از تجاوز به یمن تا حبس فعالان حقوق زنان و استثمار کارگران مهاجر

نیره ساری : تجاوز به یمن از بارزترین مصداق‌های نقض حقوق بشر از سوی عربستان سعودی است. هرچند که این همه ماجرا نیست. تداوم حبس فعالان سرشناس حقوق زنان و محاکمه زندانیان بر اساس اتهامات مربوط به کنش‌گرایی صلح‌آمیز و مخالفت آن‌ها با حکومت، همچنین حبس اعضاء سرشناس خانواده سلطنتی از جمله موارد نقض حقوق بشر در این کشور نام برده شده است. عدم رواداری عربستان سعودی در قبال معتقدان به دیگر ادیان، به جز اسلام و اقدام مقام‌های آن به اعمال تبعیض سیستماتیک علیه گروه‌های اقلیت مسلمان، از جمله شیعیان دوازده امامی و اسماعیلیه، از دیگر موارد نقض حقوق بشر در کشور عربستان در سال گذشته میلادی به شمار آمده است. همچنین مواجه شدن زندانیان در این کشور، از جمله کودکان، با موارد نقض سیستماتیک فرآیند حقوقی و حقوق محاکمه منصفانه، از جمله دستگیری‌های خودسرانه، از دیگر مواردی است که در این گزارش به آن‌ها پرداخته شده است.

سازمان دیده‌بان حقوق بشر در دی ماه سال ۱۳۹۹، اقدام به انتشار گزارشی در خصوص وضعیت حقوق بشر در بیش از ۱۰۰ کشور جهان، از جمله عربستان سعودی کرده و در آن بر تداوم اقدام مقام‌های سعودی به سرکوب مخالفان، فعالان حقوق بشر و روحانیون مستقل تأکید نموده است.
تداوم حبس فعالان سرشناس حقوق زنان
دیده‌بان حقوق بشر در این گزارش به تداوم حبس فعالان سرشناس حقوق زنان و محاکمه زندانیان بر اساس اتهامات مربوط به کنش‌گرایی صلح‌آمیز و مخالفت آن‌ها با حکومت، همچنین حبس اعضاء سرشناس خانواده سلطنتی اشاره کرده است.
عدم رواداری عربستان سعودی در قبال معتقدان به دیگر ادیان، به جز اسلام و اقدام مقام‌های آن به اعمال تبعیض سیستماتیک علیه گروه‌های اقلیت مسلمان، از جمله شیعیان دوازده امامی و اسماعیلیه، از دیگر موارد نقض حقوق بشر در این کشور در سال گذشته میلادی به شمار آمده است.
از دیگر محورهای ذکر شده در این گزارش می‌توان به ارتکاب عربستان در چهارچوب ائتلاف نظامی تشکیل شده به رهبری این کشور، به موارد متعدد نقض حقوق بین‌الملل بشردوستانه در یمن، با توجه به کشته شدن دست کم ۷۸۲۵ غیرنظامی، شامل ۲۱۳۸ کودک از ماه ژوئن سال گذشته میلادی و مجروح شدن ۱۲۴۱۶ تن از سال ۲۰۱۵ و حملات غیرقانونی متعدد به اماکن غیرنظامی اشاره کرد که برخی از آن‌ها مصداق جنایات جنگی هستند.
مواجه شدن زندانیان در این کشور، از جمله کودکان، با موارد نقض سیستماتیک فرآیند حقوقی و حقوق محاکمه منصفانه، از جمله دستگیری‌های خودسرانه، از دیگر مواردی است که در این گزارش به آن‌ها پرداخته شده است.
گفتنی است که مطابق با گزارش این نهاد حقوق بشری، مقام‌های سعودی به ایجاد برخی اصلاحات در نظام قضائی خود، از جمله پایان دادن به مجازات شلاق برای برخی از جرائم و متوقف ساختن مجازات اعدام برای برخی از جرائم مرتکب شده از سوی کودک‌مجرمان نیز پرداخته‌اند.
از دیگر اصلاحات انجام شده در این کشور، می‌توان به پایان دادن به محدودیت‌های مسافرتی برای زنان و در عین حال تداوم نیاز زنان سعودی به کسب اجازه و تأیید یک قیم مرد برای ازدواج، ترک زندان و یا برخورداری از برخی از خدمات درمانی اشاره کرد.

استثمار کارگران مهاجر
گزارش دیده‌بان حقوق بشر همچنین تأکید می‌کند که کارگران مهاجر در این کشور همچنان با سوء‌استفاده و استثمار، که در برخی از مواقع مصداق کار اجباری است، مواجه هستند و نظام کفالت (قیومیت روادید) همچنان برقرار است. این در حالی است که کارگران مهاجر بیشتر در معرض ابتلاء به بیماری کووید – ۱۹ نیز قرار دارند.
مطابق با این گزارش، مقام‌های سعودی ضمن فراهم آوردن امکان ورود صدها تن از مهاجران به کشور، آن‌ها را در بازداشتگاه‌های غیربهداشتی و در شرایط نامناسب حبس نموده و در برخی مواقع اقدام به تیراندازی به سوی مهاجرانی کرده‌اند که ناگزیر از وضعیت جنگ یمن به این کشور پناه آورده‌اند.
این در حالی است که تاکنون سه بیانیه مشترک از سوی کشورهای عضو سازمان ملل درخصوص وضعیت حقوق بشر در عربستان سعودی منتشر شده است. در این بیانیه‌ها از بازداشت و تهدید فعالان جامعه مدنی، مدافعان حقوق بشر، خبرنگاران و منتقدان سیاسی انتقاد شده است.
سال گذشته نیز از بین کشورهای عضو شورای حقوق بشر، ۲۴ دولت عضو و ناظر شورای حقوق بشر در بیانیه‌ای مشترک عربستان سعودی را به دلیل نقض مکرر حقوق بشر در این کشور محکوم کردند.
کشورهای تنظیم‌کننده بیانیه نگرانی عمیق خود را در خصوص بدرفتاری مقامات سعودی با مخالفان، بازداشت‌های غیرقانونی، اعمال شکنجه، آزار و اذیت، ناپدید شدن‌های اجباری و برگزاری دادگاه‌های یک طرفه علیه فعالان مدنی به ویژه روزنامه نگاران و زنان ابراز کردند.
این در حالی است که یمن مظلوم، همچنان از سوی مدعیان حقوق بشر با بی‌توجهی مرگباری روبرو است. بار‌ها گفته شده که سازمان ملل، نهاد‌های حقوق بشری، کشور‌های غربی که مدعی حقوق بشر هستند نسبت به جنایاتی که در یمن علیه مردم مظلوم این کشور می‌شود بی‌تفاوتند و این بی‌تفاوتی و بی‌توجهی عامل اصلی ادامه جنایاتی است که عربستان سعودی و امارات با حمایت‌های آمریکا و اروپا از این دو رژیم مرتکب می‌شوند.

مطالعه بیشتر بستن

ادامه از صفحه قبل :

است و زمانی که دو طرف بخواهند چارچوب اولیه یا قصد مشترک جهت همکاری خود در آینده را اعلام نمایند آن را در قالب توافق نامه ای تحت این عنوان ذکر می‌کنند. این سند الزام‌آور نیست؛ مگر طرفین در این اسناد تصریح به الزام نمایند. از این سند برای شرکت در مناقصات کارفرما نیز استفاده می‌شود. مثلاً اگر طرفین بخواهند مشترکا در مناقصه‌ای شرکت نمایند، می‌توانند تحت این عنوان، قصد یکدیگر برای شرکت در مناقصه را مورد توافق قرار داده و همراه با سایر اسناد مناقصه به کارفرما ارائه نمایند.

و HOA
این عنوان در مواردی که طرفین معامله بخواهند رووس همکاری خود را در یک سند غیر الزام‌آور درج نموده و بر مبنای آن، قرارداد اصلی را در آینده منعقد نمایند کاربرد دارد. این سند با MOU از دو جنبه متفاوت است:
اول HOA یک سند غیر الزام‌آور است؛ تا زمانی که قرارداد اصلی امضا شود ولی MOU می‌تواند حسب توافق طرفین الزام‌آور باشد.
دوم HOA ابراز تمایل طرفین معامله برای امضای قرارداد اصلی است ولی MOU می‌تواند منجر به قرارداد اصلی نشود و خود به نوبه خود تعهدآور باشد.

زLOI
این عنوان در واقع یک نامه و اظهار یک طرفه از سوی یک طرف به طرف دیگر بوده و دال بر اظهار تمایل برای همکاری و نیز بیان چارچوب آن می‌باشد. این نامه تعهدآور نیست و صرفاً اظهار تمایل است. ولی از این عنوان برای امضای تفاهم اولیه دوجانبه نیز استفاده می‌شود که به موجب آن طرفین به بیان اهداف، چارچوب‌ها و نحوه همکاری در آینده می‌پردازند. در این قالب نیز، این سند تعهدآور و الزام‌آور نیست.»

تعهدات قطعی
نویسندگان این اثر حقوقی، در بخشی از فصل نخست کتاب با عنوان «تعهدات قطعی» آورده‌اند: «هر یک از طرفین قرارداد به دنبال متعهد نمودن طرف مقابل هستند بگونه‌ای که طرف مقابل نتواند از زیر بار آن تعهد شانه خالی نماید. این موضوع فارغ از این است که ما بخواهیم علاوه بر نگارش تعهد قطعی، برای پایبندی متعهد به انجام تعهد تضمینی نیز اخذ نماییم. در این بخش به بررسی کلمات، افعال و اصطلاحاتی می‌پردازیم که دلالت بر تعهد قطعی متعهد بر انجام امری می‌نماید و بر حسب ادبیات نگارش، آن تعهد، الزام‌آور است.»
در بخشی از این مبحث که با مثال‌های متعددی رو به روست، آمده:

«مثال سوم:
The Company reserves the right, without lessening the absolute responsibility of the Contractor in this regard, to inspect such equipment.
شرکت حق بازرسی تجهیز را، بدون اینکه از مسئولیت کامل پیمانکار در این خصوص کاسته شود، دارد.
البته لازم به ذکر است که کلمات Strict و Absoluteدر معنای حقوقی با هم تفاوت مفهومی دارند. کلمه Strict در کنار کلمه مسئولیت به معنای مسئولیت محض بوده و اصطلاحا به مسئولیتی اطلاق می‌شود که مبتنی بر وجود یا اثبات تقصیر در عامل زیان یا فعل زیانبار نیست و صرف ایراد ضرر برای عامل آن ایجاد مسئولیت می‌کند.
خوانده جز با اثبات فقدان رابطه سببیت و انتساب ضرر به قوای قاهره نمی تواند از مسئولیت معاف شود. مانند اتلاف (ماده ۲۲۸ قانون مدنی) ولی کلمه Absolute در کنار مسئولیت، به معنای مسئولیت مطلق بوده و اصطلاحا ورود خسارت تنها شرط لازم برای مسئول شناختن خوانده است. حتی احراز رابطه سببیت میان فعل او و ورود زیان نیز لزومی ندارد؛ مانند مسئولیت غاصب و کسی که در حکم غاصب است. لازم به ذکر است که دو وصف مذکور غالبا در کنار کلمه Liability قرار می‌گیرند.»

مطالعه بیشتر بستن