تنگنای اقتصادی، زندان‌های هلند را احیا می‌کند؟

هُلند یا نِدِرلَند، مکانی برای گل‌های لاله، جایی برای آسیاب‌های بادی و استراحتگاهی برای زندان‌های خالی از زندانی، این روزها با رکود اقتصادی ناشی از کرونا، همچنان قانونمداری خود را حفظ کرده است؟
سرزمینی که به گفته‌ی دانشنامه‌ی آزاد، ۲۵ درصد از زمین‌هایش پایین‌تر از سطح دریای آزاد قرار دارد و ۲۱ درصد از جمعیت آن در این مناطق زندگی می‌کنند، می‌تواند خالی بودن زندان‌های خود را در دوران رکود اقتصادی نیز حفظ کند؟


رکود اقتصادی در هلند
خبرگزاری تسنیم، چند ماه پیش، در ۲۵ امرداد ۱۳۹۹، این رکود را به این شکل عنوان کرده است: « ارقام سه ماهه رشد اقتصادی هلند که از سال ۱۹۸۷ در دسترس است، بیشترین کاهش سه ماهه را در سه ماهه دوم سال ۲۰۲۰ نشان می‌دهد. پیش از این، بیشترین کاهش تولید ناخالص داخلی هلند ۳.۶ درصد بود که در سه ماهه اول سال ۲۰۰۹ در زمان بحران مالی جهانی ثبت شده است. وزیر امور اجتماعی و اشتغال هلند به شبکه ملی این کشور گفت: رکود اقتصادی ۸.۵ درصد بسیار شدید است.
بیش از نیمی از کاهش تولید ناخالص داخلی در سه ماهه دوم را می‌توان به کاهش شدید مصرف خانوارها در اثر بحران کرونا نسبت داد. سرمایه‌گذاری و تجارت نیز به شدت کاهش یافته است. خانواده‌های هلندی در سه ماهه دوم ۱۰.۴ درصد کمتر از سه ماهه قبلی هزینه کردند. سرمایه‌گذاری نیز ۱۲.۴ درصد کاهش یافته است. صادرات و واردات کالا و خدمات به ترتیب ۹.۸ و ۸.۳ درصد کاهش یافته است.»
حال با این رکود اقتصادی باید دید، چه بر سر زندان‌های این کشور می‌آید، آیا پر شده یا هنوز هم روز به روز به هتل و استراحتگاه مبدل می‌شود؟
آن هم کشوری که به گفته پایگاه اطلاع‌رسانی دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، به تنهایی یک سوم از صادرات سبزیجات اروپا را به خود اختصاص داده است.
طبق این منبع در تاریخ پنج شنبه ۲۳ امرداد ۱۳۹۹ در مطلبی تحت عنوان «قوانین و مقررات واردات گل و گیاه» آمده است: «براساس گزارشی که توسط مرکز تحقیقات اقتصادی دانشگاه واخنینگن و موسسه آمار هلند تهیه شده، این کشور علیرغم مساحت کوچک خود (۴۲ هزار کیلومتر مربع) در سال ۲۰۱۹، پس از ایالات متحده آمریکا دومین صادرکننده بزرگ محصولات کشاورزی در دنیا بوده و به تنهایی یک سوم صادرات سبزیجات اروپا را به خود اختصاص داده است.»

جمعیت مسلمان، یک هفدهم
هلند کمی بیش از ۱۷ میلیون نفر جمعیت دارد و در همین بین، یک میلیون مسلمان را در خود گنجانده است، به عبارتی در حدود یک هفدهم مردمش مسلمان هستند و بیشتر مابقی، مسیحی پروتستان. شعاری که مردمش سر می‌دهند، « ماندگار خواهم شد.» است، شعاری که هر آدمی را به تلاش وامی‌دارد و جویایی و پویا شدن. شاید از این رو زندان‌های این کشور، یکی پس از دیگری به اماکنی تفریحی و یا هتل و استراحتگاه تبدیل می‌شوند. یکی از منابع رسمی کشور در تاریخ ۲۴ آذر ۱۳۹۶ در این باره آورده است: «به گفته آرد وندر استور (Ard van der Steur)، وزیر دادگستری هلند قضات هلندی محکومیت زندان کمتری را در نظر می‌گیرند که این خود به معنی کاهش مدت حبس خواهد بود. تنها یک نفر از هر ۵ نفر زندانی در هلند، محکومیت بیش از یک سال دارد. زندان‌های هلند به حدی خالی شده که این کشور به واردات زندانی از نروژ روی آورده است. این در حالی است که مافیای جهانی بیشترین حضور و نفوذ را در این کشور دارند.»

دلایل پایین بودن زندانی
در کشورهای جهان همواره جایی برای تنبیه مجرمان وجود داشته است. این جایگاه در برخی از کشورها کمترین فضا را به خود اختصاص داده است. در این بین شاید هلند با دارا بود… زندانی و زندان، از کم‌میزان‌ترین زندانها و زندانیان جهان به شمار برود. گفته می‌شود که برخی سیاست‌ها از جمله سیاست‌هاب کاهش حبس، در این کشور بر کاهش زندان و زندانی موثر بوده است.
مشرق نیوز در ادامه با اشاره به این سیاست‌ها می‌آورد: «هلند کشوری است کوچک از قلمروهای پادشاهی هلند در شمال غربی اروپا با ۱۷ میلیون جمعیت که بیشترشان مسیحی پروتستان هستند. مسلمانان نیز ۵ درصد جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند که دین دوم مردم هلند محسوب می‌شود. در هلند ۱۷ میلیون نفری، تعداد زندانیان ۱.۰۵ نفر برای هر ۱۰۰۰ نفر است و این آمار در آمریکا به ازای هر ۱۰۰۰ نفر، ۷.۰۲ نفر است که بالاترین آمار زندانیان در جهان به شمار می‌رود. آمار کل زندانیان هلند نیز تقریباً ۱۷۰۰۰ نفر است. وضعیت این کشور به گونه‌ایست که حتی از نروژ زندانی وارد می‌کند. اما بر خلاف این آمار که به گونه‌ای فریب‌دهنده می‌تواند حاکی از کاهش جرائم در این کشور باشد، هلند همچنان از نظر مجموع جرائم در رتبه ۱۳ جهان و از نظر قربانیان جرائم در رتبه ۴ جهان قرار دارد. در این گزارش به دلایل کاهش نرخ زندانی در این کشور می‌پردازیم.»
مورد دیگری که در این منبع مورد توجه قرار گرفته است، عادی‌انگاری برخی از جرایم است. دلایل دیگری مانند قانونی شدن فحشا، و ازدواج همجنسگرایان، آزادی استفاده از برخی از مواد مخدر را در کنار دلایلی دیگر عامل خالی شدن زندان‌ها و درواقع جرم‌عادی نگاری می‌داند و می‌آورد:
«فحشا در هلند قانونی است. بنابراین، روسپی‌ها که باید حداقل ۱۸ سال داشته باشند در این کشور از حقوق قانونی وزارت کار برخوردارند و برای درآمد خود مالیات می‌دهند. بااین‌حال، آمارها از وضعیت نامطلوب امنیت جنسی در این کشور خبر می‌دهد که در زیر به برخی از آنها اشاره‌شده است: رتبه ۲۵ نرخ تجاوز در جهان، رتبه ۱۷ جرایم خشن تجاوز در جهان، رتبه ۹ قربانیان تجاوز در جهان. تنها بنا بر گزارش‌های منتشرشده در سال ۲۰۰۱، تعداد کودکان روسپی از ۴۰۰۰ مورد به ۱۵۰۰۰ (بیش از ۳.۵ برابر) مورد در طول ۵ سال افزایش یافته بود.»
در ادامه‌ی این مطلب به توضیحی در رابطه با «قانونی بودن ازدواج همجنس‌گرایان» اشاره شده و آمده است: «در سال ۲۰۰۱، هلند به عنوان اولین کشور در جهان ازدواج هم‌جنس‌گرایان را به صورت قانون مصوب کرد. بنا بر آمار ثبت شده، در سال ۲۰۱۵ تعداد ازدواج همجنسگرایان اناث ۷۶۵ و تعداد ازدواج همجنسگرایان ذکور، ۶۴۴ مورد بوده است.»

وجود کافه‌های مواد مخدر
«قانونی بودن برخی مواد مخدر» دلیل دیگری برای پایین بودن زندانی در هنلند است که این منبع با ذکر آن، عنوان می‌کند: «کشور هلند از نظر مصرف مواد مخدر در طول عمر برای هر نفر در رتبه هشتم جهان قرار دارد. تولیدکننده عمده مواد مخدر صنعتی از جمله اکستازی، محل کشت گیاهان مخدر برای تهیه ماری جوانا و حشیش، دروازه مهم اروپا برای واردات کوکائین، هروئین و حشیش، منبع عمده اکستازی ایالات متحده، یکی از مراکز پول‌های کثیف دنیا و مصرف‌کننده قابل توجه اکستازی برخی از عناوینی است که هلندی‌ها به خود اختصاص داده‌اند. در اروپا، کشور هلند و به‌ویژه پایتخت آن شهر آمستردام یکی از مقاصد اصلی گردشگران مواد مخدر است که در آن نگرشی آزاد نسبت به استفاده و خرید و فروش حشیش وجود دارد. عامل رونق این پدیده منفی در گردشگری جهان قوانین متفاوتی است که در رابطه با استفاده از مواد مخدر نسبت به سراسر جهان وجود دارد. هر چند دولت هلند در ماه می‌سال ۲۰۱۱ اعلام کرد که از ورود گردشگران به کافه‌های عرضه‌کننده مواد مخدر در استان‌های جنوبی جلوگیری خواهد کرد و به تدریج این قانون را در سراسر کشور اجرایی می‌کند، اما این طرح هیچ‌گاه به یک قانون تبدیل نشد و گردشگران تا به امروز به‌ صورت آزادانه به کافه‌های مواد مخدر در سراسر هلند مراجعه می‌کنند.»

جذابیت در گردشگری
وجود هتل‌هایی که یک روز زندان بوده و به چنین تحولی دچار شده‌اند، خود یک عامل برای جذب گردشگر خواهد بود. یکی از منابع با موضوع گردشگری به نام لست سکند، با مورد توجه قرار دادن این موضوع می‌گوید: «در سال ۲۰۱۵، هلند بخشی از زندان‌های خود را به نروژ و بلژیک اجاره داد. حدود ۲۵۰ زندانی از نروژ به سلول‌های خالی زندان نورگرهاون منتقل شدند. از سال ۲۰۱۳ تا به امروز ۱۹ زندان تعطیل شده‌‌اند و اگر به همین شکل پیش برود تعداد بیشتری هم تعطیل می‌شوند. بعضی از این زندان‌هایی که شکل و ساختار مناسبی دارند به هتل یا آپارتمان‌های مسکونی تبدیل می‌شوند.
زندان Het Arresthuis در رومراند در سال ۱۸۶۳ ساخته شد و بعد از ۱۵۰ سال در سال ۲۰۰۷ تعطیل شد. ۴ سال بعد این زندان به هتلی با ۴۰ اتاق تبدیل شد. راهروی اصلی زندان حالا یک لانژ با مبلمان زیبا است و تعدادی از سلول‌ها به سوئیت‌های گران قیمت تبدیل شده‌اند. ۴ سوئیت گران قیمت آن نام‌های جالبی دارند: وکیل، قاضی، رئیس زندان و زندانبان نام‌هایی هستند که روی سوئیت‌ها گذاشته‌اند.
زندان دیگری به نام Bijlmerbajes در آمستردام بعد از یک بازسازی اساسی به یک مجتمع مسکونی دوستدار طبیعت و سبز با ۱۳۵۰ واحد اقامتی تبدیل خواهد شد. این زندان که شامل ۶ برج بلند می‌شد در سال ۲۰۱۶ تعطیل شد.»
این منبع گردشگری که به معرفی آثار دیدنی جهان می‌پردازد، در ۱۰ آذر ۱۳۹۷در معرفی هتل‌های هلند که زمانی زندان بوده‌اند آورده است: «جالب است بدانید که دیگر کشورهای شمال اروپا مثل سوئد، فنلاند، دانمارک و نروژ هم به تقلید از هلند، تمرکزشان را روی توانبخشی، آموزش و کرامت انسانی گذاشته‌اند و سوئد هم به شکل مشابهی در بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۴ موفق شد ۵۶ زندان را تعطیل کند.»

سخن پایانی
وجود صلح، دوستی، آرامش، جهانی بدون جرم، زندان‌هایی بدون میهمان که درونش به سر برند، و وجود پاکی و درستکاری، آرزویی است که برای نقطه نقطه و جای جای جهان آرزو می‌رود، اما برای بسیاری از محققان و پژوهشگران در حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی، خالی از لطف نیست تا بدانند، با توجه به نکاتی که در این مقوله مطرح شد، جرایمی که زندان‌ها را پر می‌کند، در این کشور بالا می‌گیرد؟ آیا زندان‌ها با مشکلات اقتصادی در هلند، پر می‌شود؟ آیا زیرساخت‌های اقتصادی در هلند بیدی هست که به باد ناشی از پدیدار شدن کرونا، بلرزد؟ اگر هتل‌ها و استراحت‌گاه‌هایی که یک روز زندان بوده‌اند، دوباره تغییر کاربری نداده، و به صورت سابق بازنگردند، می‌تواند نکته‌های مهم‌تری را در مبحث کاهش حبس، و کنترل جرم در جامعه، در اختیار دیگر کشورها بگذارد؟ آیا هلند این روزها، مکانی برای آزمون و خطاست؟

مطالعه بیشتر بستن