گام بلند «گام دوم» بر سکوی قهرمانی

علیرضا سزاوار: مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه، به تازگی با همراهی نخبگان جوان کشور، نخستین رویداد تصمیم سازان آینده در حوزه حقوقی و قضایی را برگزار کرد. این مسابقه در سه چالش «تضییع حقوق عامه»، «مراجعه کم مردم به وکلا و حقوقدانان» و «معضلات نظام کارشناسی رسمی» برگزار و تیم های برنده مشخص شدند.
فرآیند کلی رویداد بدین‌صورت بود که هر گروه پس از انتخاب اینکه تمایل به حل کدام‌یک از مشکل‌ها را داشت، آموزش‌های اولیه «حل مسئله» و «مسئله محوری» را فرامی‌گرفت. در ادامه شرکت کنندگان یک هفته فرصت داشتند تا چالش انتخابی خود را ریشه یابی کنند. پس از طی فرایند مسئله یابی، شرکت کنندگان باید به مطالعات میدانی و جمع آوری آمار و اطلاعات برای ارائه راهکار می پرداختند.
در مرحله بعدی شرکت کنندگان با در نظر گرفتن ملاحظات و تکنیک‌های سیاست گذاری و ابعاد مختلف مسئله، راهکار‌های ابتدایی خود را به مربیان ارائه می دادند و توسط این افراد مورد نقد و بررسی قرار می گرفتند. در نهایت گروه‌ها راهکار‌های نهایی خود را به هئیت داوران عرضه کردند و گروه‌های برتر پس از بررسی راهکار‌ها توسط هیئت داوران مشخص شدند.
رویداد تصمیم سازان آینده (FDM) با محوریت ایجاد چالش در میان شرکت‌کنندگان، به دنبال ایجاد فضایی پویا به‌منظور ارائه راهکار‌هایی متناسب با فضای کشور است. قالب چالش و مسابقه در رویداد از این منظر اهمیت دارد که علاوه بر بروز توانایی‌های شرکت‌کنندگان با قرارگیری در شرایط واقعی حل مسئله، می‌تواند منجر به دستیابی به خروجی‌های متعدد در ازای صورت‌مسئله واحد شود.
اعضای گروه گام دوم که در چالش مراجعه کم مردم به وکلا و حقوقدانان مقام نخست را بدست آوردند درباره این موفقیت و این مسابقه با حامی عدالت به گفتگو نشستند.

رضا تقی زاده دولت آبادی ۳۷ ساله، کارشناس حقوق با ۱۵ سال سابقه اشتغال در دادگستری یکی از دو عضو تیم گام دوم است. وی که بنیانگذار پلتفرم حقوقی دادسان (سامانه درخواست وکیل متخصص) به عنوان اولین و تنها پلتفرم حقوقی دانش بنیان کشور نیز هست، درباره نحوه آشنایی با برگزاری رویداد تصمیم سازان آینده با محوریت چالش‌های نظام حقوقی، قضایی و کارشناسی در مرکز وکلا گفت: « از طریق صفحه اینستاگرام سایت مرکز وکلا متوجه برگزاری رویداد تصمیم سازان آینده با محوریت چالش‌های نظام حقوقی، قضایی و کارشناسی شدم. به صورت فردی در آن ثبت نام و مراحل آزمون اولیه را با موفقیت سپری کردم و بر اساس صلاحدید برگزار کنندگان مقرر شد که شرکت کنندگان به صورت گروهی در رویداد حاضر شوند. به همین جهت بنده افتخار همکاری با همگروهی خود را که جوانی بسیار با انگیزه و توانمندی است را پیدا کردم.»
عضو مدیریت فناوری و توسعه نوآوری دانشگاه امیرکبیر و منتخب عنوان واحد فناور برتر آن دانشگاه در سال ۹۹ درباره راه حلی که گروه آنها برای موفقیت در این چالش ارایه کرد، افزود:« در خصوص چالش مراجعه کم مردم به وکلا علل بسیار زیادی مورد بررسی قرار گرفت که طی بررسی و ریشه یابی صورت گرفته راه حل ارایه شده یک پلتفرم حقوقی با راهکار غیرحضوری و الکترونیکی بود. این پلتفرم ضمن تسهیل دسترسی مردم به خدمات حقوقی، بررسی سوابق و عملکرد وکلا را نیز در محیطی شفاف فراهم می کند که این امر موجب شناخت بیشتر مردم نسبت به وکلا و در نتیجه افزایش اعتماد مردم به آنها می گردد.
ماهیت پلتفرم نیز موجب فراهم شدن یک محیط رقابتی می شود که نتیجه آن مقرون به صرفه تر شدن حق الوکاله ها خواهد بود.»
مدیرعامل شرکت آینده سازان هوشمند دادسان تصریح کرد:«همچنین وجود یک پلتفرم حقوقی می تواند به افزایش بازار خدمات حقوقی کمک شایانی کند و وکلا را به ارایه سایر خدمات حقوقی سوق دهد تا صرفاً پرونده های دادگاه را به عنوان تنها منبع درآمد خود تصور نکنند.
برای درک بهتر موضوع لازم می دانم تعریفی از پلتفرم ارایه دهم تا با ماهیت آن بیشتر آشنا شویم.
پلتفرم ها محیطی الکترونیکی برایکسب و کارهایی ارزش آفرین بین تولید کنندگان و مصرف کنندگان خارجی هستند.(مثل دیجی کالا و دیوار) پلتفرم حقوقی هم یک بستر واسط نرم افزاری است که به کمک فناوری های نوین و با رعایت کلیه ضوابط و شئونات وکالت، ارتباط بین متقاضیان خدمات حقوقی با وکلای متخصص در آن حوزه را برقرار می کند تا متقاضیان به راحتی با مقایسه رزومه و پیشنهادات ارسالی وکلا، وکیل مناسب خود را انتخاب کنند و از طریق تعاملات فی مابین، طرفین منتفع گردند.»
تقی زاده افزود: «شاید خالی از لطف نباشد که بدانیم در سال های اخیر، پلتفرم ها جایگاه ویژه ای در دنیا بدست آورده اند و شاهد انقلاب پلتفرم ها بوده ایم. برای اثبات ادعای خود شما را به فهرست بزرگترین و با ارزش ترین شرکت های دنیا در سال ۲۰۲۰ ارجاع می دهم که با ملاحظه آن شاهد آن خواهید بود که ۴ شرکت از ۷ شرکت ابتدای آن فهرست، پلتفرم هستند که این خود بیانگر وسعت نفوذ پلتفرم ها در دنیای امروز است.»
وی در مورد دلایل حضورش در این چالش گفت: « یکی از علل حضور من در چالش علت مراجعه کم مردم به وکلا این بود که سال ها در این حوزه تحقیق و پژوهش کردم و برای اولین بار شاهد فرصتی بودم که بتوانم نتایج تحقیقات و دستاوردهای گروه خود را ارایه نمایم تا با بازخورد مسئولین مربوطه بهترین نتیجه را برای مردم کشورمان به ارمغان آوریم. جا دارد از جناب آقای دکتر علی بهادری جهرمی ریاست محترم مرکزوکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه تشکر کنم که این رویداد با همت و تلاش ایشان برگزار گردید که بیانگر رویکرد بسیار ارزشمند ایشان در استفاده از خرد جمعی برای حل مشکلات ساختار حقوقی کشور است.
این نخبه جوان با اشاره به تحولاتی مثبتی که در قوه قضاییه رخ داده، افزود: «علت دیگری که در این رویداد حاضر شدم متاثر از بازدید جناب آقای سید ابراهیم رئیسی دامت برکاته ریاست محترم قوه قضائیه از سامانه دادسان در افتتاحیه پردیس نوآوری حقوقی و قضائی کشور در مهرماه سالجاری بود. ایشان در این بازدید به استفاده و همکاری کانون وکلای دادگستری و مرکز وکلای قوه قضائیه از این سامانه تاکید نمودند و با رهنمودهای خود دریچه ای جدید در خصوص نیازهای حقوقی کشور به روی بنده گشودند و یک انرژی وصف ناپذیری در من ایجاد شد که برخود واجب دانستم حداکثر توان و تلاش خود را جهت تحقق اهداف عالی دستگاه قضا به کار گیرم.
البته جرقه اصلی آن پس از دعوت از اینجانب به عنوان نماینده دادسان در نشست هم اندیشی شرکت های دانش بنیان با رئیس محترم قوه قضائیه در سال گذشته ایجاد شد و در آن جلسه بود که به عزم راسخ و ستودنی ریاست محترم قوه قضائیه در تحول قضائی و استفاده از نظر نخبگان و جوانان در این راه بیشتر پی بردم.»
وی در ادامه با توجه به اهمیتی که در یکسال اخیر دستگاه قضا به نخبگان و نوآوری در زمینه حقوقی داده اشاره کرد و افزود: «خوشبختانه نتیجه تعاملات دستگاه قضا با فعالان و نخبگان حوزه حقوقی را در اسناد راهبردی آن دستگاه شاهد هستیم که روحی تازه در کالبد رنجور ساختار حقوقی کشور دمیده است.
لازم است به گوشه ای از آن در سند تحول قضایی ابلاغی از سوی رییس محترم قوه قضاییه اشاره کنم.
مأموریت پنجم آن سند در خصوص «پیشگیری از وقوع جرائم و دعاوی» است که تزلزل در روابط حقوقی اشخاص به عنوان اولین چالش آن مطرح شده و در این سند دومین عامل اصلی آن را دشواری دسترسی عمومی به خدمات حقوقی دانسته است. همین سند راهبرد آن را تسهیل و تقویت خدمات حقوقی بیان نموده است که دو راهکار ابتدائی آن که در ذیل عرایضم بیان می کنم دقیقاً موضوعاتی است که ما به عنوان طرح پلتفرم حقوقی به آن پرداخته ایم و نیاز اصلی ما بوده است. از این بابت خداوند را شاکر هستیم که این سند با ظرافت خاص به مسائل ریشه ای و نیاز واقعی دقت داشته و بنده به عنوان مدیر یک شرکت دانش بنیان فعال در این حوزه از این اتفاق مبارک بسیار خرسندم و معتقدم این سند نقطه عطفی در تحولی انقلابی در ساختار حقوقی کشور و قوه قضائیه خواهد بود.
بیان دو بند اشاره شده را جهت تاکید بر دقت به کار رفته در سند تحول قضائی و درک صحیح نیاز واقعی را خالی از لطف نمی دانم.
۱) توسعه نرم‌افزارهای حقوقی به منظور تسهیل دسترسی عمومی به خدمات حقوقی نظیر مشاوره در تنظیم قرارداد، تنظیم اسناد ثبتی و قضائی و پیش‌بینی حکم احتمالی صادره مبتنی بر فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی از طریق فراهم‌سازی دسترسی‌های اطلاعاتی لازم برای شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان دارای صلاحیت.
۲) شفاف‌سازی عمومی و برخط عملکرد ارائه‌دهندگان خدمات وکالت با ایجاد «سامانه رتبه بندی وکلا و مؤسسات حقوقی» مشتمل بر شاخص‌هایی نظیر تعداد و موضوعات پرونده‌ها، طرح دادخواست‌ها و شکوائیه‌ها و لوایح صحیح، نظم حضور در جلسات رسیدگی، اعلام وضعیت قراردادها و میزان رضایت موکل»
عضو مدیریت فناوری و توسعه نوآوری دانشگاه امیرکبیر با بیان اینکه نقش من به عنوان عضو کوچک گروه، تبیین تجارب خود و نتایج تحقیقات قبلی و همچنین نظام مند کردن روش تحقیق و نتیجه گیری و ارایه مستند آن به مسئولین برگزاری رویداد و داوران بود، افزود: « به نظر من تمام مشکلات این حوزه به راحتی قابل حل است و لازمه آن عزم راسخ و پشتکار و توجه به نظرات افرادی است که دلسوزانه در این حوزه تلاش می کنند و رویدادهای اینچنینی به شدت در تحقق این امر تاثیر گذار است.»
تقی زاده درباره نامگذاری گروه هم گفت: «علت انتخاب نام گروه با عنوان «گام دوم» برگرفته از بیانیه «گام دوم انقلاب» رهبر معظم انقلاب اسلامی و لبیک گفتن عملی ریاست محترم قوه قضائیه و انجام اقدامات شایسته و درخور تحسین ایشان در این خصوص بود. ما نیز به عنوان سربازان این انقلاب بر خود واجب دانستیم در راستای کمک به تحول قضائی گامی هر چند کوچک برداریم.»

فرامرز شهابی ۴۱ ساله، کارشناس حرفه ای حقوق در امور کیفری و عضو سامانه جامع داوری دیگر عضو گروه گام دوم در چالش مراجعه کم مردم به وکلا و حقوقدانان بود.
وی که دارای مدرک کارشناس ایمنی از وزارت کار برای پروژه های ساختمانی هم هست، در حال حاضر رییس هییت مدیره و مدیر اجرایی شرکت مهندسین مشاور خشت و خورشید آریایی را نیز بر عهره دارد. جالب اینکه وی در زمینه ورزشی نیز چندین عنوان قهرمانی ملی و بین المللی را هم در کارنامه دارد.
وی با بیان اینکه نحوه آشنایی با رویداد را از طریق سایت مرکز وکلا بدست آورده، گفت: « راه حل گروه ما ریشه یابی دقیق و مسئله محور و ارایه طرح های نوین و تغییر در نحوه آشنایی با وکیل براساس سابقه و تخصص و مبلغ حق‌الوکاله بود. همچنین طرحی در نحوه ورود فارغ التحصیلان به حرفه وکالت ارایه دادیم که بسیار در حرفه ای شدن وکلا موثر هست و مورد علاقه داوران قرار گرفت.»
شهابی دلیل علاقه مندی خود به چالش مراجعه کم مردم به وکلا و حقوقدانان را اینگونه شرح داد: « وجوداین چالش برای خود و اطرافیانم باعث علاقمندی من به انتخاب این مسئله بود. اینکه چرا اعتماد مردم به وکلا کم شده است و برای این چالش تلاش زیادی کردیم.»
وی ۵ دلیل را به عنوان معضلات مراجعه کم مردم به وکلا دانست و گفت: «از دیدگاه من ۱-عدم آگاهی مردم از حقوق خود۲-از دست دادن منافع در امور روزمره و قراردادها۳-افزایش پرونده در دادگاهها۴-اطاله دادرسی۵-مسبب ایجاد خسارت در امور حقوقی مردم؛ از مهمترین دلایل در این زمینه است.»
این کارشناس باسابقه درباره نقش خود در این چالش افزود:« نقش اینجانب تحقیق و ریشه یابی و پیدا کردن راهکارمناسب و حل مسئله بود و ریشه یابی علل مراجعه کم مردم به وکلا از بعد اجتماعی و سیاسی وفرهنگی را هم انجام دادم. تمامی موارد ذکر شده با همفکری همکارم، منجر به نتیجه نهایی شد. تمرکز دیگر ما روی نحوه جذب فارغ التحصیلان حقوق برای حرفه وکالت، براساس روش چکش کاری و افزایش سطح علم و تجربه یک وکیل و پیرو آن رتبه بندی آنها بود که باعث متعادل شدن حق الوکاله ها و افزایش اعتماد مردم به وکلا خواهد شد. شخصا طرحی هم برای مشاغل پر مسولیت ارایه نمودم که نمونه آن سازمان نظام مهندسی است.»
شهابی درنهایت با بیان اینکه معضلات مراجعه کم مردم به وکلا با تدبیر و راه کارهای ارایه شده قابل حل است، تصریح کرد: « باید از تفکرات سنتی خارج شد و مهمترین مسئله این است که مردم باید برای تمامی امور خود از جمله عقد قراردادها حتما باید با وکیل مشورت نمایند و نظر نهایی بنده تغییر در نحوه جذب وکیل که باید بر پایه اصل چکش کاری بود. یعنی مانند یک پزشک خانواده باید هر خانواده یک وکیل داشته باشد و فرهنگ سازی شود و اینکه مردم بدانند که وکیل می تواند باعث کم شدن بسیاری از هزینه حقوقی آنها شود.»

مطالعه بیشتر بستن