ستونی برای بهترین‌ها و بدترین‌های قضا

هفته نامه «حامی عدالت» به عنوان یک نشریه نوظهور که فقط تاکنون ۳۹ شماره از آن منتشر شده است، خلا وجود یک هفته‌نامه تخصصی و به‌روز حقوقی را به نحو مطلوبی پر کرده است. بنده وقتی برای اولین بار که هفته‌نامه «حامی عدالت» را ملاحظه کردم، تیتر و تنوع مطالب آن مرا جذب کرد، تا جایی‌که تمامی صفحات آن را خواندم


نکات ارزنده در نشریه
می‌توانم مزایا و نکات مثبتی را در صفحات و مطالب این نشریه نام ببرم. یکی از نکات ارزنده در این هفته‌نامه درج اخبار و مطالب گوناگون حقوقی است که در طول هفته رخ داده است. دومین مزیتی که می‌توانم در این‌باره بگویم، استفاده از تخصص‌های مختلف در زمینه حقوقی و غیر حقوقی است. «حامی‌عدالت» صرفا تمرکز بر موضوعات حقوقی ندارد، بلکه در زمینه‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی، با بهره‌گیری از کارشناسان مرتبط و متخصص در هر حوزه، بحث و آگاهی‌رسانی می‌کند. این نکته اهمیت زیادی دارد زیرا ریشه‌ی بسیاری از موضوعات، رخدادها و تصمیمات حقوقی از این مباحث نشات می‌گیرد. در این راستا لازم به نظر می‌رسد، که بیشتر نیز به این مباحث و تاثیر آن‌ها بر حقوق، پرداخته شود.
سومین موردی که از نکات مثبت نشریه می‌توانم نام ببرم، به‌روز بودن مطالب از منظر پرداختن به کتب و نشریات جدید حقوقی است.
مورد چهارم، اعتبار علمی نویسندگان، نوآوری و واکنش به موقع نسبت به تحولات حقوقی است. از موارد دیگر می‌توانم به طراحی زیبا، تنوع مطالب، انتشار نظریات و تحقیقات متخصصان دانش حقوق اشاره کنم. هشتمین مورد درنظر گرفتن مخاطب عام و خاص است. در توضیح این مورد می‌توان گفت که کمتر نشریه‌ای در کشور می‌توان یافت، که بتواند مطالب حقوقی و اجتماعی برای هر دو قشر خواننده عام و خاص را با ظرافت و دقت و سلیقه فراهم آورد. این همان راهی است که هفته نامه حامی‌عدالت قدم در آن نهاده و با این رویکرد، جذابیت دوچندانی به این نشریه بخشیده است.
نکات غیرمثبت
به نظرم نکات منفی آنچنانی در این نشریه به چشم نمی‌خورد، ولی به حسب وظیفه برای ارتقای فرهنگ حقوقی جامعه که ارتقای نشریات حقوقی، یکی از مولفه‌های مهم آن است، پیشنهاداتی را ارائه می‌کنم که در توجه به آن‌ها، در پیشرفت این مهم و رفع کاستی‌های اندک، بی‌تاثیر نخواهد بود.
به نظر می‌رسد لازم است که آرای جدید وحدت رویه دیوان عالی و نظرات مشورتی در طول هفته و پرسش و پاسخ حقوقی هم به مطالب حامی‌عدالت اضافه شود.
نکته‌ای که لازم است یادآوری کنم، دسترسی دشوار به نشریه است. به جز اشتراک و نشر نسخه الکترونیک، دسترسی به این هفته‌نامه آسان نیست و به نظر می‌رسد پخش گسترده‌ای ندارد؛ به طوری که در برخی از شهرهای کشور این نشریه یافت نمی‌شود. این نکته شاید به دلیل نوظهور بودن نشریه باشد، ولی لازم است تا فکری به حال آن شود، اگر نه این‌حجم بالای مطالب حقوقی ممکن نیست به دست همگان و یا افراد علاقه‌مند و متخصص در این زمینه برسد.
مورد سوم، به املای وازگان مربوط می‌شود. بعضا در ویرایش اشکالاتی به چشم می‌خورد و گاه، املای برخی واژگان درست نیست، مانندکلمه قضات که در یکی از شماره‌های نشریه، به اشتباه، قاضیان نوشته شده است.
نکته قابل تامل درباره نشریه حقوقی، این است که نشریه نباید به اخبار و مصاحبه‌های ساده اکتفا بکند، بلکه بهتر است تحلیل و تفسیرهای تفصیلی متناسب با رخدادهای روز ایران و جهان را تا حد زیادی بکار بگیرد.
نکته قابل طرح دیگر که مورد پنجم نیز محسوب می‌شود، این است که جای نقد بیشتری از عملکرد قوه قضائیه در زمینه‌های مختلف خالی است. از این نشریه حقوقی انتظار می‌رود که بیش از این به ارائه راهکارهای لازم و نقد سازنده درباره مشکلات موجود در قوه قضائیه، بپردازد. شجاعت در مطرح کردن برخی موضوعات و مشکلات، لازمه‌ی موفقیت برای یک رسانه محسوب می‌شود.در این باره پیشنهاد می‌دهم که ستونی برای معرفی بهترین و بدترین کاری که ارکان مختلف قوه قضائیه در هفته گذشته انجام داده است، ایجاد شود و در آن به صراحت، به بیان این بهترین‌ها و بدترین‌ها پرداخته شود.

توجه به نیاز مردم در آگاهی
نشریه‌های پیشگامی چون حامی عدالت، واجب است که منابع بیشتری را به کنترل و چک کردن داده‌ها اختصاص بدهند. مردم نیاز دارند که به منابع خاصی از اطلاعات به خاطر کیفیت و صحت‌شان، و نه ضرورتاً به خاطر جانبداری‌هایشان، اعتماد کنند. جهتی که ما دوست داریم نشریه حامی‌عدالت در آن پیشرفتی مدام داشته باشد، کیفیت تحلیل هاست. لازم است این نکته هدف در نظر گرفته شود. گاهی این دو یکی هستند. با اگر بین «دانش علمی» و «نظرات کارشناسان» تمایزی برقرار نباشد، و به مخاطب، این اطمینان را ندهد که آنچه به دست‌شان می‌رسد اطلاعاتی موثق است، مطالب ممکن است از بی‌فایده هم ناکارآمدتر باشند.
مورد دیگری که به عنوان مورد هفتم می‌توانم به آن اشاره کنم، حجم بالای مطالب برای مطالعه، است که بهتر است با بخش‌بندی مناسب‌تر و
تخصصی‌تر مطالب، ترتیبی فراهم شود که خوانندگان بتوانند با سهولت بیشتری اولویت‌های خود را انتخاب و مطالعه کنند.
مورد هشتم نیز افزودن به حجم مقالات است. بخش مقالات که به منظور آشنایی بیشتر خوانندگان با مطالب روز مطرح شده در حوزه‌ی حقوق ایران و جهان است، در این نشریه، نیاز به افزایش بیشتری دارد.
امید است که در ادامه راه، و در سال ۱۴۰۰ خورشیدی، تلاش بیشتری برای نقد سازنده و ایجاد فضای تحلیل علمی در زمینه حقوق کشور، در مقاله‌های منتشر شده در هفته‌نامه صورت گیرد.
قطعا سختی و فشار کار برای دفتر تحریریه و دست‌اندکاران چنین هفته‌نامه‌ای بر کسی پوشیده نیست؛ چرا که لازم است تا موتوری از ایده‌ها و مسائل نو را هر هفته به کار افتاده و با تعداد پرسنل و تحلیل‌گر محدود، بتوان مخاطبان را راضی نگه داشت. شخصا امید دارم که این اشخاص زحمتکش، که آنان را نه تنها هموطن، که دوستان عزیز خود می‌دانم، بیش از پیش پیگیر تعمیق موضوعات مطرح شده، باشند.
البته ذکر این نکته ضروری است که اگر قرار باشد کیفیت این هفته‌نامه را به نسبت قدمت کم آن (در قیاس با سایر نشریات) ارزشگذاری کنیم، عوامل آن نمره بسیار خوبی را کسب خواهند کرد.
در پایان، از همه مسئولان و کارکنان حامی «حامی عدالت»، برای شکل دادن این هفته نامه دوست‌داشتنی و آموزنده در فضای حقوق ایران، تشکر و قدردانی می‌کنم و برای‌شان آرزوی موفقیت و پیروزی دارم.

مطالعه بیشتر بستن

فارغ از مفاهیم خشک، حق‌محور باشید

وجود رسانه فی النفسه دارای اهمیت است به این دلیل که می تواند صدای مردم در مقابل مسئولان، حکومت و شخصیت های حقوقی باشد. نشریه وزین «حامی عدالت» نیز در راستای آگاهی بخشی به مردم و از سوی دیگر ابزاری برای تحقق خواسته های به حق انسانی دارای ارزش است.

هفته نامه «حامی عدالت» که به عنوان زیبایی هم مزین شده توانسته فقدان رسانه ای مکتوب در خصوص مسائل حقوقی را جبران کند. اگر این رسانه بتواند مفهوم وسیع کلمه زیبای عدالت را که همانا داروی همه دردهای جامعه بشری است به خوبی تبیین کند، گام بزرگی هم در عدالت و هم در رسانه برداشته است.
متاسفانه مفهوم عدالت در اغلب موارد مفاهیم دادگاه و مجازات را بر فکر متبادر می سازد حال آنکه عدالت موجب حیات، ترقی و امنیت است و دادگاه و مجازات در زمانی مطرح می شود که عدالت رخت بربسته باشد و اجباری حق یا ناحق برای سرپوش مشکلات مطرح گردد. هفته نامه حامی عدالت می تواند با تلاش پیگیر خود و پرداختن به مسائلی که هیچ رسانه ای به آن توجه نکرده است قله های رفیع اعتبار انسانی را تسخیر کند.
بنده بر این باورم که «حامی عدالت» جدای از مفاهیم خشکی که به جای عدالت بر مردم تحمیل شده در هر مسئله یا پدیده ای به دنبال ابعاد عدالت محوری و حق محوری باشد. برای مثال هر پدیده ای را از منظر تحقق عدالت یا تضییع حقوق جامعه بشری مورد کنکاش قرار دهد. طبق این رهیافت از مسائل سیاست خارجی، تا روابط اجتماعی و از پدیده زباله گردی تا ظلمی که کاپیتالیسم بر انسانیت روا داشته را زیر ذربین خود قرار دهد.
یکی از مهمترین موارد پرداختن به حقوق انسان هایی است که به جز خدا کسی را ندارند. پیگیر شدن انجام قانون و مطالبه از مدعی العموم در مسائلی که جذابیت و منفعتی برای اغنیا ندارد یک رسالت برای هر رسانه به ویژه برای شماست که حمایت از عدالت را پرچم خود قرار داده اید.
وضعیت دادسرای ناحیه ۲۵ که کمتر کسی به آن توجه داشته و تقریبا از چشم رسانه‌ها به دور بوده، احتکار مسکن و مافیای اجاره داری، پایمال کردن حقوق انسانی زیر فشار آزمندی کاپیتالیسم و افشای لگدکوب شدن انسانیت زیر امواج مارکسیسم فرهنگی از مواردی است که یقیین دارم رسانه ای از منظر عدالت به آن نپرداخته است.
برای مثال مسئله احتکار مسکن مهمترین هزینه برای مردم عادی است اما چرا تاکنون دادستانی به آن نپرداخته و دولت را مجبور نساخته مانع از رویکرد غیر مصرفی به خانه شوند. چنانکه می دانیم مسکن باید فقط مورد استفاده خانوارها باشد اما در کشوری هستیم که بر اساس آمار «سامانه املاک و اسکان وزارت راه و شهرسازی» یک شخص حقوقی (مثلا بانک یا شرکت) مالک ۲۳ هزار خانه و یک شخص حقیقی مالک ۶۰۵ خانه است.
طبعا این املاک برای مافیای اجاره داری یا احتکار و کاستن از عرضه به منظور افزایش قیمت مسکن قرار می گیرند. باز هم بر طبق آمار مراکز رسمی مانند مرکز آمار و بانک مرکزی، هزینه مسکن بیشترین بخش هزینه های خانوارهای ایرانی را شامل می شود. پس اغنیا به راحتی حقوق همه را پایمال می کنند و از مراجع قانونی نیز برای رسیدگی خبری نیست.
عدالت برای ایتام و نیز آنان که به هر دلیل قادر به دفاع از خود نیستند می تواند مورد بسیار جذاب دیگری باشد. گفتگو با مراجعان به دادسرای ناحیه ۲۵ ( و نه مقامات همیشه مدعی قضایی) می تواند نشان دهد که خانواده های اشخاص مظلوم جامعه تا چه حد زیر فشار قرار دارند و صدای شان به جایی نمی رسد.
هر چند در دوران آیت الله رئیسی تحول در قوه قضاییه آغاز شده و ایشان را سالهاست که به خوبی می شناسم و تایید می کنم اما تا تحقق عدالت فرسنگ‌ها فاصله داریم. یکی از مشکلات آن خود قوانین است که به نحوی نگاشته شده که مردم عادی و حتی تحصیل کردگان (غیر از رشته حقوق) نمی توانند آن را بفهمند. این که قانون به زبان فارسی و ساده برگردان شود و برای همه قابل فهم باشد مطالبه به حقی است که کسی به آن نمی پردازد. هر چند بسیار ضروری است.
از خداوند قوی عادل، موفقیت شما را در تحقق عدالت و حمایت از این کلمه زیبا خواستارم.

مطالعه بیشتر بستن