وکلای بسیجی پرونده‌ها را تبرعی می‌پذیرند

به عنوان نخستین پرسش، ماهیت معاضدت چیست و به لحاظ کارکرد دارای چه مبنایی است؟
بر حسب رویه موجود در اداره معاضدت همکاران وکیل ماهیانه در دادگاه‌ها حاضر می‌شوند و به مراجعین بطور رایگان مشورت حقوقی می‌دهند. این اقدام، داوطلبانه و نیکوکارانه است والبته یک تکلیف قانونی از سوی مرکز وکلا و کانون وکلا در حال اجرا است که طبق آ« هروکیلی سالیانه براساس برنامه تعیین شده از سوی کمیسیون معاضدت مکلف است در دادگاه حضور یابد و در ساعت تعیین شده خدمات مشاوره‌ای انجام دهد. بنده بارها از خودم سوال کردم که آیا خدمات مشاوره‌ای که ما وکلا در دادگاه‌ها انجام می‌دهیم خروجی مثبتی داشته است یا خیر؟ آیا مردم هم از این عملکرد راضی هستند یعنی مردم را اقناع کرده است؟ واقعیت این است که وقتی وکیل به عنوان مشاور در دادگاه حضور پیدا می‌کند وظیفه‌اش این است که در آن ساعاتی که حضور دارد بسته به موضوعی که مراجعین مراجعه می‌کنند اظهارنظر کند یعنی مسئولیت یک وکیل در دادگاه در همین حد است. چون هر شخصی بسته به سواد و وجدان کاری‌اش انجام وظیفه می‌کند.

دغدغه اصلی شما در این مورد چیست؟
ما در بسیج معاضدت یا همان مشاوره حقوقی رایگان را فراتر از تکلیف نگاه می‌کنیم، چون معتقدیم معاضدت یک کار فرهنگی و جهادی است، بنابراین صرف مشاوره در دادگاه‌ها ما را به نتیجه مطلوب و غایی نمی‌رساند. تجربه بنده و اکثر همکارانم در دادگاه‌ها موید این است که افرادی که جهت مشاوره به دادگاه‌ها مراجعه می‌کنند اکثرا خودشان وکیل دارند و آنهایی که وکیل ندارند عمده سوالاتشان پروسه پرونده‌های جریانی شان است که عملا نتیجه مطلوبی برای آنها ندارد. چون وکیل زمانی می‌تواند مشاوره مطلوب دهد که مستندات دادگاه را دراختیار داشته باشد. بنابراین مراجعین به دادگاه‌ها فقط می‌توانند از همین ظرفیت ایجاد شده استفاده کنند.
همین دغدغه باعث شد بسیج طرح هرمسجد یک حقوقدان را در راس کار خود قرار دهد با تاسی از فرمایشات حضرت مقام معظم رهبری که فرمودند مساجد پایگاه اجتماع، مشورت، مقاومت، برنامه ریزی و حرکت اجتماعی و فرهنگی است و برای تشخیص تکلیف در قبال مسائل جاری باید نگاهی کلان و فرهنگی، روند کلی حرکت جامعه را تحلیل و جریان شناسی کرد.چون مسجد جایی است که همگان می‌توانند حاضر شوند، دیگر فقیر و غنی و درگیر و غیر درگیر نمی‌شناسد و نیازمند و غیر نیازمند هم نمی‌شناسد. در مسجد به روی همگان باز هست و همه افراد می‌توانند قبل از هر اقدام قانونی از مشاوره حقوقی مطلوب بهرمند شوند.

اقداماتی که در این خصوص انجام داده‌اید شامل چه مواردی می‌شوند؟
امسال کمسیون معاضدت مرکز یک تفاهم نامه‌ای با انجمن بیماران ‌ام اس منعقد کرده جهت مشاوره قضائی؛ چون این بیماران عزیز ما فارغ از نیاز مالی شرایط جسمانی شان طوری است که حتی توانایی راه رفتن در خیابان‌ها را ندارند چه رسد به راهروها و راه‌پله‌های مجتمع‌های قضائی. بنده معتقدم می‌شود همین ظرفیت را در دیگر سازمان‌ها هم ایجاد کرد. کاری که امروزه در بسیج حقوقدانان در حال انجام است به نظر من تکمیل‌کننده کار کمیسیون معاضدت است. چون معاضدت مطابق آیین نامه نمی‌تواند بیش از سه پرونده وکیل را الزام کند. ولی بنده به عنوان نماینده کمیسیون تسخیری در مجتمع اطفال با افتخار اعلام می‌کنم ما در حال حاضر ماهی ۱۰۰ پرونده از خرداد ۹۹تا بهمن جمعا حدود ۸۰۰ پرونده در مجتمع قضائی شهید فهمیده (ویژه اطفال و نوجوانان) وکلای خانم مرکز وکلا وکالت آن را برعهده گرفتند. از این تعداد خواهر‌های بسیجی ما بعضا بیش از ۲۰ یا ۳۰ پرونده را بر عهده گرفتند. این وکلا جهت رفع تکلیف حاضر نشدند، بلکه صرفا به خاطر روحیه جهادی و انقلابی شان به ندای ما دست یاری دادند که جادارد از همینجا از تک تک آن عزیزان تشکر کنم و برایشان توفیقات الهی را خواستار شوم.

این موفقیت و گرایش به چه نحو ایجاد شده است؟
در مجتمع اطفال یک سری تمهیداتی از سوی ریاست محترم مرکز وکلا انجام شده که البته بی‌تاثیر نبوده است و آن هم این است که در ازای هر پرونده‌ای که وکلا در مجتمع اطفال انجام می‌دهند مبلغ ناچیزی را به عنوان پاداش برای وکلا در نظر گرفتند که بصورت ماهیانه طی لیستی که بنده به مرکز اعلام می‌کنم واریز می‌شود. البته اکثر وکلای داوطلب همین مبلغ را هم قبول نمی‌کنند. واقعیتی که در مجتمع اطفال وجود دارد این است که وکلای بسیجی ما فراتر از بحث معاضدت عمل کردند چون در مجتمع اطفال بحث مشاوره حقوقی نداریم بلکه بحث اعلام وکالت تسخیری برای کودکان بی‌بضاعت است.ازابتدای پرونده در مرحله دادسرا تا دادگاه قطعا این حجم پرونده برای یک وکیل آن هم خانم بسیار دشوار خواهد بود.اما با این تمهیداتی که مرکز انجام داده وکلا را انگیزه مند کرده همین طور تعامل بسیار خوب قضات و کارکنان و روسای دادسرا و دادگاه مجتمع اطفال در جهت انگیزه به همکاران بی‌تاثیر نبوده است.

نظر شما در مورد آینده معاضدت و پیشبرد آن چیست؟
من به شخصه به عنوان یکی از اعضای کمیسیون معاضدت و سرباز نظام معتقدم اگر بخواهیم خانواده معاضدت را گسترش دهیم ظرفیت‌های خوبی از وکلای جهادی داریم. معاضدت را در حد یک مشاوره در دادگاه‌ها نبینیم، بلکه به عنوان یک کار جهادی در سطح جامعه برای عموم شهروندان در نظر بگیریم.چطور برای هر خانواده یک پزشک تعریف می‌کنیم، همین طور باید برای هر محله، هر خانواده و هر مسجد یک وکیل معتمد داشته باشیم و این طلب می‌کند که ابتدا نیاز به وکیل در جامعه شفاف‌سازی واطلاع‌رسانی شود و بسترهای این پدیده عظیم فراهم شود و مردم واقعا نیاز به مشاوره حقوقی قبل از هر اقدامی را احساس کنند. همین طور باید جایگاه و شان وکیل در جامعه نهادینه شود تا بتوانیم متعلقات بعد از آن را ایجاد کنیم. معاضدت واقعا مجاهدت و جهاد است و هرکسی در جامعه پشت میزی نشسته هزاران خون شهید به آن آغشته شده است که شغل من وکیل هم استثناء نیست. ابزار ما قلم‌هایمان است که اگر به درستی نوشته شود عدالت معنای واقعی خود را پیدا می‌کند که گرفتن حق برای مظلوم و مجازات ظالم خود مصداق جهاد اکبر است.

چه اقدامات و راهکار‌هایی دیگری در این رابطه درقالب پیشنهاد می‌تواند وجود داشته باشد؟
چون امسال توفیق داشتم بیشتر اوقات در مجتمع اطفال باشم شاهد یک سری مسائل و مشکلات کودکان فراتر از تعیین وکیل تسخیری شدم. دغدغه‌ام را با رئیس محترم دادسرای اطفال مطرح کردم و با همدلی و تعامل خوبشان با وکلایی که درآمد بالایی داشتند و خودشان هم تمایل داشتند مذاکره کردیم که علاوه‌بر وکالت مجانی به موکلین در قالب نذر فرهنگی کمک معیشتی کنند. به عنوان مثال ما در بحث ستاد آزادسازی زندان‌ها برای این اطفال اقدامات خوبی را انجام داده‌ایم و طی سه ماه گذشته با کمک یک موسسه خیریه ۷۰ میلیون تومان هزینه جهت آزادی سه کودک زندانی و۱۳ مورد دیه شبه عمد را پرداخت کردیم که این روندبا خیرین همچنان ادامه دارد تا بتوانیم بحث آزادسازی بچه‌های زندانی خصوصا در جرایم غیر عمد را در سطح کشور نهادینه کنیم.

چطور می‌توان برای هر چه بهتر کردن کیفیت معاضدت اقدام کرد؟
اگر ما بتوانیم اقداماتی برای وکلا انجام دهیم تا نگاهشان به معاضدت قضائی صرف یک تکلیف قانونی نباشد قطعا به هدف غایی و جهادی خواهیم رسید.
با آمار و ارقامی که در کمیسیون معاضدت مرکز وکلا وجود دارد نشان می‌دهد وکلا در این خصوص فعال هستند و آن دسته قلیلی که از انجام معاضدت قضائی ناراضی هستند امیدوارم با تدبیر خانواده بسیج و مرکز وکلا بتوانیم با راهکارهای مناسب از جمله اشتغال زایی و تکریم و حمایت و تشویق و دادن امتیاز به وکلای معاضدتی خصوصا زمینه‌سازی جهت تربیت و فرهنگ‌سازی وکلای انقلابی و جوان خدمت‌رسانی را در سطح کشور با رضایت طرفین به سرانجام برسانیم.
مسئله معاضدت دارای سود و زیان دو طرفه است هم برای وکیل هم برای موکل برای وکیل این که موضوعات متنوع و مختلف از سوی مراجعین نزد وکیل عنوان می‌شود و به علم و آگاهی وکیل افزوده می‌شود و سودش برای جامعه یک مشاوره درست و تخصصی است که می‌تواند از ورود بسیاری از دعاوی و پرونده‌های غیرضروری و واهی به دادگاه‌ها جلوگیری کند. امیدوارم کمیسیون معاضدت و بسیج بتوانند با همکاری یک دیگر این مسئله را به نتیجه مطلوب برسانند.

مطالعه بیشتر بستن