معاضدت زکات علمی است که وکلا می‌پردازند 

به عنوان نخستین پرسش بفرمایید هدف از معاضدت چیست؟
وجود دو مسئله در بحث معاضدت مطرح است. اگر بخواهیم فقط بحث کلیشه‌ای را عنوان کنیم به هر جهت دو نوع کار معاضدت داریم: یک بحث پرونده داریم و یک بحث مشاوره در واقع رویه معاضدت به گونه‌ای است که هر سال حداقل سه مورد پرونده برای وکلا در نظر گرفته بشود که برای برخی از همکاران بیش‌تر هم بوده است. بحث مشاوره نیز هر ماه یک مرتبه انجام می‌گیرد. اما اگر ما بخواهیم از جنبه اخلاقی به این موضوع نگاه کنیم به نظر من معاضدت خدمت به خلق است، به این معنا که من از علم و تجربه‌ای که بهره بردم آن را در اختیار دیگر عزیزان قرار بدهم. این برای من پررنگ‌تر است تا آن چه که به عنوان رویه و کلیشه و تکلیف وجود دارد که می‌تواند به عنوان پرونده باشد و یا به عنوان یک مشاوره باشد. اگر به لحاظ شرعی هم نگاه کنیم در واقع معاضدت زکات علم محسوب می‌شود ولی تاکید می‌کنم این وظیفه من است که بتوانم از جنبه مالی در قسمت‌هایی که این امکان را دارم تا به صورت رایگان علم و تجربه، تدبیر و درایت و هر آن چه را که مربوط به وظیفه من است در اختیار افرادی قرار بدهم که نیازمند هستند. افرادی که به نظر می‌رسد و اصل بر این است که نیازمند هستند و به لحاظ مالی مشکلاتی دارند یعنی استطاعت پرداخت حق الوکاله یا حق المشاوره را نداشته باشند ولی اگر هم داشته باشند تحت شرایطی از من کمک می‌خواهند و وظیفه من است تا به لحاظ اخلاقی سعی کنم کمک‌شان کنم

به نظر شما سود و زیان معاضدت برای وکلا چیست؟
به نظر من بهترین نفعی که برای من به عنوان یک وکیل دارد بحث معنوی آن است، یعنی من امتیاز می‌گیرم برای خودم. در واقع این است که توشه معنوی‌مان را پر می‌کنیم اما اگر بخواهیم از لحاظ مادی نگاه کنیم علم و تجربه است؛ یعنی من به میزان هر پرونده‌ای که کار می‌کنم، تعمق می‌کنم، دقت می‌کنم و موضوع را بررسی می‌کنم به علم و تجربیاتم افزوده می‌شود و یاد می‌گیرم. ضرر مادی آن را اگر بدون داشتن هدف اخلاقی در نظر بگیریم ممکن است برای برخی وقت گیر بودن آن باشد. اگر حتی در این فاصله‌ای که من ذخیره معنوی پیدا نمی‌کنم که اشتباه محض است، برخی می‌گویند وقت من تلف می‌شود من با این موضوع اصلا موافق نیستم و برای من نوعی اولویت اول معنویت است و و اولویت دوم مادیات قرار می‌گیرد. ماهیت معاضدت هم همین است. ممکن است نارضایتی اندکی از وکلا باشد به دلیل این که چون نوعی اجبار است و هرچیزی که به اجبار باشد حتی اگر نفع وکلا در این موضوع باشد گاهی مخالفت می‌کنند هم چنین این که بحث مالی نیز به هیچ عنوان در مورد آن مطرح نیست و بحث خدمت به خلق و معنوی و اخلاقی آن است البته مرکز وکلا با توجه به قانون برنامه توسعه و با فعال کردن مجوز ماده ۱۸۷ در صدد احقاق حق دسترسی وکیل برای همگان است و نظرش بر این است که وکلایی تربیت بشوند و در سطح کشور گسترش پیدا کنند تا بتواند با شرایط حداقل به مردم کمک کنند، منتها نکته‌ای که بسیار جالب بود این که در قسمت معاضدت این تکلیف و اجبار از یک جهت هم مفید است و مراجعه‌کنندگان به مرکز بسیار زیادتر می‌شوند، مسئله‌ای که برای مرکز مهم است تمرکز بیش از پیش به این موضوع است.


نفع معاضدت برای اجتماع چیست؟
به دلیل این که اکنون شاید بیش از ۱۵ سال است که به طور کاملا مشخص در تمامی دادگاه‌ها اتاق یا اتاق‌هایی برای راهنمایی افراد فعال شده‌اند آن هم به صورت رایگان و این نفع بسیار بزرگی است که هر جای ایران شما می‌توانید با راهنمایی حقوقی از اطلاعات حقوقی بهره ببرید. یعنی افزایش آگاهی، یعنی افزایش علم و دانش؛ این نعمتی است که برای همه ایرانیان در نظر داشته شده و بسیاری از افرادی که به لحاظ مالی مشکل دارند با همین مقدار از راهنمایی‌ها موفق شده‌اند و شاهد بودم افرادی که شرایط اختیار وکیل را نداشتند و نمی‌توانستند وکیل بگیرند و هزینه حق الوکاله و حق المشاوره برای آن‌ها سنگین بوده و آمدند از همین بحث وکالت در امور تسخیری یا معاضدت یا راهنمایی‌هایی که در قالب مشاوره ارائه می‌شود خوب استفاده کردند. به مرور زمان در کوتاه مدت ممکن است جواب ندهد اما در دراز مدت افرادی آگاه و باسواد و دانا به وجود می‌آید و این خیلی خوب است چون می‌پرسند و می‌بینیم بسیاری از آن‌ها سوالات بسیار دقیقی دارند و آگاهی آن‌ها خوب است و خیلی خوب تعمق می‌کنند و این سراسر نفع است. ضمن این که به مراجعان یاد می‌دهد که نسبت به هر مسئله‌ای تعمق داشته باشند یعنی از آن حالت ناآگاهی خارج بشوند و سعی می‌کنند که با مسائل با دید بهتری برخورد کنند و مشورت کنند.


انگیزه شما درمورد معاضدت چیست؟
انگیزه من تنها انگیزه معنوی، جذب امتیاز معنوی و اخلاقیات، کمک به مخلوقات و منشا اثر خیر و سعادت بودن برای تمام مردم است. این که مفید و موثر باشم از هدف‌های من است تا برای امر معاضدت آگاهی بدهم به مردم و از بی‌خبری دور کنم و دعوت کنم به سمت آگاهی و دانایی و رشد عقلی و خردورزی تا مراجعان دانا بشوند و بتوانند افرادی باشند که با یک علم نسبی نسبت به مسائل پیرامون خود اظهارنظر کنند.


در پایان توصیه شما برای وکلای و یا کارآموزانی که به تازگی درصدد ورود به این حوزه هستند چیست؟
متاسفانه وکلا آموزش‌های لازم را در این زمینه ندارند و این عدم آموزش باعث می‌شود بسیاری از وکلا ندانند که چطور باید معاضدت بدهند. یک بحث مهم احترام گذاشتن است. این که وکلای محترم با وجود آن که معاضدت وظیفه آن‌ها است این را لطف بدانند در حق دیگران یک نوع بی‌احترامی محسوب می‌شود. در واقع یک نوع نگاه بالادستی وجود نداشته باشد که این از نظر اخلاقی درست نیست. معاضدت کاملا یک کار معنوی و اخلاقی است به همین دلیل اول موضوع این است که یاد بگیریم اگر کار معاضدت را انجام می‌دهیم نیاز داریم به این امتیاز، نیاز داریم به بحث تجربه و علم و دانایی و همین طور، نباید به گونه‌ای انجام شود که همراه با منت باشد، همین طور بدانیم چطور در مدت زمان کم و با تسلط کافی کمک کنیم، تسلط به بیان، به مباحث حقوقی بدانیم موارد پرونده و نکات چه چیزهایی هستند در ارتباط با ورود و ساعات و نظم حضور برای معاضدت توجه داشته باشیم و بسیاری موارد دیگر. این که به واقع وقت بگذاریم و به اصطلاح میانبر نزنیم و سوءاستفاده نکنیم. هدفمان تنها راهنمایی و پرونده باشد. این‌ها بسیار مهم هستند و به نظر بهترین راهکار در این خصوص کیفیت آموزش وکلا است و این که تمام وکلایی که ملزم به انجام معاضدت هستند حتما باید آموزش ببینند.

مطالعه بیشتر بستن