ای خطاب به برخی از وزرا که نقش مستقیم در بحث قانون هوای پاک و مسئله کاهش آلاینده‌ها دارند، ۲۸ راهکار کوتاه‌ مدت و میان مدت عملیاتی و اجرایی ارائه کردیم به طوری که هزینه‌ زیادی را هم به دولت تحمیل نمی‌کرد و قابلیت اجرا و عملیاتی شدن هم داشت اما ظاهرا دولت تصمیمی برای استفاده از این راهکارها و انجام اقدامات در این زمینه ندارند.”
وی معتقد است باید سازمان محیط زیست پاسخگو باشد که منشا و منبع آلودگی هوا در کلانشهرها به تفکیک چه می‌تواند باشد.
رفیعی در رابطه با اقدامات مجلس و فراکسیون محیط زیست در رابطه با مسئله آلودگی هوا می‌گوید:” بنا داریم تا مسئولانی که باید در زمینه قانون هوای پاک اقداماتی انجام دهند، به کمیسیون دعوت کنیم و برای مردم شفاف خواهیم کرد که چه ارگان و چه بخشی در زمینه آلودگی هوای تهران قصور ورزیده‌اند.”
رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس همچنین از برگزاری جلسه مشترک کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی محیط زیست مجلس با کمیسیون اصل نود در مورد آلودگی هوا خبر میدهد؛ جلسه‌ای که بناست با حضور همه نمایندگان دستگاههای مسئول در قانون هوای پاک برگزار شود و از معاونت حقوق عامه قوه قضائیه و سازمان بازرسی کل کشور نیز دعوت شده است.

مطالعه بیشتر بستن