رسالت رسانه‌های تخصصی حقوقی ارتقای سواد حقوقی جامعه است

نشریات علمی تخصصی در جامعه ما جایگاه ویژه‌ای دارند و اساساً نشریات علمی تخصصی برای ارتقاء فرهنگ عمومی جامعه رسالت دارند. در این رابطه مباحث حقوقی از جایگاه و ویژگی خاص‌تری و با اهمیت‌تری برخوردارند؛ چراکه مباحث حقوقی به همه افراد جامعه مربوط می‌شود.
به تعبیری حقوق مثل هوا اکسیژن است و نمی‌شود تصور کرد جایی بدون اکسیژن زندگی برقرار باشد!

حقوق بدیهی‌ترین علم بشری است. با خلقت انسان و خلق شدن آدم و حوا حقوق خانواده ایجاد شد. از زمان پیش از تولد تا بعد از وفات حقوق وجود دارد. به این صورت که نوزاد به محض متولد شدن از حقوقی برخوردار است و به طور مثال ارث می‌برد و برای متوفی هم مباحث ارث و وصیت و اینگونه مباحث حقوقی مطرح است. پس نمی‌توان هیچ علمی را با حقوق مقایسه کرد. همه افراد جامعه برای زندگی بهتر نیازمند دانش حقوقی هستند. بنابراین مخاطب نشریه‌ای همچون «حامی عدالت» تمام افراد جامعه هستند.
برای مخاطب عام طبعاً باید ابعاد مختلفی را در نظر گرفت و اصطلاحاً باید ارتقاء فرهنگ یا ارتقای بهداشت حقوقی را در نظر گرفت و برای ان برنامه ریزی کرد. در این خصوص از روشهای جذاب و قابل حس قابل لمس و قابل درک برای ارتقای دانش حقوقی برای اقشار متفاوت اعم از کودکان، نوجوانان، جوانان، میانسالان و حتی افراد سالمند و آقایان و خانم‌ها همه و همه باید برنامه و تدبیر داشت و از ظرفیت تمامی این مخاطبان برای انجام رسالت رسانه‌ای بهره‌گیری کرد. یکی از ابزارهای برای ارتقای دانش حقوقی می‌تواند ابزار هنر باشد. به تعبیری باید هنر حقوقی را باید در این رابطه به کارگیری کرد. این هنر می‌تواند از جنس فیلم، عکس کاریکاتور، شعر یا موسیقی باشد. بنابراین با این نگاه ما به مباحث حقوقی و جا انداختن موازین حقوقی در رابطه با اقشار مختلف جامعه نیاز داریم. این نظر کلی من در رابطه با نشریات حقوقی است.
بنابراین ضمن تشکر از دست اندرکاران «حامی عدالت» که زحمات زیادی کشیده‌اند باید توجه داشت که ما تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله داریم و باید برای آن برنامه‌ریزی کرد.
در این زمینه باید رمان‌های حقوقی نوشته شود؛ قصه‌های متناسب با سنین مختلف.
مباحث حقوقی از جنس “پیشگیری بهتر از درمان” است؛ یعنی اینکه ما باید افراد را از حقوقشان آگاه کنیم و به تعبیر مصطلح آگاه‌سازی افراد و ارتقای سطح عمومی اطلاعات افراد باید به وسیله نشریات علمی تخصصی و نشریات حقوقی ارتقا پیدا کند. اینجاست که ما جایگاه خاصی را برای اینگونه نشریات تعریف می‌کنیم. اینگونه نشریات متاسفانه کمتر تبلیغ شده‌اند. در حالی که نشریات حقوقی مثل “حامی عدالت ” باید جای خودش را در بین اقشار مختلف جامعه به گونه‌ای باز کند که نبودش احساس کمبود و خلاء ایجاد کند یعنی افراد به نوعی دنبال انتشار شماره‌های جدید این نشریه باشند و اگر یک هفته دیرتر منتشر بشود افراد پیگیر آن باشد.
در واقع ما در جامعه به یک نوع انس حقوقی نیاز داریم. باید ما حقوق را با زبان خوب و به گونه‌ای بیان کنیم که مردم با حقوق زندگی کنند و با حقوق نفس بکشند و با حقوق به نوعی ارتباط مستقیم برقرار کنند.
به همین خاطر شاید یکی از نتایج یک نشریه علمی خوب حقوقی این باشد که بعد از مدتی، بخش‌های مختلف و از رمان‌ها و مباحث مختلف آن جمع‌آوری شده و به صورت کتاب عرضه می‌شود.
توجه دارید که علی رغم پیشرفت علم و فناوری در جامعه بشری اما هنوز جایگزینی برای کتاب پیدا نشده است. بنابراین باید جایگاه علمی کتب حقوقی در منازل پیدا شود.
چند سال پیش شاهد آن بودند که قضاوت‌های حضرت امیرالمومنین را جواب به صورت کتاب جمع‌آوری کردند و این کار بسیار خوب و پسندیده است. این خصلت در همه اهل بیت علیهم السلام وجود دارد و به طور مثال رساله حقوق امام سجاد هنوز که هنوز است جای خودش را در افکار عمومی جامعه ما پیدا نکرده است. در حالی که باید با چنین کتابهای مانوس بود و نکاتی دارد که شاید مشکل خانواده‌ها را حل کند. مسائل حقوق خانواده در بیان امام سجاد علیه السلام و در رساله حقوق ایشان، بسیار جذاب و دارای افق حقوقی بسیار بالاست.
بنابراین از حقوق می‌توان بهره‌های مختلف برد و هر کسی به میزان تسلط و آشنایی خودش با این علم می‌تواند از آن استفاده کند و به نوعی با این مقوله ارتباط مستقیم برقرار کند.
بنابراین آشنایی افراد با حقوق خودشان از طریق نشریات و رسانه‌های حقوقی می‌تواند اتفاق بیفتد هم بار مراجعات به دادگاه‌ها را کم میکند و هم جامعه بهتری خواهیم داشت و هم افراد در جامعه زندگی مناسب‌تری خواهند داشت.
به طور مثال اگر ما در امور مختلف مرتبط با جامعه تعالیم حقوقی ویژه‌ای برای مردم داشته باشیم که و افراد درک کنند جامعه جای بزن و در رو نیست و جای رعایت اولویت، احترام به بزرگتر و بسیاری از مباحث حقوقی و اخلاقی است، در چنین شرایطی ما دیگر وضعیت نابهنجار را در مسائل مختلف ملاحظه نمی‌کنیم و افراد در امور مختلف زندگی اجتماعی خود با فرهنگ حقوقی رفتار می‌کنند.

مطالعه بیشتر بستن

‌دانشکده‌ای پویا، با استادانی فرهیخته

لیلاجعفری*: بیش از دو دهه کار در حوزه‌هایی که از هنر، کتاب و یا رویدادهای اجتماعی و مسائل خودشناسی پر بود، این باور را پیدا کردم که قلم زدن در حوزه‌ی حقوق و قضا، دشوارترین راه است، اگر یک روز قدم در آن بگذارم! اما آدمی، همیشه درست نمی‌پندارد، چون تجربه باید، تا درستی و نادرستی باوری، سنجیده شده و به اندیشه‌ی درست، درآید.

این سنجش برایم میسر نبود، اگر «حامی‌عدالت» به زندگی‌ام وارد نمی‌شد. تجربه‌ای که برای این شناخت لازم داشتم، از گفتار و کردار نیک بزرگان و صاحب‌نظرانی که بر من منت گذاشته، و در فراهم کردن متون گوناگون برای هفته‌نامه، یاری‌ام کرده‌اند، حاصل شد.
این را دوستان بارها از من شنیده‌اند که خبرنگار دانشجوست، در دانشگاهی که هرگز پایانی ندارد؛ و من در این دانشکده‌ی تازه‌ام، که کاغذی است و بیشتر وقت‌ها بیشتر از سی و دو صفحه هم نیست، دنیای تازه‌ام را یافته‌ام.
در این دانشکده توانسته‌ام درس‌هایی پویا و پرهیجان‌ بیاموزم که می‌تواند مرحمی باشد بر کنجکاوی هر خبرنگاری، و به دست نمی‌آمد، مگر با همراهی و همکاری همه همکارانم در تحریریه؛ توانستم تجربه کنم و بیاموزم.
سال نوی خورشیدی را که تا چند روز دیگر با بهار همیشه باطراوت، از راه می‌رسد، بر این عزیزان و بر تمام کارشناسان و بزرگوارانی که در نگارش تک‌تک واژگانم در این نشریه یار و کمکم بودند، شادباش و فرخنده باد می‌گویم و برای ادای احترام به تک‌تک این بزرگواران، درودی بر نامشان می‌فرستم و چنان‌چه نامی از قلم افتاد، غایبان، بر من ببخشایند.
#دکتر امان‌الله قرایی‌مقدم (جامعه‌شناس و روان‌شناس‌اجتماعی)
#دکتر مجید ابهری (رفتارشناس و آسیب‌شناس اجتماعی)
#ابوالفضل ابوترابی (قاضی و نماینده مردم نجف‌آباد، تیران و کرون در مجلس)
#آیت‌الله سیدمحمدعلی فقیهی
#شیث یحیایی (هنرمند و گالری‌دار)
#دکتر محمداسماعیل اسمعیلی‌جلودار (باستان‌شناس)
#زینب عبدلی (قاضی)
#طاهره رئیسی (قاضی)
#دکتر صفر بیگ‌زاده (حقوق‌دان و ناشر)
#دکتر سیدعباس حسینی‌نیک (حقوق‌دان و ناشر)
#دکتر احسان افکنده (تاریخ‌شناس)
#دکتر کامیار عبدی (باستان‌شناس)
# حسن علایی ثمرین (دادستان)
#دکتر علی نجفی‌توانا (حقوق‌دان)
#بهناز آرون (قاضی)
# طیبه ابراهیمی (قاضی مشاور)
#زینب عبدلی (قاضی)
#دکتر محمد اسدی‌مهماندوستی (وکیل)
#محمدسالاروند (وکیل)
# علی خجسته‌فر (وکیل)
#لیلامحبی (روان‌شناس)
#دکتر آزاده‌ دلبرصاف (روان‌شناس)
#هوتن طاهری (حقوق‌دان)
#سمیرا دینی (وکیل)
#مهتا نقی‌زاده (حقوق‌دان)
#دکتر مریم آقایی‌بجستانی (حقوق‌دان)
#حجه‌الاسلام موسی‌الرضا اصغریان
#دکتر میثم حسین‌پور (قاضی)
#دکتر مهرداد ملک‌زاده (باستان‌شناس)
#دکتر عباس کرمی‌پورسیار (قاضی)
#دکتر قدرت شهباز(حقوق‌دان)
# مریم عباسی سیجانی (مبلغ و پژوهشگر دینی)
#دکتر زهرا محمدی (باستان‌شناس)
#دکتر عذراخلیلی(پژوهشگر دینی)
#دکترپژمان پیروزی (حقوق‌دان)
#مریم رسایی‌فر (حقوق‌دان)
#دکتر محسن تفرشی (قاضی)
# علیرضا محسنی‌تبریزی (جامعه‌شناس)
#دکتر عبدالرسول فروتن(علوم‌انسانی)
#لیلا ایزدپوری (حقوق‌دان)
#عبدالرضا محمدی(مدیر روابط عمومی)
#حسین رضایی (وکیل)
#دکتر آزاده عبداله‌زاده شهربابکی (حقوقدان)
#دکتر حکمت‌الله ملاصالحی (باستان‌شناس)
* نویسنده و روزنامه‌نگار

مطالعه بیشتر بستن