تیترهای مهم

تحول با رئیس جدید دستگاه قضا به سرانجام می رسد

حامی عدالت در گفتگو با الهام آزاد، محمد جهانتیغ، علی نجفی توانا و محمد حسین شاملو انتصاب حجت الاسلام محسنی اژه ای را مورد واکاوی قرار داده است

بیمه، پشتوانه‌ای برای کاوشگران اصالت

لیلاجعفری : بیمه، پشتوانه‌ای که تامینی بر آینده و روزهای سالخوردگی است، نصیب تمام ایرانیان می‌شود؟ بسیاری از مردم که امروز بیمه نبوده و از مزایای آن بی‌بهره هستند، ممکن است این پرسش را از دولتمردان داشته باشند. در این بین افرادی که در مشاغلی مانند باستان‌شناسی مشغول به کار هستند که به طور معمول در استخدام دائم کارفرمایی به سر نمی‌برند، یکی از اهداف مورد نظر در گزارش پیش رو هستند. این مشکل در بسیاری از مشاغل مانند نویسندگان و هنرمندان، خبرنگاران و پدیدآورندگان و پژوهشگران نیز صادق بود تا این که در سال ۱۳۸۳ با بنیان‌گذاری صندوق هنر، بیمه و سوابق کاری اهالی فرهنگ و هنر و رسانه سر و سامان پیدا کرد.

باستان‌شناسان همواره در بالانگه داشتن پرچم اصالت و پیشینه سرزمین خود، قدم بزرگی را در راستای فرهنگ کشور برمی‌دارند، در حالی که به دلیل حضور خود در مناطق کاوش و نوع شغلی که دارند، به طور معمول قادر به استخدام دائمی در سازمان یا مراکز خاص خود نیستند. همین امر موجب شده تا این افراد که تنها چند ماهی از سال را در گروه‌های مختلف کاوش به کار مشغول هستند، بدون داشتن بیمه و استفاده از مزایای آن به سر ببرند. برخی از این افراد به دلیل علاقه به پیشه خود، حتی تا سال‌های سالخورگی نیز به کاوش می‌پردازند، در حالی که تحت پوشش بیمه‌ای قرار نمی‌گیرند. این قشر از شهروندان ایرانی، چگونه می‌توانند از مزایای بیمه بهره‌مند شده و آنان نیز مانند دیگر اقشار شاغل در جامعه از این پشتوانه در دوران سالخوردگی و بازنشستگی بهره‌مند شوند؟
دکتر حسین عسکری راد، در این گزارش به موارد حقوقی لازم در این‌ باره پاسخ داده و باستان‌شناسان پیشکسوت به طرح مشکل پرداخته‌اند. نامه‌ای که درد دل بسیاری از کاوشگران این رشته محسوب شده و خطاب به مسئول مربوطه است، ضمیمه این گزارش خواهد بود. بیمه، حقوق شهروندی محسوب می‌شود؟ شغل‌هایی مانند باستان‌شناسان که در یک اداره و مرکز خاصی به طور ثابت استخدام نیستند، از حمایت قانونی در رابطه با بیمه و داشتن سوابق کاری برخوردار هستند؟ افرادی با شغل‌هایی مانند باستان‌شناسی که انجمن صنفی نیز ندارند، بهتر است از چه طریقی پیش بروند تا بتوانند بیمه را در حرفه خود به جریان بیندازند؟ پاسخ به این پرسش‌ها از جمله مواردی است که در گزارش پیش رو مورد توجه قرار گرفته است. «حامی عدالت» خرسند است که می‌تواند با تریبون آزاد خود به طرح مشکلات هم‌میهنان پرداخته و در پیدا شدن راه‌حل لازم کمک‌رسان مردم باشد.
بیمه چیست؟ در دانشنامه آزاد تعریفی برای بیمه و معادل انگلیسی آن یعنی Insurance در نظر گرفته شده است که عینا می‌آوریم: «بیمه عبارت است از قراردادی که به موجب آن یک طرف (بیمه‌گر) تعهد می‌کند به موجب قانون در ازای پرداخت وجه یا وجوهی از طرف دیگر (بیمه‌گذار) در صورت وقوع یا بروز حادثه، خسارت وارده بر او را جبران نموده یا وجه معینی را بپردازد. متعهد را بیمه‌گر، طرف تعهد را بیمه‌گذار و وجهی را که بیمه‌گذار به بیمه‌گر می‌پردازد حق بیمه و آنچه را که بیمه می‌شود موضوع بیمه می‌نامند.»
بنا بر این تعریف توضیح داده شده است که بیمه سازوکاری است که طی آن یک بیمه‌گر، بنا به ملاحظاتی تعهد می‌کند که زیان احتمالی یک بیمه‌گذار را در صورت وقوع یک حادثه در یک دوره زمانی خاص، جبران نماید یا خدمات مشخصی را به وی ارائه دهد؛ بنابراین، بیمه یکی از روش‌های مقابله با ریسک طی یک قرارداد بیمه، ریسک مشخصی از یک طرف قرارداد (که بیمه‌گذار نامیده می‌شود) به طرف دیگر (که بیمه گر نامیده می‌شود) منتقل می‌گردد. بنا به تعریف، بیمه‌گر شخصی حقوقی است که در مقابل دریافت حق بیمه از بیمه‌گذار، جبران خسارت یا پرداخت مبلغ مشخصی را در صورت بروز حادثه تعهد می‌کند. در مقابل، بیمه‌گذار شخصی حقیقی یا حقوقی است که با پرداخت حق بیمه، جان، مال یا مسئولیت خود یا دیگری را تحت پوشش بیمه قرار می‌دهد.

ضرورت بیمه از نگاه استادان
اهمیت موضوع بیمه در این قشر از کشور وقتی بهتر مشخص می‌شود که نقطه‌نظرات پیشکسوتان این عرصه را جویا شویم.
دکتر محمد مرتضایی مدیر گروه اسلامی پژوهشکده باستان شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری در ارتباط با بیمه باستان‌شناسان و کاوشگران پیشنهاداتی ارائه می‌دهد. این استاد دانشگاه و باستان‌شناس باتجربه، با ارائه آماری در این باره می‌گوید: « توجه به آمار و ارقام در این زمینه اهمیت موضوع را به خوبی نشان می‌دهد. در کشور حدود سی مرکز دانشگاهی به تربیت نیروی انسانی در حوزه باستان‌شناسی می‌پردازند و سالانه در حدود بیش از صد دانشجو در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکتری در این حوزه فارغ التحصیل می‌شوند.»
وی ادامه می‌دهد: «در خوشبینانه‌ترین وضعیت، حدود ده درصد این فارغ‌التحصیلان جذب دستگاه‌های اداری و اجرایی کشور می‌شوند و بقیه عملا بی‌کار و یا وارد کارهایی می‌شوند که هیج سنخیتی با مدرکی که اخذ کرده‌اند ندارد. لذا دولت باید یک چتر پوششی برای این فارغ التحصیلان ایجاد کند تا بتوانند با بهره‌گیری از آن، و تا زمانی که در جایی جذب و استخدام شوند، سوابق کاری خود را محفوظ نگه دارند.»
وی خاطرنشان می‌کند: «طرح بیمه باستان‌شناسان می‌تواند در این زمینه راه‌کاری مقطعی باشد و لزوم پرداختن به آن بسیار لازم و ضروری است.»

بیمه «بانام» را جایگزین بیمه «بی‌نام» کنید
دکتر مرتضی حصاری سرپرست پژوهشکده باستان‌شناسی، در رابطه با بیمه باستان‌شناسان نکته اساسی و ریشه کار را در نوع بیمه موقت آنان در هنگام کاوش و بی‌نام بودن آن‌ها می‌داند. این باستان‌شناس و استاد دانشگاه در این‌باره می‌گوید: «امروزه بسیاری از مشاغل به گونه‌ای است که افراد با وجود اشتغال در آن‌ها در استخدام کارفرما قرار ندارند. ممکن است این افراد مانند باستان‌شناسان، تنها چند ماهی از سال را در پروژه‌ای مشغول به کار باشند در حالی که این افراد نیز مانند شاغلان در مشاغل دیگر، نیاز به حمایت از سوی بیمه دارند.»
وی خاطرنشان می‌کند: «شاید نکته مهم درباره بیمه باستان‌شناسان، در نظر گرفتن بیمه‌ی «بانام» باشد. در حفاری و کاوش، مدیر گروه به عنوان کارفرما موظف است کاوشگران گروه خود را بیمه مخاطرات و حوادث احتمالی کند. بیمه این افراد را بدون درنظر گرفتن نام آنان مورد حمایت قرار می‌دهد و از این رو نامی از کاوشگران باستان‌شناس برده نمی‌شود. به طور مثال اگر ده کاوشگر در گروهی مشغول به کار شوند، مدیر گروه موظف است تنها تعداد آنان را به بیمه معرفی کند و بنا بر مفاد قرارداد، بین کارفرما و شرکت بیمه، نامی از کاوشگران برده نمی‌شود. همین امر موجب شده تا سابقه‌ای نیز برای این افراد در نظر گرفته نشود و مدرکی دال بر سابقه بیمه‌شان وجود نداشته باشد.»
دکتر حصاری یادآور می‌شود: «متاسفانه باستان‌شناسان سال‌هاست که کاوش انجام می‌دهند بی‌آن که سابقه‌ای برای کار آنان لحاظ شود و بهره‌ای از بیمه داشته باشند. این نکته موجب نگرانی بسیاری از باستان‌شناسان و کاوشگران کشور شده و باعث می‌شود تا بسیاری از آنان آینده خود را مبهم و بدون حمایت معیشتی ببیند؛ در صورتی که باستان‌شناس کارش به این شکل است و گناهی نکرده که همه روزه از سال را نمی‌تواند مشغول حفاری و کاوش باشد. من این را بارها در کاوش‌های بسیاری که داشته‌ام در بین اعضای گروه‌هایی که مدیریت کرده‌ام به چشم دیده‌ام.»
سرپرست پژوهشکده باستان‌شناسی خاطرنشان می‌کند: «شاید بهترین راه‌کار در این باره درنظر گرفتن بیمه بانام به جای بیمه بی‌نام باشد و در تمامی بیمه‌های مخاطرات کاوش اسم کاوشگران نیز وجود داشته و لحاظ شود. به این ترتیب کاوشگر می‌تواند برای خود سابقه بیمه داشته و مدیر گروه نیز موظف باشد تا بابت مدت زمان کاوش حق بیمه آنان را بپردازد. به طور مثال مدیر گروه که کارفرما نیز هست، برای دو ماهی که کاوشی در منطقه‌ای صورت می‌گیرد اعضای گروه را مورد حمایت بیمه و سابقه کار قرار دهد و پرداخت حق بیمه آنان را به عهده بگیرد. در این روش کاوشگر می‌تواند مابقی سال را که مشغول کار نیست به طور خویش‌فرما بیمه بوده و حق بیمه خود را خود، بپردازد و به این ترتیب از مزایای بیمه و بازنشستگی بهره ببرد.»

حقوق بیمه از نگاه حقوق‌دان و وکیل دادگستری
رسیدگی به مقوله بیمه نیاز به راهنمای آگاهی دارد که با دارا بودن تجربه و آگاهی‌های لازم راهنمای‌های سازنده‌ای داشته

مطالعه بیشتر بستن