ادامه از صفحه قبل :

۳) ضایعات بیش از حد
۴) شکایت و عدم رضایت ارباب رجوع
۵) اشتباهات و خطاهای بیش از حد و حوادث کاری
۶) افزایش کارهای معوقه
۷) ترک خدمت بیش از حد
۸) افزایش شکایات کارشناسان و برخوردهای بسیار بین اعضاء مرکز
روشهای تعیین نیازهای آموزشی متعددند , هر کدام مزایا و محدودیتها و نقص هایی دارند. هر یک از روشهای تعیین نیاز اموزشی مناسب
وضعیتی خاص اند. این روشها ممکن است به تنهائی یا بصورت ترکیبی به کار روند .

برخی از روشهای تعیین نیازهای آموزشی عبارتند از :
۱) تجزیه و تحلیل فعالیتها
۲) بررسی و تشریح وسایل کار
۳) تجزیه و تحلیل رفتارها
۴) تجزیه و تحلیل مشکلات
۵) تجزیه و تحلیل مرکز
۶) ارزیابی نحوه انجام کار
۷) پرسشنامه
۸) تست یا آزمون
۹) مصاحبه

انواع برنامه های آموزشی
برنامه های آموزشی را می توان به صورتهای مختلف طبقه بندی کرد.
در اینجا برنامه های اموزشی به شرح ذیل تقسیم بندی می شوند:

الف) آموزش توجیهی:
این نوع آموزش معمولا برای کارشناسان رسمی جدیدالورود می باشدکه به امور اداری مرکز و همچنین نحوه ارتقاء و مقررات آشنائی ندارند تشکیل می گردد.
موضوعاتی که در این برنامه ها مورد بررسی قرار می گیرند عبارتند از :
مروری بر تاریخچه فعالیتهای مرکز , تشریحی از اهداف و خط مشی ها
عملیات و نمودار مرکز , توضیحی درباره اعضاء و مقامات مرکز بررسی قوانین و مقررات و آئین نامه های اجرائی که بالاخص به کارشناس رسمی مربوط می شود.

ب) آموزش شغلی:
برای آنکه کارشناس با وظایف و مسئولیتهای محوله و نحوه انجام آنها آشنا شود , از طریق تجزیه فعالیت
حرفه ای و نحوه انجام هر قسمت , آموزش عملی می بیند . آموزش حین انجام کار یکی از متداولترین روشهای آموزش حرفه ای است.
کارشناس رسمی در حین انجام کار آموزش دیده و با وسایل و تجهیزات , مهارتهای مورد نظر و محیط های فعالیت آشنا می شود. این نوع آموزش معمولا” بوسیله کارشناسان رسمی با سابقه انجام می شود , که دارای مزایای زیراست :
۱) جنبه عملی داشته و شخص مستقیما ” با وظایف و مسئولیتهای مربوط شنا می گردد.
۲) حین آموزش و فراکیری فرد عملا” کار مولدی را نیز انجام می دهد و بدین ترتیب از حجم کار مرکز کاسته می شود.
۳) نیازی به تهیه تجهیزات و محل خاصی برای آموزش نمی باشد.
۴) از انجا که فاصله و شکافی بین مواد آموزش و وظایف محول نمی باشداصولا مشکلی به نام انتقال مفاهیم آموزش داده شده به محیط و موقعیت کاری مطرح نمی باشد. در اینجا فرد آسانتر لزوم آموزش را درک کرده و انگیزه فراگیری در او بیشتر می شود.
ج) آموزش اختصاصی :
اداره امور مرکز و تحقق هدفهای آن اغلب با مشکلات و تنگناهائی کوچک و بزرگ روبرو است. چنانچه نحوه کار افراد و واحدهای مرکز بطور مستمر مورد توجه و سنجش و ارزیابی قرار گیرد اشکالات و موانع پیشرفت کار شناخته می شود.
در نتیجه در هر مورد با توجه به نوع و ماهیت مشکل یک برنامه آموزشی اختصاصی تهیه و تنظیم شده و در مورد افراد ذیربط به موقع اجراء گردد.

کلیات نظام آموزش کارشناسان رسمی دادگستری
برنامه‌ریزی و اجرای آموزش‌های سودمند و کارآمد مستلزم وجود مجموعه ساختارها و فرآیندهایی است که در قالب سازوکاری مشخص و ضوابطی معین به انجام رسد. چنین مجموعه‌ای باید منجر به تدوین و استقرار ساختارها و زیر ساختارهایی برای برنامه‌ریزی، اجرا، ارزشیابی، هدایت و راهبری آموزش‌های موردنیاز کارشناسان گردد. بدین منظور در این بخش نظام آموزش کارشناسان مرکز و اجزاء آن معرفی می‌گردد.

۱) نظام آموزشی:
مجموعه ساختارها و فرآیندها، متضمن سازوکارها، ضوابط و مقررات مربوط به آموزش کارشناس

۲) هدف نظام آموزشی:
تدوین و استقرار ساختارهای منسجم و پیش‌بینی زیرساختارها برای برنامه‌ریزی، اجرا و ارزشیابی دوره‌ها، سمینارها و کارگاه‌های آموزشی موردنیاز کارشناس

۳) سیاست‌ها و استراتژی‌های آموزشی:
ـ ماده ۱ـ شناسایی و رفع موانع آموزش‌های ضمن خدمت مرکز و فراهم ساختن زمینه‌های گسترش آن
ـ ماده ۲ـ استفاده مناسب از اعتبارات مربوط به آموزش‌های ضمن خدمت براساس مفاد ماده ۱۵۰ قانون برنامه سوم توسعه و اتخاذ راهکارهای مناسب تخصیص آن به آموزش‌ها
ـ ماده ۳- طراحی و اجرای برنامه‌های آموزش ضمن خدمت براساس تحلیل تخصص موجود
ـ ماده ۴- ارزیابی مستمر آموزش‌ها و استفاده از نتایج آن در بهبود فرآیند برنامه‌ریزی آموزشی
ـ ماده ۵- اولویت دادن بر آموزش‌های کوتاه مدت پودمانی
ـ ماده ۶- استفاده از رویکردهای مختلف آموزش‌های ضمن خدمت به ویژه آموزش‌های غیر حضوری
ـ ماده ۷- تجهیز آموزش‌های کارشناس به آخرین فن‌آوری‌ها و نرم‌افزارهای آموزشی

۴) اهداف آموزش‌های ضمن خدمت در مرکز:
۱) بهبود مهارت‌های شغلی و حرفه‌ای کارشناس
۲) متناسب ساختن توانایی و دانش کارشناس با صلاحیت های جدید
۳) ارتقاء سطح دانش و بهبود بینش کارشناس
۴) افزایش انگیزه کارشناس

۵) انواع آموزش‌ها:
آموزش‌های سازمان را می‌توان بصورت ذیل طبقه‌بندی نمود.
۱-۵) آموزش‌های عمومی: آموزش‌هایی هستند که به منظور توسعه و افزایش معلومات و مهارت‌های عمومی کارشناس ارایه می‌شوند.
۲-۵) آموزش‌های تخصصی کوتاه مدت: آموزش‌هایی هستند که با هدف افزایش توان علمی و عملی افراد و متناسب ساختن توانایی کارشناس با صلاحیت های اخذ شده، طراحی و اجرا می‌گردند.
بنابراین کلیه آموزش‌هایی که براساس مقتضیات تخصص و صلاحیت آنها طراحی و اجرا می‌گردند در قالب این نوع آموزش‌ها قرار می‌گیرند.
۳-۵) آموزش‌های تخصصی بلندمدت: به آموزش‌هایی اطلاق می‌گردد که ساختاری مشخص، سازمان یافته و از سلسله مراتب منطقی پیروی می‌کنند و منجر به ارتقاء مقطع تحصیلی یا همتراز آن می‌شوند.
نوع، محتوا و ضوابط ناظر بر اجرای این آموزش‌ها باتوجه به اهداف و سیاست‌های آموزشی مرکز و نیاز کارشناس طراحی می‌گردند.

۶) ساختار اجرایی:
ساختار اجرایی نظام آموزش به شرح ذیل می‌باشد.
۱-۶) انواع آموزش‌ها:
الف) آموزش‌های بدو خدمت: این نوع آموزش‌ها در آغاز ورود به جرقه کارشناسی و شروع به خدمت کارشناس ارایه می‌گردد و هدف آن دادن آگاهی‌های کلی در زمینه قوانین و مقررات، وظایف و مأموریت‌های بخش‌های مختلف و کارشناس مربوطه باشد.
ب) آموزش‌های ضمن خدمت: به آموزش‌هایی اطلاق می‌گردد که در ضمن خدمت و در طول مدت زمانی که مستخدم در اختیار مرکز می‌باشد ارایه می‌گردد و عمدتاً معطوف به ارایه آموزش‌های نظری /عملی می‌باشند.
۲-۶) روش‌های آموزش:
روش‌های آموزشی به دو صورت ذیل تعیین می‌شود که متناسب با محتوا، هدف و تعداد شرکت‌کنندگان روش آموزش مناسب استفاده می‌شود.
الف- روش‌های آموزش نظری: روش‌هایی می‌باشند که در قالب روش‌های تدریس سخنرانی، پرسش و پاسخ، بحث گروهی و … اجرا می‌شوند.
ب) روش‌های آموزش عملی: به روش‌هایی اطلاق می‌گردد که بصورت عملی در قالب فعالیت‌های فراگیران ارایه می‌گردد.
۳-۶) نحوه اجرا:
نحوه اجرای آموزش‌های ضمن خدمت به دو صورت ذیل پیش‌بینی می‌شود.
الف) حضوری: برخی از آموزش‌ها بصورت حضوری ارایه می‌شود و شرکت‌کنندگان ملزم به حضور در کلاس‌های درس می‌باشند.
ب) غیرحضوری: بخشی از آموزش‌ها به شکل غیرحضوری ارایه می‌شود و نیاز به حضور شرکت‌کنندگان در کلاس‌های درس نمی‌باشد.
۴-۶) مجری آموزش‌ها:
وظیفه برنامه‌ریزی، اجرا و ارزیابی آموزش‌های ضمن خدمت کارکنان برعهده واحد آموزش کارشناس می‌باشد.

نتیجه گیری:
مقتضیات زندگی امروزی به گونه‌ای است که همه ما برای زندگی در دنیای کنونی نیازمند آموزش ‌و پرورش مبتنی بر دانایی، تحقیق و نوآوری هستیم و فناوری اطلاعات در این زمینه به ما کمک می‌کند..
همچنین آموزش ضمن خدمت به صورت الکترونیکی منجر به تحقق اهداف آموزش در زمینه آی ‌تی می‌شود. بنابراین اولین اقدام برای نایل آمدن به این هدف یا توسعه پایدار، ارتقای کیفی کارشناس است.
در همین راستا، باید از فناوری‌های اطلاعات در فرایند آموزش بهره گرفت و از سوی دیگر از روش‌های نوین آموزشی و نهایتاً از سیستم‌های مدیریت یادگیری نوین استفاده نمود تا توسعه پایدار در زمینه کارشناسان محقق گردد.
* مدیر آموزش مرکز کارشناسان رسمی دادگستری
استان آذربایجان شرقی

مطالعه بیشتر بستن