هشدار دادستان به بانک‌ها؛ ربا ممنوع!

موضوع ریشه کن شدن ربا از جمله مواردی بوده که مراجع عظام تقلید بارها و بارها درباره آن صحبت کردند. در دیدار حجت الاسلام والمسلمین اژه‌ای با مراجع عظام تقلید نیز آیت‌الله سیدمحمدعلی علوی گرگانی دراینباره به ریاست قوه قضائیه گفت: انتظار داریم دستگاه قضا ربا را از جامعه حذف کند. به تازگی حجت‌الاسلام منتظری، دادستان کل کشور ضمن هشدار به بانک‌های کشور در خصوص هرگونه عملیات منجر به بروز “ربا” از تعقیب عاملان عملیات ربا در بانک‌ها خبر داده است.

رعایت اصول بانکداری اسلامی یکی از ضروریاتی است که برای رشد و تعالی اقتصادی باید مد نظر قرار گیرد. در کشور اسلامی قطعا باید بانکداری بدون ربا و اسلامی وجود داشته باشد تا به این ترتیب اعتماد مردم به سرمایه گذاری نیز افزایش یابد. موضوع ریشه کن شدن ربا از جمله مواردی بوده که مراجع عظام تقلید بارها و بارها درباره آن صحبت کردند.

درخواست فعالان اقتصادی
به اعتقاد فعالان اقتصادی عملکرد غیر قانونی بانکها و تخلفات آنها در عدم رعایت مقررات آمره پولی و بانکی، قوانین و مصوبات موجود بعنوان یکی از مهمترین موانع جهش تولید است. اجرای واقعی قوانین حوزه بانکداری اسلامی و جرم انگاری رفتار خلاف قانون مجریان مقررات آمره پولی وبانکی و نیز جلو گیری از پرداخت بهره علی الحساب بانک ها به کسانی که از تعطیلی و زیان فعالان اقتصادی وصنایع کشور نا عادلانه دارا و به ثروت افسانه ای دست پیداکرده اند، و جبران و تکمیل سرمایه گذاری های ناقص صورت پذیرفته بانک ها از محل رسیدگی به همین علی الحسابهای پرداختی به جهت تحقق جهش تولید از جمله درخواست های فعالان اقتصادی کشور با رئیس پیشین دستگاه قضایی کشور بوده است.
اهمیت این موضوع در دیدار ریاست جدید دستگاه قضایی با مراجع عظام تقلید نیز گوشزد شد. مراجع عظام تقلید در دیدار حجت الاسلام والمسلمین اژه ای انتقاداتی به نقش کم‌رنگ حوزه در دستگاه قضا،جلوگیری از اطاله دادرسی، کاهش مدت دادرسی و تشریفات رسیدگی به پرونده‌ها داشتند و در بخشی از این دیدار موضوع ریشه‌کن کردن ربا نیز مطرح شد.

تاکید مراجع عظام تقلید
آیت‌الله سیدمحمدعلی علوی گرگانی دراینباره به ریاست قوه قضائیه گفت: انتظار داریم دستگاه قضا ربا را از جامعه حذف کند .این مرجع تقلید افزود: متاسفانه ربا با اسامی مختلفی از جمله دیرکرد در جامعه وجود دارد و دستگاه قضایی باید با تمام توان در رفع این آسیب تلاش کند.آیت‌الله علوی گرگانی ضمن تاکید بر رفع هر چه سریع‌تر این مشکل خاطرنشان کرد: در روحیات رئیس جدید دستگاه قضا می‌بینیم که در حد توان این مشکل را بتواند رفع کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین محسنی اژه‌ای چندی قبل در جلسه شورای عالی قوه قضاییه رباخواری را گناه کبیره و جنگ با خدا خواند و گفت: میزان ربا‌خواری در کشور زیاد نیست اما همین میزانی که وجود دارد حقیقتا برخی‌ خانواده‌ها را به خاک سیاه نشانده و گرفتار کرده است.
رئیس قوه قضاییه با بیان اینکه هم ربا دادن و هم ربا گرفتن گناه است، به دادسراها و دادگاه‌ها تاکید کرد که اجازه ندهند ربا‌خواران با ترفندهای خاص در محاکم، حاکم شوند و گناه کبیره رباخواری در کشور ادامه یابد. اژه‌ای همچنین با اشاره به تفاوت نرخ سود بانک‌ها گفت: قراردادهای بانکی یکسان نیستند و بانک‎ها یکسان عمل نمی کنند و هر جا تخلف می‎کنند باید برخورد شود اما در صورت لزوم باید قوانین و مقررات هم اصلاح شوند.
رئیس دستگاه قضا با اشاره به تصمیمات و اقدامات دادستانی کل کشور و دیوان عالی کشور در برخورد با تخلف بانک‎ها در دریافت سود، بر لزوم تداوم جدی این روند با همکاری شورای فقهی بانک مرکزی تأکید کرد.

هشدار دادستان کل کشور
به دنبال این مهم حجت‌الاسلام جعفر منتظری، دادستان کل کشور با ارسال نامه‌ای به بانک‌های کشور ضمن هشدار در خصوص هرگونه عملیات منجر به بروز ربا در مؤسسات مالی، از تعقیب عاملان عملیات ربا در بانک‌ها خبر داد.
متن نامه که خطاب به مدیران عامل بانک‌های دولتی و غیردولتی و مؤسسات اعتباری غیربانکی آمده به این شرح است:
“حرمت ربا دادن یا گرفتن در شرع مقدس اسلام پس از شرک به خداوند متعال بزرگ‌ترین معصیت و در حد جنگ با ذات مقدس احدیت شمرده شده است. در نظام مقدس جمهوری اسلامی کوچک‌ترین مصداق آن نیز غیرقابل قبول و مستوجب تعقیب و برخورد با آن می‌باشد.
اعمال نظارت‌های دقیق مدیران و مسئولان محترم نظام پولی کشور و پیشگیری و برخورد جدی با این پدیده شوم و مذموم امری ضروری و غیرقابل اجتناب است و لذا ترتیبی اتخاذ فرمایید که بر اقدامات اعمالی بازدارنده تحقق این موضوع در عملیات آن مجموعه و نیز بخش‌های وابسته از قبیل شرکت‌های سرمایه‌گذار، شرکت‌های واسپاری و صرافی‌ها نظارت‌های لازم اعمال و ضمن استقرار نظامات لازم پیشگیرانه در صورت مواجهه با هرگونه عملیات منجر به بروز ربا نسبت به معرفی متخلفان به مراجع ذیصلاح قضایی اقدام نمایید.
بدیهی است مسئولیت نهایی با مدیران محترم بوده و انتظار می‌رود نهایت تلاش خویش را در راستای بازگشایی از کارکردهای زیرمجموعه تحت مدیریت خود اعمال فرمایید؛ هرگونه قصور در این ارتباط موجب اعمال پیگردهای قانونی خواهد بود.”

مطالعه بیشتر بستن

حقوق انسانی پناه‌جویان افغانستانی

این روزها همه می‌دانیم افغانستان دستخوش تحول شده است. افغانستانی که در دو دهه اخیر به‌واسطه داشتن دولت مرکزی، حداقلی از امنیت را تجربه کرده بود، حالا و با بازگشت طالبان به این کشور، دوباره غرق ماتم شده است و دنیا را با خود ماتم زده کرده است. آ‌ن‌طور که هیئت معاونت ملل متحد در افغانستان (یوناما) خبر داده، در سه ماهه اول سال میلادی جدید، تعداد تلفات غیرنظامیان ۲۹ درصد نسبت به دوره مشابه در ۱۲ ماه قبل افزایش یافته که ناشی از قدرت‌گرفتن مجدد طالبان است.

فضای مجازی با فیلم‌های مختلف حکایت از این دارد، تعداد زیادی از مردم این کشور به سوی مرزهای کشورهای همسایه حرکت کرده و تقاضای پناه جویی دارند. 
بر اساس گزارش جدید کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد، عقب‌نشینی نیروهای خارجی و گسترش نفوذ طالبان موجب آوارگی بیش از ۲۷۰ هزار افغانستانی از سال جدید میلادی به این طرف شده و مجموع آوارگان داخلی در افغانستان را به بیش از سه‌و نیم میلیون نفر رسانده است. این کمیساریا گزارش داده که این افراد به‌دلیل اجبار گروه‌های غیردولتی مسلح و خطرات ناشی از بمب‌های دست‌ساز از کشور خود خارج و در واقع آواره شده‌اند. بسیاری دیگر نیز ازبین‌رفتن حمایت‌های دولتی و درآمدهای خود ناشی از افزایش ناامنی را دلیل آوارگی‌شان عنوان می‌کنند.
سخنگوی کمیساریای عالی امور پناهندگان ملل متحد ضمن ابراز نگرانی از بروز موج‌های جدید آوارگی مردم افغانستان از کشورهای همسایه این کشور خواست تا همیاری انسانی کنند. از نظر اسناد حقوق‌بشری، پناهندگی حق هر انسانی است، به‌طوری‌که یک ماده از اعلامیه جهانى حقوق بشر (ماده ۱۴) به آن اختصاص یافته است. 
همچنین ماده ۱۲ اعلامیه حقوق بشر پناهنده را کسی می‌داند که «ترس موجه از تعقیب و آزار به علل مربوط به نژاد یا مذهب یا ملیت یا عضویت در بعضى گروه‌هاى اجتماعى یا داشتن عقاید سیاسى تحت شکنجه قرارگرفتن دارد و نمى‌تواند یا به علت ترس مذکور نمى‌خواهد به آن کشور بازگردد» و در ماده ۳۱ می‌گوید به‌خاطر ورود غیرقانونی حق مجازات آنها را ندارند و در ماده ۳۳ تصریح می‌کند که دولت‌ها حق منع یا اخراج یا بازگرداندن پناهنده را ندارند. البته پناه‌جویان هم علاوه ‌بر حقوق تکالیفی دارند و‌ نوعا حقوق خود را می‌دانند ولی تکالیف را نمی‌دانند. 
قطعا یکی از کشورهای مرتبط با مباحث پناه جویان افغانی، ایران است. در این مورد گزارشات متنوعی از عملکردهای صورت گرفته یا در حال اجرا منتشر شده است همانگونه که برخی از فعالان مدنی در این زمینه مطالبی را نگاشته و از مسئولان کشوری خواهان رعایت حقوق انسانی پناه جویان شده اند. 
به تازگی مدیرکل امور مرزی وزارت کشور ایران اعلام داشته که ایران فراتر از آنچه سازمان ملل اعلام کرده از منظر بشر دوستانه و حفظ کرامت انسانی و با نگاهی دینی و معنوی آوارگان از کشور افغانستان را اسکان داده است اما برخی کشور‌های همسایه افغانستان مرز‌های خود را به روی این افراد بسته و این را هم به صراحت اعلام کرده اند. 
حسین قاسمی تاکید کرده است: از قبل پیش‌بینی می‌کردیم که تحولات در کشور افغانستان منجر به حضور آوارگان این کشور به سمت مرز‌های ایران شود، این آمادگی را به استان‌های خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان و خراسان رضوی ابلاغ کردیم تا در قالب مدیریت بحران اماکنی را در نظر بگیرند تا اگر چنین افرادی مراجعه کردند آن‌ها را در همان اماکن مستقر کرده و بعد با دولت مرکزی افغانستان هماهنگ کرده و این افراد به موطن خودشان بازگشت داده شوند.
از دیگر رویدادهای مربوط به حقوق پناه جویان افغانی در روزهای اخیر این بوده که علیرغم تقاضای ۶ کشور اروپایی از اتحادیه اروپا برای موافقت با بازگشت دادن اجباری پناه جویان افغانی مقیم کشورهایشان، برخی از کشورهای اروپایی بازگشت دادن افغانی‌های پناه جو مقیم کشورشان به افغانستان را فعلا متوقف کردند تا شرایط صلح آمیز در این کشور حاکم شود. برخی کشورها چون کانادا نیز اعلام کرده‌اند تا سقف معینی پناه جوی افغانی را پذیرش می‌کنند. این امر مورد تاکید نهادهای فعال حقوق بشر بوده فلذا هر کشوری که توقف در بازگشت افغانیهای مقیم کشورش را اجرایی کرده مورد استقبال نهادهای فعال حقوق بشر نیز قرار گرفته است. هرچند باید گفت هنوز ابعاد تحولات آتی افغانستان روشن نیست. نیروهای طالبان از مردم می‌خواهند که کشور خود را ترک نکنند و نگران برخوردهای خشن نباشند اما نمونه‌هایی از موارد خشونت به ویژه نحوه برخورد با دختران و زنان ترس و واهمه گسترده‌ای را در برخی مناطق دامن زده است همانگونه که برخی منابع خبری غربی نیز این واهمه و ترس را مرتب یادآوری می‌کنند بی‌آنکه دولتهای غربی در قبال تحولات کنونی افغانستان مسئولیتی بر عهده بگیرند یا شفاف سازند که چه برنامه‌ای را بین خود تصویب کرده‌اند که به ناگهان همه از این کشور خارج میشوند بی‌آنکه برایشان مهم باشد که چه اتفاقی در این کشور روی خواهد داد یا چرا سالها به این کشور لشکر کشی کرده‌اند و حالا از راه دور از روند بروز جنایات انسانی در افغانستان از جمله ربایش دختران و ازدواج اجباری خبر می‌دهند! 
این روزها ملتهای جهان نگران مردم افغانستان هستند و از دولتها می‌خواهند تا برای حمایت از حقوق انسانی آنها از هیچ تلاشی فروگذاری نکنند. 
مطالعه بیشتر بستن