اقدام راهزنان واکسن، جعل عنوان و خدشه دار کردن اعتماد عمومی است

زهرا چیذری :مدیرانی که برای تزریق واکسن خود را به جای پاکبانان جا زدند! ماجرای تزریق سهمیه واکسن پاکبانان و غسالان به برخی مدیران شهری در آبادان، اهواز و علی آباد کتول، اتفاقی بود که جامعه را در شوک فرو برد و نشان داد سیستم ایمن‌سازی و واکسیناسیون وزارت بهداشت خلا جدی دارد و احتمال تکرار چنین تخلفی در دیگر بخشها غیر ممکن نیست. برای جلوگیری از تکرار چنین اتفاقی وزیر بهداشت سوءاستفاده‌کنندگان از واکسن کرونای پاکبانان آبادانی را عزل کرد. همچنین دادستان آبادان از پیگیری قضائی و برخورد با متخلفان وقوع این ماجرا خبر داد. دزدی سهمیه واکسن پاکبانان و غسالان اما در کنار تخلف از مصوبات ستاد ملی مقابله با کرونا اعتماد عمومی را خدشه دار کرد و از ابعاد مختلف حقوقی و اجتماعی قابل واکاوی است.

ماجرای تزریق واکسن به غسالها و پاکبانها از همان ابتدا با حواشی متعددی همراه شد. پس از تلاش برای گنجاندن این نیروهای خدماتی در اولویت تزریق واکسن به دلیل ماهیت خطرناک شغلی شان شایعه آزمایش واکسن کرونا بر روی این قشر خدوم مطرح شد؛ شایعه‌ای که وزارت بهداشت آنرا رد و تاکید کرد واکسنی که بناست برای پاکبان‌ها و غسالها تزریق شود واکسن وارداتی روسیه و چین و همانهایی است که به کادر درمان تزریق می‌شود. اما ماجرای تزریق سهمیه واکسن پاکبانان به شهردار و برخی مدیران شهری در آبادان، اهواز و علی آباد کتول دیگر شایعه نبود و حقیقت داشت.

غسال‌ها و پاکبانان به اندازه کارکنان در‌ای سی یو
در معرض خطرند
“غسال‌ها و پاکبانان اگرچه جزو گروه‌های پزشکی نیستند اما به اندازه افرادی که در‌ای سی یو مشغول به کار هستند در معرض خطر قرار دارند.” این استدلال علیرضا رئیسی سخنگوی ستاد ملی مقابله با کرونا برای اولویت تزریق واکسن به غسالها و پاکبانها است.
وی با بیان اینکه حدود ۳۰ هزار دوز واکسن کرونا برای پاکبانان کشور در نظر گرفته شده، در پاسخ به چرایی اولویت تزریق واکسن به پاکبانا‌ن گفته بود:”این موضوع را فراموش نکنید که صدای این قشر از جامعه به گوش نمی‌رسد در حالی که آنها روزانه با پسماندهای پزشکی و زباله‌های عفونی ارتباط دارند و آنها را جمع‌آوری می‌کنند و آنها مصداق افرادی هستند که به صورت مستقیم با کرونا در ارتباط هستند. خدمتکاران بیمارستان‌ها نیز در اولویت تزریق واکسن هستند و برای آنها نیز واکسن تزریق شده است.”
رئیسی با اشاره به این موضوع که واکسن این دسته از افراد هیچ تفاوتی با پزشکان ندارد، گفت:” برای پاکبان‌ها از واکسن‌های وارداتی روسی و چینی که توسط وزارت بهداشت تایید شده است استفاده شده است.”

مدیرانی که برای تزریق واکسن خود را پاکبان جا زدند
بنا به تاکید معاون بهداشت وزارت بهداشت، بر اساس سند ملی مقابله با کرونا پاکبانان و کادر درمان بر مسئولان ارجحیت دارند و واکسیناسیون این افراد با اولویت انجام می‌شود.
با وجود این تاکید اما مشخص شد شهردار آبادان و برخی دیگر از مدیران شهری این شهر، برای تزریق واکسن کرونا خود را به عنوان پاکبان جا زده‌اند و از سهمیه واکسن انها استفاده کرده اند!
این اتفاق در برخی نقاط دیگر همچون علی آباد کتول هم تکرار شد.

افشای دزدی از پاکبانا‌ن
ماجرای دزدی واکسن پاکبانان از سوی برخی مدیران شهری آبادان از سوی شکرالله سلمان زاده رئیس دانشگاه علوم پزشکی آبادان افشا شد.
وی با بیان اینکه تزریق واکسن بر اساس دستورالعمل ابلاغی وزارت بهداشت صورت می‌گیرد، گفت:” با توجه به اینکه پاکبان‌ها یکی از اولویت‌های تزریق واکسن کرونا بودند و طبق فهرستی که از سوی مدیران شهرداری آبادان به مرکز بهداشت ارسال شده، افراد واکسن کووید ۱۹ را دریافت کرده‌اند.اما در این میان تعدادی از مدیران شهرداری و اعضای شورای شهر آبادان واکسن را دریافت کرده‌اند.” سلمان زاده ادامه داد:” با توجه به اینکه مدیران شهرداری و اعضای شورای شهر آبادان، ماسک بر چهره داشتند، شناسایی آنان برای همکاران ما هنگام تزریق واکسن امکان پذیر نبود اما نامشان در فهرست ارسالی از سوی شهرداری قرار دارد.”

توجیه یک تخلف
محمودرضا شیرازی شهردار آبادان پس از رسانه‌ای شدن ماجرای تزریق واکسن سهم پاکبانان به خود و برخی از مدیران دیگر این شهر، تخلف صورت گرفته را اینگونه توجیه کرد:” برخی پاکبانان از تزریق واکسن نگران بودند و از بنده و امام جمعه شهرستان آبادان که در مراسم حاضر بودیم خواستند قبل از آنها این واکسن را دریافت کنیم.”
شهردار اهواز هم مشابه همین ماجرا را برای توجیه اقدام خود بیان کرد و اعتماد‌سازی پاکبانان بری تزریق واکسن را دلیل تزریق واکسن کرونا به خود و چند تن دیگر از مدیران شهری اعلام کرد.

عزل ناظران برنامه ایمن‌سازی و دستور پیگیری قضائی
پس از این ماجرا سعید نمکی وزیر بهداشت در نامه‌ای به رئیس دانشکده علوم پزشکی آبادان، دستور عزل فوری معاون بهداشتی و مدیران ناظر بر اجرای برنامه ایمن‌سازی را صادر کرد.
حمید مرادی پور دادستان آبادان هم از ورود دستگاه قضائی درباره سوءاستفاده از سهمیه واکسن کرونای پاکبانان از سوی برخی مدیران شهرداری آبادان خبر داد. دادستان آبادان با بیان اینکه پس از بررسی دقیق چنانچه روشن شود که هر شخص حقیقی یا حقوقی از موقعیت شغلی‌ سوءاستفاده کرده و به جای پاکبان واکسن کرونا دریافت کرده قطعا با برخورد قانونی مواجه خواهد شد، افزود: “چنانچه افراد دیگری در ارتباط با تزریق واکسن کرونا تبانی‌ کرده باشند دستگاه قضائی در راستای حقوق عامه با آن افراد برخورد لازم را انجام می‌دهد.”
وی با بیان اینکه سلامت مردم خط قرمز دستگاه قضائی است و قطعا این موضوع توسط دستگاه قضائی با قاطعیت پیگیری می‌شود، تصریح کرد: “اگر مشخص شود در رسیدگی به این موضوع شبه قضائی دیگری وجود دارد موضوع در راستای حقوق عامه و حفظ سلامت مردم و حقوق پاکبانان به مراجع دیگر قضائی ارجاع خواهد شد.”

تخلفی قانونی و اخلاقی
دکتر حسینی وکیل دادگستری و مدرس دانشگاه درباره پیگرد قضائی تخلف صورت گرفته در تزریق واکسن سهمیه پاکبانان به مدیران شهری در گفتگو با «حامی عدالت» می‌گوید: “با توجه به اینکه مصوبات ستاد ملی مقابله با کرونا حکم قانون دارد و باید اجرایی شود، تزریق سهمیه واکسن پاکبانان به مدیران شهری، تخلف محسوب می‌شود.” از نگاه این کارشناس حقوقی در عین حال این ماجرا بیشتر از زاویه آثار و تبعات اجتماعی و بحث‌های اعتماد‌سازی در جامعه قابل بحث است تا ابعاد حقوقی.

جرم جعل عنوان
دکتر نعمت احمدی وکیل پایه یک دادگستری اما با تاکید بر خدشه دار شدن سرمایه اعتماد اجتماعی در حادثه تزریق واکسن سهمیه پاکبانان به مدیران در چند نقطه از کشور به «حامی عدالت» می‌گوید:” مصوبات ستاد ملی مقابله با کرونا جنبه قانونی دارد بنابراین وقتی مصوب می‌شود که گروه‌های هدف و اولویت‌های تزریق واکسن چه کسانی هستند، این موضوع جنبه قانون دارد و باید طبق همین مصوبه عمل شود. بنابراین تزریق واکسن به افرادی خارج از اولویت‌های تعیین شده توسط این ستاد تخلف یا قصور محسوب می‌شود. اما نکته بعدی که از این موضوع هم مهمتر است، این است که این افراد به عنوان کرده‌اند جعل عنوان کرده اند.” وی با بیان اینکه همیشه جعل عنوان از پایین به بالاست و افراد دارای سمت‌های پایین برای خودشان یک شخصیت کاذبی درست می‌کنند، می‌افزاید:” اما این جا با افرادی مواجه‌ایم که برای اینکه از شرایط موجود سوء استفاده داشته باشند، جعل عنوان کرده و خود را پایین‌تر از جایگاهی که داشته‌اند، جا زدند تا بتوانند واکسن سهم پاکبانان را دریافت کنند. بنابراین این تخلف از منظر جعل عنوان قابلیت تعقیب قضائی دارد.” احمدی در پاسخ به این سوال که آیا باید این مدیران متخلف مجازات شوند و یا مجریان و ناظران بر سیستم ایمن‌سازی و تزریق واکسن کرونا؟ پاسخ می‌دهد:” یک جرم عناوین، شرکا و معاونینی دارد، عامل و عامد دارد. در اینجا افرادی که جعل عنوان کرده اند، خب اینها جاعل هستند. کسانی که دانسته به این افراد کمک کرده‌اند به عنوان معاونین و بعضا شرکای جرم محسوب می‌شوند. البته باید دید نقششان در وقوع جرم چقدر است. این افراد اگر به عنوان شریک جرم محسوب شوند، به اندازه فاعل جرم مجازات می‌شوند اما اگر در حد تسهیل و مساعدت در وقوع جرم اقدام کرده باشند، به عنوان معاون جرم محسوب می‌شوند.”
به گفته احمدی طبق قانون مجازات اسلامی مجازات جعل عنوان و معاونت یا شراکت در جرم مشخص است.

از دست رفتن سرمایه‌های اجتماعی و خدشه به اعتماد عمومی
این وکیل پایه یک دادگستری با تاکید بر اینکه در کنار جرم رخ داده در این جریان با خدشه دار شدن اعتماد عمومی مواجهیم، می‌افزاید:” در حال حاضر میزان واکسنی که وارد شده میزان واکسنی که توزیع شده و میزان واکسنی که تزریق شده همه مشخص است اما یک اختلاف فاحشی در بین این عدد‌ها وجود دارد و این اختلاف بین واکسن وارد شده با واکسن توزیع و تزریق شده این شبهه را ایجاد می‌کند که بخشی از این واکسنها از چنین مسیرهایی از سیستم واکسناسیون طبق مصوبه ستاد ملی مقابله با کرونا خارج شده و از بازار آزاد و ناصر خسرو سر در آورده باشد. “
احمدی با تاکید بر اینکه در ماجرای دریاتف سهمیه واکسن پاکبانان و غسالان از سوی برخی مدیران شهری شاهد آن هستیم که اعتماد عمومی خدشه دار شده، جعل عنوان صورت گرفته و مصوبات ستاد ملی کرونا زیر پا گذاشته شده است، تصریح می‌کند:”از سوی دیگر وقتی شهردار به عنوان نماینده مردم در طول این مسئله گستاخانه قانون را زیر پا بگذارد، در مسائل دیگر چطور برخورد خواهد کرد؟ این نشان می‌دهد که زیر پا گذاشتن قانون و ارتکاب جرم برای این افراد ساده است.” این وکیل دادگستری با اشاره به خلاء موجود در ساختار ایمن‌سازی با تزریق واکسن کرونا می‌افزاید:” این احتمال وجود دارد که چنین تخلفی در نقاط دیگر کشور نیز اتفاق افتاده باشد.همچنان که در اهواز، آبادان و علی‌آبادکتول این ماجرا و رسانه‌ای و افشا شد اما در جاهای دیگر این افشاگری صورت نگرفته باشد.” حالا با توجه به محدودیت‌های تهیه واکسن شاید دیگر واکسنی برای تزریق به پاکبانان و غسالهایی که سهمیه واکسنشان به مدیران تزریق شده وجود نداشته باشد و شاید این کارگران شریف و زحمتکش مجبور شوند به سراغ واکسنهای وارداتی بخش خصوصی بروند و برای واکسن زدن پولش را بپردازند!

مطالعه بیشتر بستن