اساتید در کنار حقوق، اخلاق را هم آموزش بدهند

محمد مهدی تقی زاده: دکتر محمدحسین حجاریان را به عنوان پدر علم حقوق استان لرستان می‌شناسند. این وکیل پایه یک دادگستری از دهه‌ها قبل مشغول ترویج علم حقوق در این استان مرزی بوده است. اندوخته و خاطرات زیادی دارد و می‌توان با وی ساعت‌ها به گفتگو نشست. در ادامه صحبت مختصر ما را با وی می‌خوانید.

جناب دکتر شما از چه سالی وارد حرفه‌ی وکالت شده اید؟
من سال ۱۳۳۸ وارد حرفه وکالت شدم که تا امروز ۶۲ سال می‌شود. آن زمان استان لرستان وکیل نداشت و من به عنوان اولین وکیل در استان لرستان و به خدمت برای هم استانی هایم مشغول شدم.
در این ۶ دهه وکالت، بی‌شک خاطرات تلخ و شیرین بسیاری دارید؛ می‌شود یکی از خاطره انگیزترین ها را برایمان بیان کنید؟
بله، یکی از پروندهایی که خیلی برایم خاطره انگیز است پرونده پیرمرد بیچاره‌ای بود که شخص کلاهبرداری با کلک اموال آن پیرمرد را غصب و خودش را هم به زندان انداخته بود. من کلاهبرداری آن غاصب را ثابت کردم و به زندان انداختمش و آزادی آن پیرمرد بی‌گناه و پس گرفتن اموالش از بهترین لحظات وکالتم بود.

برادر کوچک‌تر شما دکتر محمدحسن حجاریان نیز از چهره‌های مطرح حقوقی و از پیشکسوتان حرفه‌ی وکالت می‌باشند، آیا ایشان تحت تأثیر شما وارد این رشته و شغل شدند؟
بله ایشان در اول علاقه به معلمی داشتند اما در بدو ورود به دانشگاه از من نظر خواستند و من توصیه کردم که ایشان هم رشته حقوق را بخوانند و به شغل وکالت مشغول شوند که خداروشکر بعد از پایان تحصیلات کارشناسی کارآموز خودم شدند و تا الان بیش از ۵۰سال از وکیل شدنشان می‌گذرد؛ البته ما خیلی وقت هست که دیگر وکالت نمی‌کنیم و راه را برای جوان‌ها باز گذاشتیم.

مقایسه وکالت زمان حال را با دوره‌ای که خودتان آغاز نمودید چگونه ارزیابی می‌کنید؟
شرایط الان خیلی نسبت به آن زمان‌ها تغییر کرده است؛ آن زمان‌ها فقط من وکیل بودم در استان و تا چندین سال وکیل دیگری در استان نبود و آن زمان اکثر جاده‌ها خاکی و راه‌های ارتباطی سخت و پر از دست انداز بود اما الان با گسترش جاده‌ها و ایجاد تکنولوژی وکلا خیلی راحت‌تر شدند و با زمان وکالت ما قابل قیاس نیست.

آینده حقوق را در استان لرستان را چگونه پیش‌بینی می‌کنید؟
من آینده‌ی فوق درخشانی برای این رشته در استان می‌بینم، در این سال‌ها شاگردان فراوانی تربیت کرده‌ام که خدا را شاکرم که خیلی‌ها را در مناصب بالای دولتی یا آموزشی و وکالتی می‌بینم به صورتی که ده‌ها نفر از آن‌ها الان جزء مدیران ارشد کشوری هستند. از جمله دستگاه‌های دولتی و قضائی و خیلی‌های دیگر عضو هیئت علمی دانشگاه‌های مطرح کشور و حتی خارج کشور هستند و یا از وکلای برجسته‌ی کانون و مرکز وکلای دادگستری در سراسر کشور هستند. من توصیه‌ای که به ایشان دارم این است که همیشه خدا را مدنظر داشته باشند و هیچ زمانی خداوند را فراموش نکنند و گول پول را نخورند. به خصوص وکلا فقط پرونده‌هایی را قبول کنند که اطمینان خاطر دارند که حق دارند نه اینکه برای پول حق شخصی را پایمال کنند و خدایی نکرده با دفاع یک وکیل، حق داری بی‌حق بشود؛ در آخرت این شما هستید که شکست خواهید خورد و پیش خداوند شرمنده می‌شوید.

در مورد تاسیس دانشکده‌ی حقوق استان لرستان می‌شود توضیحی بفرمایید.
من سال ۱۳۶۰فارغ التحصیل دکترای حقوق دانشگاه تهران شدم که آنجا به خاطر رتبه و معدلم پیشنهاد جذبم را به عنوان مدرس و هئیت علمی دانشگاه تهران دادند که بنده نپذیرفتم و گفتم به استان و مردمم مدیونم باید دینم را ادا کنم و اگر علمی دارم در اختیار مردم استانم قرار بدهم. آن سال پیگیر تاسیس دانشکده حقوق شدم که اعلام کردند برای تاسیس دانشکده نیازمند مکان می‌باشد که گفتم خانه‌ای دارم که وقف دانشکده می‌کنم. عرض کردند خانه نمی‌شود که بنده گفتم یک ساختمان چند طبقه هست مربوط به صندوق قرض‌الحسنه که طبقات فوقانیش را می‌توانم تجهیز کنم که قبول کردند و اولین دانشکده حقوق را در استان لرستان تأسیس کردیم. تا الان هزاران نفر از همین دانشکده حقوق فارغ‌التحصیل شده‌اند.

به عنوان سخن پایانی اگر موضوعی باقی مانده بفرمایید.
من در تاریکی نشسته‌ام و روشنایی شاگردان تربیت کرده‌ام را می‌بینم. خدا را شکر از همگی راضی هستم اما توصیه‌ای که دارم این است که اساتید در تعلیماتی که می‌دهند به جز دروس حقوقی درس اخلاق را هم یاد بدهند و به این امر دقت ویژه‌ای داشته باشند. قضاوت و وکالت تنها شغل نیستند بلکه اخلاق و تقوا مهم‌ترین دست آورد حقوق است.
در اول صحبتم هم عرض کردم خدا را فراموش نکنند که خدا همه جا شاهد و ناظر بر ما است و آن دو فرشته که خداوند ناظر بر اعمال ما کرده است هر آنچه که هست حتی تصوراتی که در ذهنمان می‌آید را می‌نویسند و در آن دنیا باید جوابگو باشیم.

مطالعه بیشتر بستن