[n7p12]

اخلاق حرفه ای وکالت و آیین رسیدگی
به تخلفات انتظامی وکلا

امیررضا انوار: وکالت حرفه‌ای است که برهمه شون زندگی وفعالیت وکیل تاثیر می‌گذارد. محدودیت‌هایی ازقبیل وظایف شغلی که قانون تکالیفی برای وکیل مقررکرده است، چنانچه رعایت ننماید تخلف محسوب می‌گردد.

 

ازنظر رفتاری نیز نمی‌تواند عکس العمل‌هایی عادی و طبیعی که دیگران انجام می‌دهند، را در دادگاه بروزدهد، بلکه باید همواره متین وآرام باشد. رعایت ظواهر و تشریفات و آئین‌های دادرسی مهمترین روش و وسیله برای بالابردن شان و اعتبار نزد محاکم است. پس رفتار وکیل درمقابل اصحاب دعوی ودادگاه اصول اخلاق حرفه‌ای که دراکثرکشورها به رسمیت شناخته شده‌اند عبارتنداز: اصل وفای به عهد، اصل مسئولیت‌پذیری و رعایت قوانین و مقررات، اصل مدارا و صبر، اصل رازداری وکیل،اصل امانت، اصل صداقت داشتن نسبت به موکل وصداقت داشتن در برابر محکمه، رعایت آراستگی ظاهر.
درهمین راستا مرکز یا کانون وکلا موظف است ترتیباتی دهدتانظارت کامل برتمام اقدامات وکیل انجام دهد. فرآیندهای کامل نظارت شامل مواردی همچون اخذ توضیح ازوکیل نسبت به اقدامات حرفه‌ای وی، اطمینان از پایبندی وکیل به معیارهای حرفه‌ای، اطمینان ازرعایت قوانین ومقررات وآیین‌های بازرسی ازدفاتر وکلا، پیگیری و پیشگیری از وقوع تخلف از سوی وکیل، درنهایت درنظرگرفتن تنبیه‌های انضباطی برای وکیل متخلف است.
درعین حال وکیل ازحقوقی برخوردار است که از آن جمله بهره‌مندی ازحمایت همه جانبه مرکز، بهره‌مندی از خدمات علمی مرکز وکلا، فراهم آمدن زمینه دسترسی وآشنایی با قوانین و مقررات دادرسی در ایران و سایر کشورها و در قبال جامعه وکیل دارای حقوقی است، از جمله گسترش فرهنگ استفاده ازخدمات وکالت در جامعه، ایجاد زیرساخت‌های لازم برای بهره‌گیری شهروندان از خدمات وکیل و امکان دفاع قانونی بدون محدودیت ازموکل، حفظ حرمت و منزلت حرفه‌ای وکیل توسط دادرس واحترام به شان وجایگاه حرفه‌ای وکیل از سوی رئیس دادگاه وفرصت ابرازعقیده و دفاع همه‌جانبه از موکل درجلسه دادگاه، برخورداری از آرامش و امنیت روانی هنگام حضور دردادگاه ودفاع ازموکل، پرهیز از هرگونه تخریب موقعیت وکیل درپرونده از جمله راهکارها و اصول مهم برای حفظ شئونات وکیل است. تلاش مرکز وکلا برای افزایش سطح اعتماد عمومی به حرفه وکالت، از اهمیتی برخوردار است و وکلا با تشریک مساعی با کانون وکلا یا مرکز وکلا و وسایل ارتباط جمعی اصول فوق را در جامعه نهادینه کنند.
نکاتی که درپرتو پیشگیری و بهینه‌سازی فرآیندهای حرفه وکالت می‌تواند موثر باشد و باید در این زمینه فعالیت و اطلاع‌رسانی صورت گیرد، عبارتست‌از: عدم آگاهی موکلان از قوانین و آیین‌نامه‌های مراجع ناظر بر رفتارحرفه‌ای وکلا، آگاهی بخشی ازقوانین و آیین‌نامه‌ها و مراجع ناظر
بر رفتارحرفه‌ای وکلا، تسهیل برروندارسال شکایت به دادسرای انتظامی وکلا، اتخاذ راهکار برای بررسی صحت و سقم (راستی‌آزمایی) شکایت مطرح شده دربررسی اولیه شکایت، تدوین قواعداخلاقی وراهنماهای عملی برای ابلاغ شکایت شاکی به وکیل تحت تعقیب از اهم مواردی است که درکاهش سطح شکایات واهی موثر خواهد بود. از میان وابستگان دادگستری، جایگاه هیچ‌کدام به اندازه وکلای دادگستری درنظام‌های حقوقی محل بحث وبررسی نبوده است.
درهرنظام حقوقی مفروض است که همگان ازقوانین منتشرشده آگاهند اما واقعیت چیز دیگری است.
بسیاری ازمردم درعمرخود حتی یک بار روزنامه رسمی که قوانین درآن منتشرشده… را نمی بینند. درست به همین دلیل دراین شرایط که مردم ازقوانین اطلاعی ندارندوقاضی مسلط بر تفسیر قانون در موضوع مورد اختلاف یا اتهام است، آیا لازم نیست اشخاصی در دادرسی‌ها حضورداشته باشندکه وظیفه ایشان یافتن راه حل‌های قانونی درخور و معاضدت حقوقی به مردم باشد. اینجاست که اهمیت کار وکالت نمایان می‌شود و فرق وکیل باسایر بازیگران دادرسی روشن می‌شود. پس عصاره دخالت وکیل دردادرسی تامین حقوق مردم در مقابل تخصصی بودن قوانین وپیچیدگی فهم آنها و… است.
درفرانسه گفته‌اند وکیل دراجرای عدالت که یک شاهکاربشری است به همراه قاضی شرکت می‌کند: از این رو، باید برای خود احترام قائل باشد و دیگران نیز باید او را محترم بدارند. عدالت قابل دادوستد نیست پس نباید درخواسته دعوا سهیم باشد و از درد و رنج مردم منتفع گردد.
درحقیقت حق‌الوکاله مزد نیست بلکه پاداشی است که با احترام به وکیل پیشکش می‌شود. به مسئولیت انتظامی وکلا شورای تخلفات انتظامی رسیدگی می‌کند.
هر مرجع قضایی که تصورکند یک وکیل درجلسه دادرسی از تعهدات سوگند خود عدول نموده است می‌تواند به‌منظورتعقیب وکیل توسط شورای انتظامی به دادستان کل مراجعه نماید.
درایالات متحده مقررات بدین منظورتدوین شده که رفتار حرفه‌ای اعضای کانون وکلای ایالتی را از طریق مجازات‌های انتظامی تنظیم کند. هدفی را دنبال می‌کنند و آن حمایت ازمردم و افزایش اعتماد به حرفه حقوقی است. عمده‌ترین موارد انتظامی عبارت است از: اصالت حرفه‌ای بطور کلی،
روابط میان وکلا، روابط حرفه‌ای باموکلین، روابط مالی باموکل وتخلفات مربوط به زمان مشاوره دادن ونمایندگی کردن.
برای نمونه موضوعاتی چون انتساب اتهام کیفری، اداری، انتظامی به وکیل،فعالیت دریک بخش دولتی، ازبین‌بردن دلیل، برقراری ارتباط بامقامات رسمی، ارتباط ممنوع با شهود و قابل پیگرد است.
درانگلستان «هیات ضوابط کانون وکلا» وظیفه‌اش رسیدگی به تخلفات انتظامی وکلا است و مرجع رسیدگی به این امر همین نهاد است و تدوین ضوابط رفتار حرفه‌ای ورسیدگی به شکایت علیه بریسترها و اعمال مجازات انتظامی است. درهرحال اخلاق حرفه‌ای هنجاری است مابین اخلاق حسنه که نیکوکاران هرجامعه متولی آن هستند.

مطالعه بیشتر بستن