تعامل نشریه با قضات جوان

نشریاتی که نگاه درازمدت و وسیعی دارند، به طور معمول، بنا به رسمی دیرینه، بازخوردی از عملکرد خود تهیه می‌کنند. این بازخورد می‌تواند نتایج مفیدی را برای ارتقای نشریه مورد نظر به همراه داشته باشد. این نکته از تهیه ویژه‌نامه‌ای که نشریه وزین «حامی‌عدالت» نیز به این منظور تهیه کرده است، بری نیست.

مطالبی که در شماره‌های متعدد این نشریه چاپ شده، بیشتر آن‌ها با کارشناسی صاحب منصبان و یا به قلم و یا مصاحبه با آنان تهیه شده است. در این مطالب از دیدگاه و تجربیات قضات و وکلای به‌نام استفاده شده و از این رو مطالبی مستند و مفید است.
مطالب این نشریه با کارشناسان محترم دادگستری، حقوقدانان، اعضای هیئت علمی دانشگاه، ارتباط برقرار می‌کند و مصاحبه و بازخورد می‌گیرد. به نظر بنده، نقطه قوت این هفته‌نامه، استفاده از مطالب به‌روز و مصاحبه و کارشناسی با همین اشخاص مجرب است، این نکته می‌تواند، آینده درخشانی را برای این نشریه رقم بزند. معتقد هستم که یکی از مولفه‌های قدرت برای یک رسانه، استفاده و بهره‌گیری از دانش روز حقوق افراد مصاحبه‌شونده است. در این نشریه بهره‌گیری از این دانش، بیشتر در راستای شناسایی آسیب‌ها و ابتلائات جامعه است، و به آنچه مردم بیشتر به آن مبتلا هستند. این رویکرد می‌تواند در بیان درد‌هایی که مردم دارند، خوب عمل کند، و این خود نکته‌ای قابل تامل درباره این هفته‌نامه است.
این نکته را در صحبت‌هایی که خود با حامی‌عدالت داشته‌ام، شاهد بوده و تجربه کرده‌ام. در این مصاحبه‌ها توجه به تهیه مطلبی مورد نظر بوده است که یکی از آن‌ها نشان دادن دردی از جامعه بوده است.
باید این نکته را مد نظر داشت که در مباحث مهمی که به طور مستقیم به جامعه ارتباط دارد، مانند حقوق متهم، رعایت حقوق شهروند، ارتباط صحیح بین وکلا و قضات، و تعیین وظایف و کارکردهای هر یک از ارگان‌ها وسازمان‌ها که در دستگاه قوه قضائیه کار می‌کنند، اعم از کانون وکلا، کانون سردفتران قوه قضائیه، کانون کارشناسان، همگی مانند سیستمی محسوب می‌شوند که نشریات حقوق می‌توانند این چرخه را به وضوح نمایان کنند. همین آگاهی‌رسانی در این باره که به دست نشریاتی همچون حامی‌عدالت صورت می‌گیرد، می‌تواند به چرخش درست و به موقع این چرخه کمک کنند، و به این ترتیب به‌روز بودن و پویایی سیستم دستگاه عدالت کیفری ما به خوئبی نشان داده شده و همین بیان آن چه به راستی در این سیستم می‌گذرد، به بهتر شدن و درست‌تر چرخیدن این چرخه کمک بیشتری خواهد کرد.
شاخصه کلی این سیستم کار قضائی و قضات هستند، بدنه اصلی قوه قضائیه، قضات هستند که دوشادوش آنان، کارمندان اداری دادگستری، که حسب وظیفه سازمانی متعلق به دولت هستند، اما دوشادوش قضات در حال انجام کار هستند و رفع حوائج مردم را انجام می‌دهند. از این رو بیان آن چه در اتاق قاضی و در پرونده‌های قضائی می‌گذرد، یکی از مواردی است که می‌تواند به چرخش چرخه قضائی، کمک زیادی کند.
امروز به حقیقت داخل هر شعبه دادگستری، در هر جای ایران که بروید، می‌بینید که چه قدر حجم پرونده و کثرت پرونده زیاد است و ارباب رجوع متعدد. کثرت پرونده، زیادی زندانی‌دارها، جمعیت کیفری زندان، مخصوصا در استان تهران که جمعیت هم بیشتر است، نمود این قضیه هستند.
برای نمونه در جنوب شهر تهران یا برخی نواحی در اطراف و حواشی این شهر، که حاشیه‌نشین محسوب می‌شود و جمعیت بیشتری دارد، ولی هنوز جامعه مدنی به شکل واقعی خود در آن‌ها شکل نگرفته است، حمایت‌های خاصی که دولت باید انجام دهد را می‌طلبد، که متاسفانه هنوز صورت نگرفته است. در این نواحی سازو کارهای جامعه وجود ندارد، سیبل ارتکاب جرم بیشتر است پیشگیری‌های لازم از وقوع جرم انجام نمی‌شود و به همان نسبت هم میزان ارتکاب جرایم بالا می‌رود. حامی‌عدالت حتی می‌تواند در حل این معضل موثر و مفید عمل کند.
برای نمونه نشریه می‌تواند این نقش را داشته باشد که از طریق پرسشنامه و از داخل کف جامعه، حتی با مصاحبه بالینی از متهمان خود زندان، تحقیق به عمل آورد و نتایج آن را از طریق انعکاس در نشریه، به اطلاع جامعه برساند و به این ترتیب نکاتی که باید مورد توجه قرار بگیرد نهدتنها در اختیار مردم، که در دسترس مسئولین مربوطه نیز، قرار بگیرد.
این نشریه شمارگان بالا و محصاحبه‌شونده‌های بسیاری دارد، از این رو می‌تواند این نکته را نیز در چشم‌انداز سال آینده خود داشته باشد. انصافا این هفته‌نامه، امسال خوب عمل کرد و با تهیه مطالب قوی در موضوعات مختلف و بهره‌گیری از استادان و کارشناسان متعدد، توانست مسائل مورد نظر را به خوبی مورد بحث و گفت‌وگو قرار دهد.
به نظر من همین توجه به مسائل مختلف، می‌تواند نقطه قوت رسانه باشد و با توجه بیشتر به آن مسائلی که جامعه به آن‌ها مبتلاست، نه صرف یک مسئله خاص حقوقی، موثرتر نیز باشد. مثلا آن چه در قانون مدنی آمده، و یا معیشت و مسائل اقتصادی مردم، و ارتباطی که دستگاه عدالت قضائی می‌تواند در کمک و حل این موارد داشته باشد مورد بحث قرار بگیرد.
رویکرد جدید رئیس محترم قوه قضائیه، در باب ورود به مسائل صنفی و مراکز تجاری که به همه قضات دستور دادند تا جایی که محل کسب و کار مردم است، و همین‌طور جاهایی که کارخانه هستند پلمب نشود. در پی این دستور، همکاران تمام مواردی را که مورد پلمب قرار گرفته بود، رفع توقیف کردند و این تنها با کمک و تلاش دستگاه قوه قضائیه بوده است. این‌ها مواردی است که بیان آن‌ها می‌تواند نشریه را مردمی‌تر و پویاتر کند. جایی که دولت واقعا نتوانسته است کمک کند، قوه قضائیه نمود پیدا کرده و به نظر من حامی عدالت می‌تواند در این موضوعات گزارش تهیه کند.
نکته دیگر این‌که یکی از ویژگی‌های این نشریه این است که با قضات جوان مصاحبه انجام می‌دهد. بعد از آیت‌الله لاریجانی، در حدود پنجاه یا پنجاه و پنج درصد بدنه قوه قضائیه را قضات جوان تشکیل داده‌اند. این جوانان، تازه به دستگاه قضائی جذب شده‌اند و به نظر من سواد علمی قوه قضائیه را ارتقا داده‌اند. پیش از این، سیستم این‌گونه عمل نمی‌کرد ولی الان با آموزش‌هایی که قضات قبل از شروع کارآموزی در قوه قضائیه دارند که بسیار هم پیچیده است، و با گذراندن دوره ضمن خدمت، سطح علمی قضات بیش از پیش بالا رفته. به طور معمول قضات جوان، به مسائل علمی اشراف دارند و در بالا بردن سطح علمی خود، اهتمام می‌ورزند. این‌ها موضوعاتی است که می‌تواند دست‌مایه تهیه مطالبی باشد که در سال نوی خورشیدی، مورد بررسی قرار بگیرد.
مصاحبه با این قضات جوان، به نظر من از ویژگی‌های مثبت نشریه است که ذکر کردم و می‌تواند با پرداختن بیشتر به آن، و برقراری ارتباط بیشتر با این جوانان قاضی و یا پژوهشگر در قوه قضائیه و یا در حرفه‌های مربوط به آن، آینده‌ی درخشان‌تر و پربارتری را برای خود رقم بزند.
هفته‌نامه «حامی‌عدالت»، مدیریت قوی دارد و مصاحبه‌کننده‌ها و کارمندان متعددی نیز دارد. به نظرم می‌تواند خود را ارتقای کیفی داده و هم در سطح تیراژ و هم در جذب مخاطب بیشتر و انجام مصاحبه‌های جدید با قضاتی که ناشناس مانده و دیده نشده‌اند، نه تنها در تهران که در سرتاسر ایران، قوی‌تر نیز عمل کند.
به عنوان شخصی که چند بار افتخار همکاری با نشریه را داشته‌ام، آرزوی موفقیت برای این نشریه دارم و بدون اغراق عرض می‌کنم که یکی از بهترین نشریاتی است که در حال چاپ و انتشار است. تا جایی که من اطلاع دارم، بیشتر قضات و وکلا این نشریه را مطالعه می‌کنند و همین نکته می‌تواند، انگیزه بیشتری را برای برقراری ارتباط بیشتر با بدنه بزرگتر دستگاه قضا که قضات هستند، و پیش‌تر عرض کردم، برای مسئولین گرانقدر «حامی عدالت» ایجاد کند.

مطالعه بیشتر بستن

«حامی عدالت» از روش ها، عادت ها، تعهدات و الگوهای قدیمی دوری گزیند

مطبوعات از مهمترین عناصر تاثیر‌گذار در امور سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جوامع بشری به حساب می‌آیندکه نقش مهمی درشکل‌گیری و تعمیق افکار عمومی و نظم بخشی اجتماع ایفا می‌کنند. کارکرد اجتماعی مطبوعات همواره بر تقویت مولفه‌های اجتماعی تاثیر عمیقی داشته اند. مطبوعات در مقام تبیین کارکرد نهادهای جامعه مدنی، دولت و شهروندان عمل میکنند و این رسالت همواره در ارتقاء کیفی سطح فرهنگ، اطلاعات عمومی و تخصصی آثار مطلوبی را در پی داشته است.
از این منظر با نگاه به کارکرد و پیشینه «حامی عدالت» میتوان گفت که این نشریه در حوزه تخصصی با رویکرد تجهیز علمی جامعه حقوقی نسبتا خوب عمل کرده است و نظم آن در انتشار و حضور به موقع در گیشه و دسترس عموم قابل قبول است و باید پذیرفت که توانمندی این نشریه با در نظر گرفتن پشتوانه معنوی و مادی آن در حد خود قابل دفاع است.

مشروعیت اجتماعی و علمی «حامی عدالت» را باید در عیار استفاده این نشریه از صاحبنظران علمی بررسی و جستجوکرد. توفیق در جذب حداکثری صاحبان قلم می‌تواند شاخصه قابل قبولی برای آن باشد. فروغ اجتماعی این نشریه با توجه به ارتباط وسیع آن با جامعه وکلا و حقوق دانان باید از گستره بیشتری نسبت به وضعیت فعلی داشته باشد.در واقع باید از روش‌ها، عادت‌ها، تعهدات و الگوهای قدیمی دوری گزیند و به پذیرش الگوهای جدید روی آورد و این روش نه تنها بر استحکام علمی آن خواهد افزود بلکه تعلق سیاسی حامی عدالت را نیز کمرنگ می‌کند.
این گونه به نظر می‌رسد که سیاست حرفه‌ای «حامی عدالت» در استفاده از آثار علمی افراد مبتنی رویکرد میانه روی است و این رویکرد فرصت استفاده از صاحبانظران قوی را از این نشریه سلب میکند. به عبارت دیگر باید گفت که این نشریه نباید گاهگاهی ظن چربش روح ژورنالیستی با رنگ و بوی حقوقی بر صبغه علمی آن را در اذهان متخصصین زنده نماید.
روشنگری حقوقی در سطح عمومی از جنبه‌های حمایتی حقوق عامه است که میبایست مطبوعات فعال در حوزه حقوقی در این زمینه برنامه ریزی جامعی داشته باشند، «حامی عدالت» در این راستا میتواند حضوری چشمگیر و موثری داشته باشد. هر چند «حامی عدالت» سعی دارد فعالیت خود را با تبیین مسائل مرتبط با حقوق و جامعه شناسی حقوقی، عمق مطلوبی ببخشد ولی این نشریه نباید خود را در قالب یک ارگان سازمان محصور نماید بلکه باید خود را متعلق به جامعه بداند که این امر با فلسفه حقوق و تحقق عدالت هم سازگاری دارد.
«حامی عدالت» علاوه بر مسائل علمی و حقوقی باید حمایت از شخصیت و جایگاه وکیل در جامعه، دفاع صنفی از جامعه وکلا و صیانت از نهاد وکالت را نیز در حیطه رسالت خود قراردهد، موضوعی که تا حدودی قابل توجهی مغفول مانده است.

مطالعه بیشتر بستن