جایی که قدرت باشد، فساد بدتر رسوخ خواهد کرد

حامد رسولخانی*: هر سال دستگاه قضایی با نظارت بر فعالیت‌های روسای محاکم متفاوت این نهاد، قضات نمونه در دادگاههای مختلف را انتخاب می‌کند.احمد بهبودی قاضی نمونه کشوری ۹۸ در بخش دادگاههای تجدیدنظر است که در سال ۱۳۴۶ در روستای حیدریه از بخش ضیاء‌آباد تاکستان متولد شد و تحصیلات ابتدایی و راهنمایی‌اش را در مدارس همین روستا سپری کرده است. وی سپس برای تحصیلات متوسطه وارد دبیرستان شهید بهشتی تاکستان شد و در نهایت پس از پذیرش در دانشگاه علوم قضائی و طی نمودن تحصیلات دانشگاهی به عنوان قاضی در محاکم کشور مشغول به انجام وظیفه شد. در حال حاضر نیز قاضی تجدید نظر در استان قزوین است. در این مطلب با این قاضی نمونه و با تجربه، گفتگویی داشته‌ایم تا دانشجویان حقوق و علاقمندان علوم قضائی به شکلی ملموس‌تر با مسائل این حوزه آشنا شوند.

چه اتفاقی افتاد که حقوق را انتخاب کردید و به دانشگاه علوم قضائی آمدید؟ آیا از این انتخاب رضایت دارید؟
واقعیت امر، بنا به لطف خدا در زمانی که رشته حقوق و ورود به دانشگاه علوم قضائی را انتخاب کردم، به زعم خودم احساس می‌کردم که در این مسیر بیشتر می‌توان به افرادی که حقوق آنها به نحوی از انحاء تضیع می‌گردد، کمک رساند و در حال حاضر خیلی از انتخاب خودم راضی نیستم، چون با آن مدینه فاضله‌ای که در آن زمان با حال و هوای جوانی داشتم و در نظرم بود، فاصله دارم.

آیا این حقیقت دارد که قضات خشک و بد اخلاق هستند؟ فکر می‌کنید که شغل شما در نحوه رفتارتان با بستگان یا رفتار آنها با شما اثر منفی داشته است؟
اصلاً و ابداً؛ البته به صورت طبیعی در هر شغل و موقعیتی افراد خشک و بداخلاق وجود داشته و خواهند داشت و قضات یقیناً از این امر مستثنی نیستند. ولی واقعیت امر این است که قضات با این همه مشغله کاری و فشار به آنان، مطمئناً از افراد خوش اخلاق و نرم خوی جامعه بوده و خواهند بود. متاسفانه گاهاً، ناخواسته شغل قضاوت در نحوه برخورد بستگان اثر منفی خواهد داشت.

به نظر شما شخص قاضی با متهم، مجرم، وکیل و سایر افرادی که ممکن است با آنها در ارتباط باشد، باید چگونه رفتار کند؟
خوشبختانه چارچوب ما را در این زمینه دین مشخص کرده است و ما در این مسیر کار سختی در پیش نداریم. به نظر بنده اگر ما بتوانیم حداقل آنچه که دین برای ما مشخص کرده است را رعایت کنیم هیچ مشکلی در این زمینه نخواهیم داشت.

در مورد مسائل اخلاقی و شئون کار قضاوت و شخص قاضی که باید رعایت شود لطفاً توضیحی بفرمایید.
اخلاق و آداب اسلامی. به نظر بنده اگر قاضی بتواند این دو مقوله را در مسیر کار خود رعایت و نصب‌العین خود قرار دهد، موفقیت بسیار خوبی در مسیر کار خود و خدمت‌رسانی به جامعه خواهد داشت.
در مورد مسائل شغلی و مالی با توجه به حجم کاری که ماهانه انجام می‌دهید، برای افرادی که تمایل به قضاوت دارند توضیحی بفرمایید.
به نظر بنده اگر فردی برای امور مالی یا موقعیت اجتماعی، شغل قضاوت را انتخاب نماید، خیر دنیا و آخرت خود را برای بهای بسیار اندک به خطر انداخته است. چون مال و موقعیت بسیار زودتر از آنچه که فکرش را می‌کنیم از دست خواهند رفت. خدمت در این شغل اصلاً قابل مقایسه با امور مالی مربوط به این شغل و یا موقعیتی که باید داشته باشید نبوده و نیست.

شما در سال ۹۸ به عنوان قاضی نمونه کشوری انتخاب شدید، شاید خیلی‌ها خبر نداشته باشند که چنین عنوانی وجود دارد. لطفاً بفرمایید روند انتخاب قاضی نمونه چگونه و بر چه اساسی است و همین طور چه کسانی قاضی نمونه کشوری را انتخاب می‌کنند.
اگر راستش را بخواهید، اصلاً در جریان روند چگونگی انتخاب قاضی نمونه کشوری نبوده و الان نیز نیستم. چون نه تنها بنده بلکه عموم همکاران بنده اصلاً در قید این امور نمی‌باشند. قاضی اگر به آنچه مکلف است عمل نماید مطمئن باشید موفق و نمونه خواهد بود.

با توجه به مشغله کاری و اینکه مسائل حقوقی بعضاً بسیار سخت و طاقت‌فرسا هستند، اوقات فراغت خود را چگونه سپری می‌کنید و چه چیزی سختی کار را برای شما هموار می‌کند تا بتوانید همچنان ادامه دهید.
بهترین چیزی که سختی این منصب را برای آدم آسان‌تر می‌کند، این است که انسان ببیند کار و تلاش وی نتیجه‌ای را می‌دهد که خواسته است. در این صورت خستگی و سختی این امر واقعاً فراموش شدنی است. در غیر این صورت اساساً اوقات فراغتی برای قاضی نمی‌ماند که در آن رفع خستگی کند. نتیجه نگرفتن در کار دائماً آدم را عذاب می‌دهد، اگر چه تمام امور برای رفع خستگی و فراغت وی فراهم باشد.

آیا در میان قضات کسی هست که ایشان را به عنوان الگوی خود انتخاب کرده باشید؟
الان فرد خاصی به نظرم نمی‌آید که به نام بگویم، ولی بله افراد کار درست و مومن و کاربلد در این تشکیلات قضائی بوده و هستند که بتوانند به عنوان الگو قرار گیرند. بنده نیز چند نفر از ایشان را در این مسیر پر خطر الگوی خود قرار داده‌ام.

ویژگی‌های یک قاضی خوب از نظر شما چیست؟
ایمان و تقوا، دلسوزی به معنای واقعی آن. البته اشتباه نشود منظور از دلسوزی به معنای ضعف نیست. چه بسا بسیاری از همکاران هستند که متاسفانه این مقوله را با قاطعیت خلط می‌کنند. برادری، دلسوزی و مهربانی هیچ منافاتی با قاطعیت نداشته و نخواهند داشت. با سواد بودن و تسلط بر امور مطروحه حقوقی و جزایی، نظم و رعایت شئونات قضائی. البته همان گونه که قبلاً اشاره گردید، دین ما در این موارد، مسیر ما را به عنوان یک همکار خوب قضائی، روشن کرده است.

به نظر شما منشا فساد در قوه قضائیه و قضات چیست؟
البته متاسفانه در جایی که قدرت باشد، فساد بدتر رسوخ خواهد کرد. به نظر بنده مسیر جلوگیری از بروز فساد، دقت بسیار زیاد در انتخاب همکاران در تشکیلات قضائی و نظارت دقیق بر عملکرد ایشان در مسیر خودشان را می‌طلبد. متاسفانه بعضاً در این مسیر هم در انتخاب و هم در نظارت بعدی نقایص زیادی وجود دارد که نباید بگذاریم این گونه باشد.

دوره تحول قوه قضائیه را با توجه به حضور آیت الله رئیسی و فساد ستیزی در دوران اخیر را چگونه ارزیابی می‌کنید.
صد در صد دید بنده مثبت است. دلیل مهم و عمده این امر و مسیر تحول، تسلط معظم‌له بر امور، تشکیلات قضائی و منشاء و مبنای وجود فساد در جامعه است. امیدوارم بنده و همکاران بزرگوارم، بتوانیم ایشان را در این مسیر یاری نماییم.

بعضی از آراء و احکام قوه قضائیه در فضای مجازی مورد واکنش قرار گرفته و موج اعتراض نسبت به قوه قضائیه را ترتیب می‌دهد. به نظر شما مشکل از کجاست و در این خصوص چه باید کرد؟
البته بعضی از افراد مشکل‌دار همواره به دنبال این بوده و هستند که قوه قضائیه را هدف قرار داده و آن را ضعیف ببینند. ولی اگر قوه قضائیه و قضات بدون حاشیه‌نگاری آرای خود را با تسلط به احکام و قوانین مربوط اصدار نمایند، یقیناً جلوی بسیاری از این منفی بافی‌ها بسته خواهد شد. تکلیف پرونده، به رای قاضی روشن خواهد شد و سعی کنیم قاضی و رای ایشان را از حاشیه به دور نگه داریم. این امر مطمناً جلوی بسیاری از کج فهمی‌ها را خواهد بست و اقتدار قوه قضائیه نیز بیشتر خواهد شد.

شما خودتان دانشجوی علوم قضائی بوده‌اید، به دانشجویان حقوق چه توصیه‌ای می‌کنید.
اول از همه خود را مسلح به تقوا نمایید. چون تقوی منشاء همه خوبی‌ها و بدی‌های همکاران خواهد بود و با تقوا در این مسیر پر تلاطم و سخت کم نخواهید آورد. دوم، علم مربوط را به خوبی بیاموزید، چون بال دوم تکمیل‌کننده تقوا خواهد بود. خواهش می‌کنم در این مسیر هر چه می‌توانید تلاش کنید. سوم، احترام به مردم و رعایت حقوق آنها. چون هر چه ما داریم و خواهیم داشت از مردم بوده و هست.

از دوران تحصیل خود در دانشگاه علوم قضائی یک خاطره خوب و یک خاطره بد اگر دارید، لطفا برای ما تعریف کنید.
البته بعد از گذشت حدود بیست و چند سال خاطرات غالباً فراموش شده است. ولی خاطرات خوش آن دانشکده که الان به دانشگاه علوم قضائی ارتقاء یافته است همراه من هستند و دوران خوش زندگی ما به همان دوران بر می‌گردد. دوستان خوب و محیط بسیار خوب آن دانشگاه واقعاً ستودنی بود.

آیا تا به حال شده با پرونده‌ای مواجه شوید و عمیقاً شما را متاثر و ناراحت کند؟ آیا پرونده‌ای بوده که دوست داشته باشید قاضی آن باشید؟
بله؛ پرونده‌های متعددی در این مدت بوده‌اند که بنده را متاثر و ناراحت کرده است و بعضاً روزها و ماه‌ها مرا با خود درگیر کرده اند.
بله؛ طبیعتاً برخی از پرونده‌ها که رسانه‌ای شده‌اند را دوست داشته‌ام که بنده رسیدگی کنم. ولی الحق و الانصاف همکاران محترم و با تجربه من بسیار خوب از عهده و ظایف و تکالیف قانونی

مطالعه بیشتر بستن