تیترهای مهم

تحول با رئیس جدید دستگاه قضا به سرانجام می رسد

حامی عدالت در گفتگو با الهام آزاد، محمد جهانتیغ، علی نجفی توانا و محمد حسین شاملو انتصاب حجت الاسلام محسنی اژه ای را مورد واکاوی قرار داده است

ادامه از صفحه قبل:

این حقوقدان می‌گوید:«یکی از مواردی که باید در دوره جدید ریاست قوه قضائیه مورد توجه قرار بگیرد استمرار حرکتی است که آیت الله رئیسی در زمان ریاست شان بر قوه قضائیه آغاز کردند و بحث سند تحول قضائی باید ادامه و حتی گسترش یابد و این مسئله می‌تواند در استقرار عدالت راهگشا باشد.»


رئیس جدید قوه باید مسیر اجرای سند تحول را ادامه دهد
دکتر علی نجفی توانا وکیل دادگستری و استاد دانشگاه در رابطه با انتظارات جامعه حقوقی از رئیس جدید قوه قضائیه می‌گوید:« قوه‌قضائیه قلب تپنده یک نظام کشورداری در جهان است. در هر کشوری اگر قوه قضائیه به وظیفه اجرای عدالت و دادخواهی به درستی عمل کند، قطعاً سایر ارکان حکومتی هم ساماندهی خواهند شد و یا نابسامانی هایشان به حداقل خواهد رسید. زیرا قانون شاقول و ابزار سنجش اجرای عدالت است و اگر درست مورد استفاده قرار بگیرد جامعه از مشکلات و چالش‌هایی مانند فساد و تبعیض فقر رهایی خواهد یافت.»
وی با تاکید بر اینکه لازم است در قوه قضائیه از یک برنامه منسجم و دارای هدف و ساختار مشخص و برنامه محور بر برخوردار باشیم می‌افزاید:«ریاست قوه قضائیه علاوه بر حسن نیت و سعی در اجرای وظیفه باید با علوم جدید و وظایف قوه و شناخت داشته باشد و با طی سلسله مراتب مدیریتی در نظام قضائی سعی در اصلاح و تکمیل مدیریت‌های گذشته داشته باشد. در غیر این صورت اقدامات رئیس قوه نه به نفع ملت نه در جهت اصلاح نظام و نه اجرای عدالت خواهد بود.»
وی با اشاره به دوران ریاست آقای رئیسی در قوه قضائیه می‌افزاید:«با شناختی که ما از آقای رئیسی داشتیم و حضور ایشان در دانشگاه، فعال بودن به عنوان مدیر سطح بالای قوه قضائیه و سوابق قضائی با آمدن ایشان در جایگاه ریاست قوه قضائیه، ایشان مسائلی را مطرح کردند که برای کشور ایجاد امید کرد و ما احساس کردیم با بیان این برنامه آقای رئیسی در صدد اصلاح امور در خواهد آمد. سند تحول قضائی و برخوردهایی که با مدیران سطح بالا در برخی نهادها داشتند، این امید را برای جامعه حقوقی ایجاد کرد که اوضاع به سامان برسد.
گرایش ایشان به گفتمان علمی و نظام مدیریتی جدید، تحول گرا و تجددخواه این امید را ایجاد کرد که قدمهایی هم برداشته شد است. اما این قدم‌ها باید با برنامه‌ریزی در کوتاه میان و بلندمدت جنبه اجرایی پیدا می‌کرد که زمینه آن به چند جهت فراهم نشد.»
از نگاه نجفی توانا برنامه جدید نیاز به مدیر جدید فکر جدید داشت و از سوی دیگر ایشان فرصت لازم را پیدا نکردند. این وکیل دادگستری با تاکید بر اینکه حضور آقای رئیسی در قوه قضائیه توقع مردم را بالا برده است، می‌افزاید: «مدیریت در کشور ما نظام‌مند نیست و قائم به فرد است. هر کسی می‌آید سلیقه‌ای عمل می‌کند. من معتقدم گفتمان آقای رئیسی و برنامه‌های اعلامی ایشان توقعی را در مردم، حقوقدانان و مسئولین در داخل و خارج از کشور ایجاد کرده است. مبارزه با فساد، قضاوت بدون تبعیض، مدیریت برنامه محور و حمایت از قانون گرایی اهم برنامه‌های ایشان بود. البته انتقاداتی هم وارد است اما با توجه به برنامه‌های اعلام شده از سوی ایشان توقع بزرگی به وجود آمده است و رئیس بعدی قوه باید از نظر توانمندی یا در حد ایشان و یا بسیار توانمندتر از ایشان باشد تا بتواند با نگاهی نو به ساختار جدید، سازمان جدید و مدیریت جدید قوه قضائیه را دچار تحول کند.»
نجفی توانا با بیان اینکه قوه قضائیه از لحاظ علمی و عملی دچار سکون و رکود است، تصریح می‌کند: «به نظر من مدیر بعدی باید اولا برنامه خاصی را که متضمن اصول و اهداف مشخص است، بیان کند، مدیرانی که توان همراهی و اجرای این برنامه‌ها را داشته باشند انتخاب و در نوسازی پرسنل قضائی و اداری اقدام کند. نظارت درون سازمانی را به حدی قوی کند و از این نظارت ریشه‌های سطحی، اداری و مدیریتی را به سوی یک وزارت علمی عملی تخصصی قضائی هدایت کند.»
این استاد دانشگاه با تاکید بر لزوم رعایت استقلال قاضی در قوه قضائیه می‌افزاید: «قاضی باید از قانون اطاعت کند و از حقوق و امتیازاتش توسط قانون تعیین شود. در کنار این باید‌ها و نباید‌ها باید در بحث نظارت فرا واحدی در سطح عالی مدیریت جامعه، لازم است یک نهاد نظارتی غیر جناحی و تخصصی وجود داشته باشد که بر نظارت واحدها هم نظارت عالیه داشته باشد.»
نجفی توانا تاکید می‌کند: «مهمترین توصیه من به مدیر جدید قوه قضائیه، جداکردن سیاست از قضاوت است. اگر قضاوت سیاسی شود آن قضاوت دیگر منطبق با قانون نخواهد بود.»
از نگاه این حقوقدان برای اجرای آنچه که گفته شد، قطعاً به ساز و کار نیاز است. این سازوکار در درجه اول استقلال قوه، تصویب قوانین مورد نیاز و پاسخگو، بازآموزی مرتب قضائی، انتخاب قاضی بر اساس معیارهای روانشناختی، استفاده از آموزش‌های مستمر، استفاده از کنشگران معین مانند وکلا و پذیرش استقلال وکلا را باید در نظر بگیرد. نجفی توانا می‌افزاید:«در مجموع باید یک بار دیگر برای ستون قضائی برنامه نوشته و قوانین را آماده کنیم و سیستم نظارتی و آموزشی را تقویت کنیم در غیر این صورت سیستم قضائی پاسخگو و توانمند نخواهد بود و نمی‌تواند عدالت قضائی را اجرا کند مگر اینکه خودش را به ساز و کارهای جدید مسلح کند.»
به باور این مدرس دانشگاه ما باید در نظام مدیریت کشور به جای اینکه فرد محور باشیم نظام محور و سازمان محور باشیم. یعنی بتوانیم سازمان قضای کشور و قوه قضائیه را به صورت یک نظام اداره کنیم و مدیریت افراد بیشتر جنبه هماهنگی‌کننده داشته باشد و رئیس قوه بیشتر به مدیریت کلان بپردازد و اگر قانون باشد سازمان کار خودش را خواهد کرد. همانطور که در اکثر کشورهای دنیا همین ساز و کار انجام می‌شود و سیستم قضائی در چهارچوب قانون تشکیلات و قضات و کار خودشان را انجام میدهند. ما هم باید از فردگرایی خارج شده و به سازمان و نظام مند کردن امور وارد شویم. »
به باور نجفی توانا ریاست قوه قضائیه باید از بدنه قوه قضائیه باشد و جناحی نباشد. همچنین برنامه محور باشد و سعی کنند به مسائل جزئی نکرده و سیاسی عمل نکند و در نهایت اینکه سعی کند در مدت ۵ سال یا ده سالی که در راس این قوه قرار دارد، قوانینی را به تصویب رساند که بتوانند به صورت خودکار این قوه را بچرخاند و مدیری که در راس قوه قرار می‌گیرد یک نظارت عالیه داشته باشد.
نجفی توانا در پاسخ به این سوال «حامی عدالت» که با عنایت به صحبت‌های مقام معظم رهبری در دیدار با مدیران قضائی در رابطه با تاکید ایشان بر ادامه مسیر آیت الله رئیسی و سند تحول قضائی در دوره جدید قوه قضائیه آیا این مطالبه می‌تواند همان برنامه محوری و نظام مند بودن این قوه را تضمین کند؟ می‌گوید: «مقام اول تعیین‌کننده در کشورمان مقام رهبری هستند و توصیه‌هایی که ایشان بیان می‌کنند در حقیقت جنبه راهبردی دارد. اما این توصیه‌ها و دستورات باید در چارچوب قانون در مجلس تصویب شود و شیوه‌های اجرایی آن نیز تعیین شود. صحبت‌های رهبری مطلب درستی است. قطعاً رئیس جدید قوه وقتی به گردونه و چرخه مدیریت قوه قضائیه وارد می‌شود باید در جهت اجرای سند تحول عمل کند و نباید به صورت سلیقه‌ای عمل شود. شخصی که به حوزه مدیریت قوه قضائیه ورود می‌کند اولین کاری که باید انجام بدهد این است که برای اجرایی کردن سند تحول آنرا در چهارچوب لوایح قانونی به مجلس ببرد و در بحث ساختار، تشریفات، پرسنل و سایر امور مورد نیاز قوه قضائیه، قوانین مربوطه را تصویب کند. در نهایت این قوانین به نوعی ساز و کار اجرای سند تحول قضائی و مدیریت عینی علمی منطقی بر فعالیت قوه قضائیه قرار بگیرد.

گسترش عدل در راس امور قرار گیرد
محمد جهانتیغ وکیل دادگستری و مدرس دانشگاه هم درباره انتظارات جامعه حقوقی از رئیس جدید قوه قضائیه به «حامی عدالت» می‌گوید: «انتظار داریم در این برهه از زمان قوه قضائیه تمام اهتمام خود را برای گسترش عدل و احیا حقوق عامه و آزادی‌های مشروع و نظارت بر اِعمال قانون که در شمار هدف‌های قوه قضائیه در قانون اساسی قرار گرفته، قرار دهد. این هدف یعنی گسترش عدل و نظارت بر حسن اجرای قوانین در فرامین مقام معظم رهبری به چشم میخورد و ایشان همواره تاکید داشتند که گسترش عدل باید در رأس برنامه‌های قوه قضائیه قرار گیرد که در نتیجه نظارت و اجرا ی عدالت، این امر موجب جلب اعتماد مردم و دلگرمی عموم شهروندان به قوه قضائیه میشود.»
وی در عین حال می‌افزاید: «انتظار می‌رود که رابطه رئیس دستگاه قضا با کانون وکلا و مرکز امور مشاوران و وکلا و کارشناسان نیز در این دوره به بالاترین سطح خود برسد و از نظر اندیشمندان و صاحبان فکر و قلم به ویژه وکلا، در راستای حذف اطاله دادرسی و پیشبرد قوه قضائیه هوشمند و در راستای تحقق اهداف قانون اساسی مورد استفاده قرار گیرد. طوری که وکیل دادگستری به عنوان بیش از گذشته خود. ا عضوی از پیکره احراز حق و اجرای عدالت ببیند. این مهم زمانی محقق میشود که بخش نامه و دستور عمل‌ها و رهنمود‌ها ریاست قوه نیز حول همین محور باشد.»
از نگاه این وکیل دادگستری با توجه به سوابق مدیریتی و اجرایی حجت الاسلام اژه‌ای و شناختی که از ایشان در بین جامعه حقوقی وجود دارد، به طور یقین می‌توانند قوه را در مسیر درستی که از زمان آیت الله رئیسی آغاز شد قرار دهند.

 

مطالعه بیشتر بستن